کد خبر: 88006

تحلیلی بر سازوکار انتخاب های اسکار

زمان به سرعت می‌گذرد و تا ساعاتی دیگر جمله "And the Oscar goes to..." را خواهیم شنید.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

زمان به سرعت می‌گذرد و تا ساعاتی دیگر جمله "And the Oscar goes to..." را خواهیم شنید.

جایزه اسکار (Oscar)، هر سال توسط آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک آمریکا (AMPAS)  به بهترین آثار صنعت سینما اهدا می‌شود. این مراسم یکی از شاخص‌ترین و مجلل‌ترین جشن‌های اهدای جوایز در جهان است و همزمان در بیش از ۱۰۰ کشور جهان به‌ صورت زنده پخش می‌شود.

گزارش پیش رو در روزِ منتهی به مراسم اهدای جوایز بزرگترین رویداد سینمای جهان در سال 2017 به بررسیِ تجربیِ برخی از ملاک‌های انتخاب فیلم در این جشنواره می‌پردازد. چه فیلم‌هایی برای دریافت جایزۀ طلایی اسکار شانس بهتری دارند؟

نخست باید بدانیم هیئت داوران آکادمی اسکار مقیم لس‌آنجلس‌اند و حرف اول و آخر را در انتخاب فیلم‌ها می‌زنند؛ با این حال خود آکادمی طی این نزدیک به 90 سال عمر اسکار، هم نسبت به چینش و رده‌بندی داوران و هم نسبت به تعداد و هویت آنان سکوت اختیار کرده و تمام اطلاعاتی که در این زمینه در دسترس است، جسته‌گریخته توسط خبرنگاران و رسانه‌های کنجکاو و جسور به دست آمده‌اند.

 

براساس اعلام "لس‌آنجلس تایمز" در سال 2012 از میان کلّ داورانِ دارای حقّ رأی، 94% سفیدپوست، 77% مرد و میانگین سنّی آنان 62 سال بوده؛ برهمین اساس انتقاد از شیوۀ داوری و اعطای جایزه اسکار، موضوعی قدیمی است. امسال بار دیگر هنرپیشگان متعددی از جمله "جورج کلونی"، "مریل استریپ" و "اسپایک لی" خواستار تنوع بخشیدن به داوران و افزایش سهم زنان و اقلیت‌ها، همچنین کاهش سنّ اعضای هیئت داوران شده‌اند.

 

خبرگزاری mittelbayerische در مطلبی با عنوان "انتخاب محرمانه، یک دستور است" نقل قولی از "امیلی بندیکت" سخنگوی آکادمی اسکار می‌آورد که اذعان کرده:

«برگه‌های رأی داوران اسکار با خالی گذاشتن گزینه‌ها باطل نمی‌شود. علاوه بر این، هر داوری براساس سلیقۀ شخصی خودش رأی می‌دهد و هیچ استاندارد واحدی برای انتخاب نهایی وجود ندارد. دیگر دقیق‌تر از این نمی‌توانم توضیح بدهم!»

"پپ دنکوارت" برندۀ جایزه اسکار در سال 1994 از مادام‌العمر بودن اجازۀ داوری در اسکار گلایه کرده و معتقد است بسیار زودتر از این‌ها باید این حقّ ازلی-ابدی را به ده سال محدود می‌کردیم. تازه تمدید این مدت‌زمان هم باید تنها در صورتی امکان‌پذیر باشد که فرد، هنوز در دنیای سینما حضور فعال داشته باشد.

 

0

 

تجربه نشان داده پرهزینه بودن فیلم‌های انتخابی در اسکاری که خودش به پرهزینه بودن معروف است، اعطای جایزه به چهره‌هایی که همیشه جایزه‌به‌دست دیده‌ایم‌شان، در انزوا قرار دادن رنگین‌پوستان علی‌رغم ادعای مبارزه با نژادپرستی و بالاخره سیاسی‌کاری برحسب تحولاتِ روز، از ویژگی‌ها و معیارهای اسکار در پرهیجان‌ترین روز سال برای اهالی سینماست.

