کد خبر: 76813

سیره ی رفتاری اسلام مقابل محکومین جنگ نرم

به طور کلی سه گروه میتوانند از عفو رهبر انقلاب در مناسبت های خاص برای رهایی از زندان برخوردار شوند. اول محکومینی که به خاطر یک خطا و یا یک غیر عمد در حبس به سر میبرند. دوم پشیمان شده ها و توبه کرده ها. و سوم حبس کشیده ی اصلاح شده.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

چند روز پیش و همزمان با میلاد مسعود حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و ولادت امام جعفر صادق علیه‌السلام، رهبر معظم انقلاب اسلامی با عفو و تخفیف مجازات «هزار و دویست و سی و یک» نفر از محکومانِ محاکم عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و تعزیرات حکومتی موافقت کردند.

آیت‌الله آملی لاریجانی رئیس قوه‌ی قضائیه طی نامه‌ای به رهبر انقلاب اسلامی پیشنهاد عفو و تخفیف مجازات ۱۲۳۱ نفر از محکومان را که در کمیسیون مربوط، واجد شرایط لازم تشخیص داده شده‌ بودند ارائه کرد دقت کنید "واجد شرایط"، که مورد موافقت مقام معظّم رهبری قرار گرفت.

این اولین باری نیست که رهبری با عفو تعداد زیادی از محکومین محاکم کشور موافقت میکنند. درواقع این امر یک سنت حسنه است که در میان اختیارات رهبری و طبق قانون اساسی همیشه دستگیر محرومان و دربند ماندگان میشود.

 

اما شاید برای خوانندگان این اخبار که هر ساله از رسانه های رسمی کشور به گوش میرسد این سوال ایجاد شود که چه محکومانی مورد عفو رهبری قرار میگیرند؟

آیا عفو اصولا منافی عدالت است؟ به این اعتبار که ممکن است دونفر در دو نقطه از کشور مرتکب یک جرم شده باشند و یکی از آن ها مورد عفو رهبری قرار بگیرد و دیگری از این موهبت برخوردار نشود.

آیا پدیده ی عفو رهبری با رای دادگاه ها همخوانی دارد ؟ از این حیث که وقت و هزینه ی زیادی صرف محکوم کردن مجرمی صرف می شود ؛ آنگاه یک  عفو رهبری چنین مجرمی را از بند رها کند.

 

یافتن پاسخ همه ی این سوالات مرهون دانستن ریشه ی عفو در سیره ی ائمه و پیامبر مکرم اسلام و همچنین چگونگی و کیفیت اجرای آن از صدر اسلام تا کنون است.

مهمترین بحثی که در حوصله ی نوشته ی پیش رو قابل گنجایش است اشاره به مبنای عفو پیامبر اسلام در شرایط عفو عمومی است. محوریت بخشش مجرمین در صدر اسلام توسط پیامبر اعظم، محتوای جرم مجرم بوده است. در یک کلام خط قرمز سیره حضرت محمد صلی الله علیه و آله در مبحث عفو، جرائم مربوط به حق الناس و هم چنین جرائم حوزه ی اعتقادات و با مفهوم جرم معنوی بوده است. همانچیزی که امروز به آن جنگ نرم میگوییم.

 

سابقه ی جنگ نرم در اسلام

سابقه ی جنگ نرم در تاریخ اسلام ، مقارن با آغاز رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و دشمنی و مخالفت مشرکان مکّه با ایشان باز می گردد. با این حال این اقدام تنها به دوران شرک محدود نبوده و در سراسر تاریخ اسلام تا امروز قابل مشاهده است.

 

از آن جایی که مشرکان توان غلبه بر ادبیات قرآن و اندیشه در برابر زبان قرآن احساس ناتوانی می کردنند، ناچار به طرح ادعای ساحری پیامبر پرداختند. این امر باعث شد تا اگر کسی می خواست سخنان پیامبر و پیام او را بشنود، از همان ابتدا ذهنیّت ساحر بودن پیامبر در وی شکل گرفته و بر اثر این ذهنیّت یک حالت باز دارندگی در او به وجود آید پس از آگاهی مردم نسبت به کذب بودن ادعای مشرکان، مخالفان پیامبر اسلام، ادعای جنون وی را مطرح کردنند و مدعی شدند که پیامبر مجنون است .
اما زمانیکه اتهام جنون نیز رنگ باخت و تأثیر خود را از دست داد ، ادعا کردنند که پیامبر در قرآن سجع و داستانهای شیرین آورده است و تلاش کردنند برای این ادبیات سجع گونه و داستانی ، جایگزینی به وجود آورده و به اشخاص روی بیاورند که با افسانه هایی ایرانی و با لسانی آشنا بود و قادر به انحراف اذهان مردم ماجرای رسالت باشند لذا در جمع بندی اقدامات مشرکان در دوران حیات ذات اقدس پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می توان گفت : طرح دعا وی نظیر اینکه؛ پیامبران همچون دیگران از نوع انسان هستند و عادات و رفتار انسانی دارند و زندگیشان با دیگران متفاوت نیست و اینکه چرا خدواند به جای انسان ، ملک نفرستاده ، که اگر این چنین می شد ما متوجه می شدیم رسالتی صورت گرفته است، نشانه های روشنی از جنگ نرم و عملیات روانی است که غالباً قبل از وقوع جنگ و برخورد خونین اتفاق می افتد.

