کد خبر: 4124
اتاق خبر 24 گزارش می‌دهد

آیا بنزین تک نرخی و حذف سهمیه بندی، قاچاق سوخت را کاهش می‌دهد؟

 سیستم هوشمند کارت سوخت به عنوان یکی از زیرساخت‌های اطلاعاتی کشور در زمینه حمل و نقل و سوخت، نقش مهمی را در کنترل و کاهش مصرف بنزین در سال های اخیر داشت.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

3 خردادماه بود که دولت اعلام کرد بنزین تک نرخی و ۱۰۰۰ تومانی شد و با تصویب این مصوبه، سهمیه بندی بنزین بعد از حدود ۸ سال متوقف و مانند قبل از تیرماه ۱۳۸۶، به صورت تک نرخی و بدون سهمیه بندی عرضه شد.

چند ساعت قبل از اجرایی شدن تصمیم دولت یازدهم برای تک نرخی کردن بنزین رئیس اتحادیه جایگاه داران در خبری اعلام کرد قرار است بنزین آزاد نیز به صورت سهمیه 500 لیتری عرضه شود، آنچه از این خبر برداشت می‌شد این بود که فروش بنزین آزاد نیز سهمیه ای خواهد بود اما دقایقی بعد داود عربعلی رئیس روابط عمومی شرکت ملی پخش این گفته های بیژن حاج محمدرضا رئیس اتحادیه جایگاه داران بنزین را تکذیب کردو گفت قرار نیست برای بنزین آزاد سهمیه ای در نظر گرفته شود و مردم می‌توانند هر مقدار که بنزین نیازداشته باشند مصرف کنند.

بدیهی است که این تصمیم، منجر به عدم کنترل میزان مصرف سوخت در کشور از سوی دولت و همچنین عدم مدیریت مردم در مصرف بهینه سوخت را به دنبال دارد و در نتیجه افزایش مصرف را دوچندان می‌کند تا آنجایی که آمارهای رسمی از مصرف بنزین در همان نخستین روز اجرایی شدن تصمیم جدید دولت از رکورد شکنی مصرف میان مردم خبر داد و به گفته مسئولان شرکت ملی پخش 110 میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شد.

البته یافتن راه حل از سوی دولت برای جبران کسری هدفمندکردن یارانه‌ها امری بدیهی بوده اما این راه حل باید به گونه ای تبیین می‌شد که بیرون آمدن از چاله را به چاه ختم نکند چراکه با روند در پیش گرفته شده، رواج یافتن قاچاق بنزین امری دور و محال نیست.

 

جدا از فواید سهمیه بندی بنزین در کشور، سیستم استفاده از کارت هوشمند سوخت نیز فوایدی مختلفی داشت که شائبه حذف کارتهای سوخت نگرانی‌ها را در زمینه قاچاق سوخت چندین برابر کرد.

استفاده از کارت هوشمند سوخت که آن را به عنوان کارت سوخت می‌شناسند به تسهیل ردیابی خودروهای سرقتی و ساماندهی آدرس‌های مربوط به دارندگان خودرو برای نیروی انتظامی و سایر فواید آماری و کنترلی و نیز پیشگیری از قاچاق سوخت کمک بهینه ای می‌کرد.

به طور مثال آمارهای به دست آمده بر اساس حجم مصرف سوخت در استان‌ها این امکان را فراهم می‌کرد تا مسئولان متوجه شوند کدام مناطق قاچاق سوخت دارد تا اقدامات پیشگیری و برخورد در این خصوص انجام دهند و این موضوع خود یکی از مهم‌ترین مواردی است که اثبات می‌کند ما هنوز نیاز به ابزاری همچون سامانه هوشمند سوخت برای کنترل قاچاق سوخت داریم.

 سیستم هوشمند کارت سوخت به عنوان یکی از زیرساخت‌های اطلاعاتی کشور در زمینه حمل و نقل و سوخت، نقش مهمی را در کنترل و کاهش مصرف بنزین در سال های اخیر داشت.

با این حال  وجود کارت سوخت راه حل مطلق و اساسی پیشگیری از قاچاق سوخت نبود اما لااقل تأثیر سهمیه بندی حتی از اقداماتی که جنبه تامینی و امنیتی داشت همچون دستگیری عوامل و کاروان های قاچاق و انسداد مرزها بیشتر  بود.