 

*** تجمّل‌گرایی از فیلم تا واقعیت

دو روی سکّۀ سرمایه‌داری که در اسکار به منصۀ ظهور می‌رسد، به خوبی با هم تناسب دارند:

از یک سو زرق و برق یک شبۀ جشن اسکار، با هزینه‌های هیچ رویداد فرهنگی در ایالات متحده آمریکا و حتی در هیچ جای دنیا قابل مقایسه نیست. از سوی دیگر گویی سلیقۀ ‌هالیوودی‌ها نیز به جای ارزش هنری، به صفرهای جلوی مخارج فیلم نمره داده و اگر کارگردان پول بیشتری به پای یک اثر ریخته و پاشیده، احتمال پسندیده شدن آن را بالاتر برده است. لذا جایزه گرفتن فیلم‌های تخیّلی با مخارج نجومی اتفاقی معمول است. طبیعتاً چنین ذائقه‌ای در ارزیابی فیلم‌ها، برگزاری جشنی در لوکس‌ترین حالت ممکن را نیز ایجاب می‌کند.

 

به گزارش بیلد، پردازش جشن اسکار - پلّه بجای آسانسور و قدم‌زنی بجای وسیله نقلیه، عمداً باید به گونه‌ای باشد که مخارج سرسام‌آور بازیگران را به بهترین نحو به نمایش بگذارد. بازیگر 42 سالۀ کانادایی با خنده به یکی از خبرنگاران می‌گوید: کالری‌شمارِ موبایل من نشان داد مسیر عبور بازیگران روی فرش قرمز اسکار 10.000 الی 12.000 قدم است!

توجّه به کیف و کفش و لباس و آرایش و تزیینات و زیورآلاتِ مشاهیر سینمایی، از شاخص‌ترین سوپراستارها گرفته تا تدارکات و خدمات، به وضوح نشان می‌دهد در مراسم اسکار جای اصل و حاشیه عوض شده است.

بیلد می‌نویسد 220.000 دلار فقط پول دستمال‌های اسکار 2016 شد. یا وقتی مجری مراسم اسکار امسال رقم دریافتی‌اش برای برنامه امشب را در برنامه شوی تلویزیونی  Kevin & Bean لو می‌دهد: 15.000 دلار!

900 آشپز با ملّیت‌های مختلف به سرآشپزیِ «ولفگانگ پاک» 67 ساله، ستارۀ آشپزیِ اتریش مسئولیت غذای شب اسکار را به عهده دارند.

"توبی مایر" پزشک 75 ساله پوست و مو، بیش از 30 سال به عنوان جرّاح زیبایی هالیوودی‌ها مشغول به کار است. وی مراجعۀ هالیوودی‌ها به کلینیک خصوصی‌اش برای تزریق بوتاکس در آخرین روزهای مانده به مراسم اسکار را فوق‌العاده توصیف کرده و می‌گوید:

 

0

 

«متقاضیانِ کشیدن پوست دور چشم و پیشانی، از همه بیشترند چون از بین بردن خط خنده، شکل خندۀ سوپراستارها را کج و کوله می‌کند. یک آمپول بوتاکس کافیست تا صورتحساب چند هزار دلاری جلوی هنرپیشه‌ها گذاشته شود. اجازه ندارم نامشان را فاش کنم، زیرا جزو اسرار شغلی من است، ولی همینقدر بگویم که خیلی‌ها موفقیت‌شان را مدیون من هستند.»

زرق و برق جشن اسکار به جایی رسیده که قبل از مراسم، بیشتر از اینکه مخاطبان بپرسند چه فیلمی جایزه می‌گیرد یا بهترین بازیگر که خواهد شد، دربارۀ اینکه چه کسی چه خواهد پوشید و طراح ظاهرش (Outfit) کدام شرکت تبلیغاتی‌ست، بحث می‌کنند. دانستن بهترین فیلم سال جهان یک طرف، ولی هیجان رسانه‌ها، کمتر از این نیست که "نیویورک تایمز" تیتر می‌زند:

آیا فردا "ایزابل هاپرت" از مارک‌های محبوبش Dior و Chanel و Armani  می‌پوشد یا سراغ برند جدیدی می‌رود؟

 

0

 

هفتۀ اسکار به مثابۀ سالن مُد: سمپوزیوم میک‌آپ و استایل مو!

 

*** تنها مشاهیر اسکار می‌برند و خواهند برد

به نوشتۀ خبرگزاری آلمان، بهترین مثالِ چهره‌محوری در اسکار، سال 2016 بود که پیش از آغاز مراسم، همه بازیگرانِ کمتر شناخته شده تقریباً مطمئن بودند "لئوناردو دیکپریو" محبوب قلوب اسکاری‌هاست و همین خشم آنان را برمی‌انگیخت. دیکپریوی 41 ساله سرانجام برنده جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد به‌خاطر حضور و بازی در فیلم The Revenant شد.