 

 

جنگ روانی و نرم بعد از ارتحال پيامبر اسلام(ص) بسيار پيچيده ‌شد، جدی‌ترين شكل جنگ نرم در زمان اميرالمؤمنين (ع) و مواجهه با معاويه اتفاق افتاد و اين دوره، زمانی است كه مسلمانان دچار سرگشتگی شدند. پس از حادثه غدیر کسی فکر نمی کرد با توجه به تأکیدات پیامبر (ص) مبنی بر جانشینی حضرت علی (ع) گروهی که خود از پیشگامان بیعت با امیر المؤمنین بودند در طی یک حرکت از پیش تعیین شده و با عملیات روانی گسترده مردم را پیمان شکنی و بیعت با فردی دیگری دعوت نمایند. این اولین جنگ نرم دشمنان علیه حضرت علی (ع) پس از رحلت حضرت رسول اکرم ( صلی الله علیه و آله و سلم ) بود.

 

 

روند تهاجم نرم در زمان امام حسن (علیه السلام) نیز همچنان ادامه یافت که در این رابطه اقدامات و برنامه های معاویه نقش چشمگیری داشت . اگر معاویه را یکی از متخصص ترین افرادی که به روش های جنگ نرم در جبهه دشمن آشنایی داشت بنامیم ، حرفی به گزاف نگفته ایم.

معاویه در تمام دوران حکومتش از رویارویی نظامی با لشکریان اسلام محمدی و علوی دوری می کرد و با تأکید مشاورانش، جنگ نرم و تأثیر گذاری بر باور مردم را بهترین روش در مبارزه با اسلام ناب می دانست. در پاره ای از اوقات نیز که مجبور به رویارویی نظامی شد؛ مانند «جنگ صفیّن» شکست سختی خورد و با هوشمندی مشاورانش و عدم ولایت پذیری لشکر اسلام، با استفاده از حربه های جنگ نرم نتیجه ی جنگ را به نفع خود تغییر داد. استفاده معاویه از ابزارهای جنگ نرم، بتدریج فضای لازم برای جنگ سخت امام حسن (علیه السلام) با انحرافات موجود را محدود تر کرد تا جایی که ایشان می فرمود : «اگر به اندازه انگشتان دو دست یار با وفا داشتم جنگ را بر صلح ترجیح می دادم»

 

 

واقعه عاشورا در دورانی به وقوع پیوست که تنها ۵۰ سال از رحلت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می گذشت و هنوز بسیاری از صحابه ایشان در قید حیات بودند و از زبان رسول گرامی «حسینٌ منی و انا من حسین» را شنیده بودند، عده ای به خاطر حفظ جان، عده ای به خاطر حب جان و عده ای به خاطر مال دنیا و عموماً به خاطر ضعف ایمان در مقابل فرزند رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) قرار گرفتند و پس از شهادت ایشان اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را به اسارت بردند. نکته ای قابل توجه آن که فرماندهان سپاه یزید جملگی از فرماندهان لشگر مولی الموحدین علی ( علیه السلام ) و از سابقین در دین بودند. شمر ، عمر سعد و بسیاری دیگر از سردمداران سپاه اموی نماز خوان بودند و خود را معتقد به اصول اسلامی می دانستند و حتی بسیاری از سپاهیان با نیت تقرب به خدا سر از بدن فرزندان رسول خدا ( صلی الله علیه و آله و سلم ) جدا می کردند . اینجا بود که حضرت ابا عبد الله الحسین ( علیه السلام ) فرمودند : « مردم بنده دنیا شده اند و دینشان لقلقه زبانشان است».

جنگ نرم و شیوه های تبلیغاتی معاویه و پس از آن یزید تا آنجا پیش رفت که از جمعیت مسلمانان آن زمان تنها حدود ۱۵۰ نفر آن هم با کودک و زنان و سالخوردگان ، به یاری فرزند رسول خدا در رکاب حضرت بودند و دیگر مسلمانان به دلایل ذکر شده با سکوت کردند و دم بر نیاورده و ندای « هل من ناصر ینصرنی » امام بی پاسخ گذاشتن و یا وقیحانه در مقابل حضرت ایستادند و دست خود را به خون فرزندان رسول خدا آغشته کردند .