هرچند که قاچاق سوخت مقوله بسیار پیچیده ای است و کسانی که این کار را انجام می‌دهند روشهای متعددی را در راستای کسب منافع خود طراحی می‌کنند اما تصمیم گیریهای یک شبه راه حلهای میان بری را پیش پای برخی افراد برای سهولت در انجام اقدامات خود می‌گذارد که سودی چند طرفه را برایشان به ارمغان می‌آورد تا آنجایی مدیران میانی و رده بالا نیز بر این امر واقف هستند.

به طور مثال مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران تاکید کرده است که هنوز حدود 2 میلیارد و 100 میلیون لیتر در کارت های سوخت باقی مانده و قطعاً کسانی که سهمیه بالایی دارند تمام تلاش شان این است که حداکثر بهره را از این سوخت طی مدت باقیمانده ببرند چون هیچ اتومبیلی اگر میزان زیادی سوخت ذخیره داشته باشد نمی‌تواند در مدت باقیمانده به مصرف برساند لذا به این قاچاقچیان واگذار می‌کند.

حذف کارت سوخت و از همه مهم تر آزاد شدن بنزین منجر به از بین رفتن ابزار انگیزشی مردم برای مدیریت مصرف بنزین خود و در نتیجه، افزایش شدید میزان مصرف می‌شود.

قاچاق سوخت

 

از آنجایی که تفاوت فاحش قیمت بنزین و گازوئیل در ایران و سایر کشورهای همسایه، قاچاق سوخت را برای قاچاقچیان به آرمانی بلند مدت تبدیل کرده است، تصمیم اتخاذ شده این مسیر میان بر را برای قاچاق سوخت پیش پای آنها گذاشت و با وجود قوانین موجود مبارزه با قاچاق و وضع جریمه‌ای معادل سه برابر ارزش محموله، قاچاقچی اگر از هر ٣ محموله قاچاق سوخت تنها یک محموله را سالم به مقصد برساند بازهم این کار به قدری سودآور است که به او قدرت تحمل این ریسک را می‌دهد.

از سویی دیگر روش سهمیه بندی قاچاق بنزین را به صفر نزدیک کرده بود تا آنجایی که در این چندسال هیچ خبری درباره قاچاق بنزین در رسانه‌ها به گوش نرسید اما در شرایط کنونی و با حذف کارت هوشمند سوخت و قطع سهمیه بندی مسیر برای آغاز دوباره قاچاق گسترده بنزین فراهم خواهد شد.

این در حالی است که رئیس کانون کارفرمایی جایگاه داران سوخت کشور گفته است: طبق آنچه ستاد قاچاق کالا و ارز از رقم قاچاق سوخت اعلام کرده تصور بر این است که حدود 65 تا 70 درصد قاچاق از طریق کارت های سوختی بود که در مناطق مرزی استفاده می‌شد ولی آمار دقیق هنوز در نیست.

اما باید گفت علی رغم این مهم، استفاده از کارت سوخت علاوه بر ایجاد شفافیت مناسب در تخصیص سوخت به جایگاه‌ها و فروش آن به مصرف کنندگان، پیشگیری از جلوگری قاچاق را به همراه داشت.

هرچند که علاوه بر کارت سوخت، مدیریت بهینه استفاده از سوخت از طریق سهمیه مشخص هر ماهه در این کارت‌ها نیز میزان قاچاق بنزین در سال‌های اخیر را کاهش داده بود.

به صورت کلی سیستم استفاده از کارت سوخت و سهمیه بندی کمک به یکپارچه شدن و شفافیت اطلاعات در زمینه عرض سوخت نیز می‌کرد و عرضه سوخت با در نظر گرفتن سهمیه و استفاده از کارت هوشمند، یکی از روش هایی بود که در راستای جلوگیری از هدر رفت سرمایه های ملی و نیز کنترل قاچاق سوخت خدمات ارزنده ای را ارائه کرد.

شاید تک نرخی کردن بنزین تنها راه جلوگیری از قاچاق و استفاده های غیر قانونی سوخت نباشد و علاوه بر آن اصلاح زیر ساخت‌ها در این راستا هم تاثیرگذار باشد.

 

 


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.