 

0

 

یا مریل استریپ که امسال برای بار بیستم (!) کاندید شده و رسانه‌ها به وی لقب "شاهزادۀ اسکار" را داده‌اند. وی 16 بار نامزد بهترین بازیگر و 4 بار نامزد بهترین نقش مکمل زن شده و 3 بار موفق شده اسکار را از آن خود کند.

 

*** نژادپرستی علی‌رغم شعار مبارزه با نژادپرستی

در طول ۸۳ سال اهدای جایزه در مراسم اسکار، تنها ۴ درصد از برندگان اسکار سیاهپوست بوده‌اند. سال گذشته (2016) بلافاصله پس از هفتۀ اعلام برندگان جوایز، هشتگ  "اُسکاری‌ها خیلی سفیدند" (#OscarsSoWhite) در فضای مجازی پخش شد و روزنامه‌های آمریکایی مشهور مانند واشنگتن‌پست، نیویورک دیلی نیوز، وال‌استریت ژورنال و رویترز نیز نتوانستند این جنبش را نادیده بگیرند و مجبور به بازتاب آن شدند.

 

0

 

بسیاری از فیلم‌های برنده شده نیز مضامینی نژادپرستانه داشته‌اند. «اینویکتوس» (Invictus) ساخته "کلینیت ایستوود" به نحو تملق‌آمیزی به اهانت به مبارزات علیه آپارتاید در آفریقای جنوبی پرداخته است. داستان این فیلم که از کتاب زندگینامه نلسون ماندلا نوشته جان کارلین، روزنامه‌نگار انگلیسی برگرفته شده است، محصولی است کاملاً در خدمت تبعیض نژادی. ایستوود در این فیلم با سانسور برخی واقعیت‌ها به ترویج فرهنگ نژادپرستی و خشونت به عنوان راه‌حلی برای تمامی مشکلات آفریقا پرداخته است.

 

*** سیاسی‌گری به تبع رخدادهای روز دنیا

خبرگزاری سوئیسی nzz به نقل از سه نفر اعضای سوئیسیِ یک تیم کارگردانی، سه معیار حداقلی را که برای دریافت جایزه اسکار مهم دانسته‌اند، اینطور بیان می‌کند:

1.         لابی‌گری زیرکانه با تعدادی از داوران آکادمی اسکار – که ممکن است گاهی گران و دردسرساز شود،

2.         برنده شدن در یکی از جشنواره‌های دیگر (مانند کن یا برلیناله)،

3.         قابل درک بودن و مخاطب داشتنِ فیلم در جامعۀ آمریکا.

 

"گلوبال ریسرچ" به نقل از "جان پیلگر" روزنامه نگار، نویسنده و مستندساز استرالیایی دربارۀ انطباقِ سلایقِ اسکاری‌ها با سیاست‌های روز و جهت‌گیری سیاسی طبق دیدگاه‌های حلقۀ داخلی آکادمی (البته در زمان "باراک اوباما" که مدافع دولت بودند) می‌نویسد:

«اسکار به دستمایه‌ای برای تبلیغات دروغین برای دولت آمریکا و تحریف حقایق مربوط به جنگ تبدیل شده‌اند و قهرمان‌سازی از سربازان افسرده از جنگ و اغلب روانی، معیار انتخاب بهترین فیلم و اهدای اسکار قرار گرفته است و اگر هر از گاهی فیلم‌هایی همچون «سانسور» به بیان گوشه‌ای از حقایق جنگ و جنایت‌های سربازان آمریکایی بپردازند، با بی‌اقبالی محض مواجه شده و پس از اکرانی محدود به کلی از صحنه نمایش محو خواهند شد.

من آگاهانه از واژه «قتل سینمایی» استفاده می‌کنم. زیرا آنچه که ‌هالیوود به طرز ماهرانه‌ای به نمایش می‌گذارد، در واقع سرکوب حقایق تهاجمات آمریکا است. اینها جنگ نیست بلکه صدور یک فرهنگ آدم‌کشی و مبتنی بر اسلحه‌های مرگ‌بار به دیگر کشورهاست. وقتی حقّۀ معرفی جنایتکاران روانی به عنوان قهرمانان جنگ رنگ می‌بازد، این کشت و کشتارها به چنان تراژدیی برای آمریکا تبدیل می‌شود که امواج نگرانی و تشویش محض از آن انتشار می‌یابد.»