کار تا جایی پیش رفت که پس از شهادت اهل بیت رسول خدا ( صلی الله علیه و آله و سلم ) و به اسارت رفتن گروهی دیگر از ایشان ، مردم کوفه و سپس شامیان با سنگ و کلوخ به استقبال اهل بیت پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم ) به عنوان خارج شدگان از دین اسلام رفتند.

 

مثال های جنگ نرم در اسلام و در زمان همه ی ذوات مقدس معصومین به کرات و مرات وجود داشته است. حتی این نوع جنگ در زمان پیامبران نیز دیده شده است.

 

 

مقایسه جنگ نرم و جنگ سخت

  • حوزه تهدید نرم اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است، در حالی که حوزه‌ تهدید سخت امنیتی و نظامی می‌باشد.
  • تهدیدهای نرم پیچده و محصول پردازش ذهنی نخبگان و بنابراین اندازه‌گیری آن مشکل است، در حالی که تهدیدهای سخت؛ عینی، واقعی و محسوس است و می‌توان آن را با ارائه برخی از معیارها اندازه‌گیری کرد.
  • روش اعمال تهدیدهای سخت، استفاده از زور و اجبار است، در حالی که در نرم ، از روش القاء و اقناع بهره‌گیری می‌شود. و تصرف و اشغال سرزمین است در حالی که در تهدید نرم ، هدف تاثیر‌گذاری بر انتخاب‌ها، فرآیند تصمیم‌گیری و الگوهای رفتاری حریف و در نهایت سلب هویت‌های فرهنگی است؛
  • مفهوم امنیت در رویکردهای نرم شامل امنیت ارزش‌ها و هویت‌های اجتماعی می‌شود، در حالی که این مفهوم در رویکردهای سخت به معنای نبود تهدید خارجی تلقی می‌گردد.
  • تهدیدهای سخت، محسوس و همراه با واکنش برانگیختن است، در حالی که تهدیدهای نرم به دلیل ماهیت غیر عینی و محسوس آن، اغلب فاقد عکس‌العمل است.
  • مرجع امنیت در حوزه تهدیدهای سخت، به طور عمده دولت‌ها هستند، در حالی که مرجع امنیت در تهدیدهای نرم محیط فروملی و فراملی (هویت‌های فروملی و جهانی) است.
  • کاربرد تهدید سخت در رویکرد امنیتی جدید عمدتاً مترادف با فروپاشی نظام‌های سیاسی- امنیتی مخالف یا معارض است، در حالی که کاربرد تهدید نرم در رویکردهای امنیتی جدید علیه نظام‌های سیاسی مخالف یا معارض، مترادف با فرهنگ‌سازی و نهادسازی در چارچوب اندیشه و الگوهای رفتاری نظام‌های لیبرال و دموکراسی تلقی می‌شود.

 

 

چهار موقعیتی که میتوان عفو کرد

  • یکی از موارد مهم عفو، عفو از خطاهای همدیگر است؛ منظورم از خطا یعنی اولا آن‌که عملی غیرعمدی صورت گرفته و ثانیا طرف هم تقاضای بخشش می‌کند. 
  • جای دوم، آن جایی است که کسی به ما بدی می‌کند، عمدی هم هست، یعنی #سهوی نیست و تعمداً این کار را کرد ولی بعدش اظهار پشیمانی می‌کند.
  •  
  • جای سوم آن جایی است که عفو، اثر تربیتی روی شخص خطاکار دارد. بنابراین جایی که احتمال می‌دهیم عفو، اثر تربیتی دارد و شخص خطاکار، بعداً پشیمان از عمل خود می‌شود.
  • جای چهارم، آن جایی است که فرد خطاکار، محاکمه‌ شده و با او برخورد شده و حالا آن برخورد، اثر خودش را کرده است. مثلا کسی جرمی مرتکب شده و برای او ده سال زندان بریده‌اند، دو سال بعد می‌بینیم که آن محکومیت تاثیر کرده و پشیمان شده است، بنابراین آن هشت سال را می‌شود بخشید. همین کاری که گاهی اوقات رئیس قوه‌ی قضائیه به رهبرانقلاب پیشنهاد می‌دهد.
     

 

کدام مجرمین و محکومین مشمول عفو رهبری میشوند؟

 

به طور کلی سه گروه میتوانند از عفو رهبر انقلاب در مناسبت  های خاص برای رهایی از زندان برخوردار شوند. اول محکومینی که به خاطر یک خطا و یا یک غیر عمد در حبس به سر میبرند. دوم پشیمان شده ها و توبه کرده ها. و سوم حبس کشیده ی اصلاح شده.

 این به این معناست که مرتکبین جرائم نرم و همچنین مرتکبین جرائمی که به حق مردم و جوانب عمومی مربوط میشود به طور خاص از دایره ی عفو رهبری خارج هستند.

 


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.