تمجیدات اسکاری در مورد فیلم «شکارچی گوزن» (1978) نیز ابراز شده بود. منتقدان گفته بودند که این فیلم می‌تواند گناهان یک ملت را تطهیر کند! شکارچی گوزن آن دسته از آمریکایی‌هایی را می‌ستود که سبب مرگ بیش از سه میلیون ویتنامی شده بودند و مقاومت‌کنندگان کمونیست ویتنامی را همچون شخصیت‌های احمق و وحشی نمایش می‌داد.

 

*** سیاسی‌ترین‌های اسکار 89

اما شب جشن اسکارِ امسال، همزمان شده با پیچیده شدن اوضاع بین‌المللی طیّ درست یک ماه ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» بر آمریکا.

جالب اینجاست که در سال‌های گذشته ترامپ، به عنوان یک شهروند عادی و البته با ثروتی غیرعادی، به عنوان میهمان ویژه با همسرش به مراسم اسکار دعوت می‌شد، اما امسال در کسوت مرد شماره یک ایالات متحده، نه تنها دعوت نشده، بلکه کمتر میهمانی چشم دیدن وی را دارد. از همه تندتر خود تیم 6000 نفرۀ آکادمی اسکارند با همراهی جمع کثیری از هنرپیشه‌های مطرح هالیوودی و غیرهالیوودی که صراحتاً خشم خود از ریاست جمهوری وی را اعلام کرده‌اند.

به طور نمونه مریل استریپ در جشن "گلدن‌گلوب" به هنگام صحبت کوتاه روی صحنه، غیرمستقیم جمله‌ای در نقد ترامپ گفت و در مقابل، ترامپِ عجول و کم‌حوصله هم دریغ از کوچکترین انتقادی که بی‌پاسخ گذاشته باشد، وی را "بازیگری که زیادی خودش را دست بالا گرفته" خواند. توییت‌های پی در پی ترامپ علیه اسکار و دست‌اندرکارانش نیز شاهدی بر همین شاخ و شانه‌کشیِ دوسویه است.

 

0

 

اما مهم‌ترین مسئله سیاسیِ اسکار امسال، واکنش هنرمندان سینمای جهان به فرمان منع صدور ویزا برای تبعۀ هفت کشور مسلمان (از جمله ایران) – این حصارکشیِ فاشیستیِ نگران‌کننده بود که هرچند فعلاً با دخالت قضات فدرال به حالت تعلیق درآمده ولی باعث شد برخی هنرمندان، از جمله اصغر فرهادی کارگردان فیلم سینمایی «فروشنده» و ترانه علیدوستی، شرکت در مراسم اسکار را به نشانۀ اعتراض به این دستور نژادپرستانه، تحریم کنند.

 

 

بنابراین نمایندگان فیلم کشورمان در اسکار امسال، بلافاصله هم‌راستا با جبهه‌بندی فعلی در آکادمی ضدّترامپِ اسکار شدند و انتظار می‌رود شانس بالایی برای موفقیت داشته باشند. در بخش خارجی جشنواره، فروشنده و فیلم «تونی اردمان» (Toni Erdmann) آلمانی رقیب یکدیگر هستند.

 

امشب 24 اسکار به برندگان بخش‌های مختلف اهدا خواهد شد و هشتاد و نهمین تندیس اسکار، این شیء 34 سانتی متریِ 3.5 کیلویی از طلای فشرده، تا ساعاتی دیگر در دستان منتخبین خواهد درخشید. تنها جای پیش‌بینی‌نشدنیِ جشن، 45 ثانیه فرصت روی صحنه برای هر برنده‌ایست که پا روی سن می‌گذارد.

باتوجه به آنچه گذشت، میلیون‌ها بینندۀ مراسم امسال اسکار بیش از سالیان گذشته از نطق 45 ثانیه‌ایِ ستاره‌های سینما غافلگیر خواهند شد و احتمالاً به جای لیست قدردانی از خداوند، مادر، دوستان و همکارانشان، مبارزات شورانگیز سیاسی خواهند شنید.