کد خبر: 195877

چالش‌ها آموزش مجازی؛از نبود اینترنت تا ترک تحصیل!

بعد از شیوع گسترده ویروس کرونا،همه ابعاد زنذگی بشر با چالش ها و آسیب های جدی همراه شد؛در ایران نیز علاوه بر مشکلات متعدد در زمینه اقتصاد و معیشت مردم، نظام آموزشی و دانش آموزان نیز از پیامدهای این شرایط بی بهره نبودند.
اتاق خبر 24

با همه گیری کرونا مسئولان آموزش و پرورش کشور، ابتدا پیشنهاد آموزش تلویزیونی و سپس آموزش از طریق فضای مجازی را مطرح کردند.

اکنون بیش از یک سال  است که کرونا کل فعالیت‌های کشور و به تبع آن آموزش را تحت‌الشعاع قرار داده است. در این دوران آموزش با چالش‌های متعددی همراه بود و دانشجویان و دانش‌آموزان شیوه‌ نوینی را در امر آموزش تجربه کردند و با واژه "آموزش مجازی" خو گرفته‌اند.اما در عین حال با پشت سر گذاشتن بیش از یک سال کرونایی، بسیاری از مشکلات زیرساختی و آموزشی  همچنان باقی مانده است.

برای حفظ سلامت دانش آموزان و کادر آموزشی کشور، دولت روحانی تصمیم گرفت آموزش های مجازی را در تمام کشور گسترش دهد، اما فکرآن را نمی کرد که از لحاظ برقراری اینترنت پرسرعت، فراهم کردن گوشی های نسل جدید توسط خانواده ها و رفتارهای غیر عادی فرزندان در خانواده ها به مشکل بخورد.

 تصمیم‌گیری‌های صورت گرفته برای روند اجرای آموزش مجازی دچار تناقض‌هایی مشهود بود و عدم برنامه‌ریزی‌های دقیق امر آموزش را دچار سردرگمی کرد.
 
اما هر چه از مدارس لاکچری و خاص تهران بیشتر فاصله بگیریم و به سمت حاشیه‌های شهر یا استان‌های محروم برویم، تبعیض و کمبود امکانات آموزشی هم بیشتر به چشم می‌خورد. انگار که صحبت از عرش تا فرش است و تفاوتی بین آموزش مجازی و حضوری هم ندارد. در این بین دوباره خانواده هایی که گرفتار نان شب خود هستند، چطور می توانند برای فرزندان خود یک تلفن همراه نسل جدید خریداری کنند.

در مناطق محروم کشور، زیرساخت های آموزش مجازی و الکترونیک فراهم نیست، هر چه بیشتر به سمت مناطق حاشیه ای می رویم این امکانات کمتر می شود. برای بسیاری نیز آموزش مجازی فایلی صوتی یا تصویری است که برای دانلود آن گاهی باید با گوشی هایشان تا بالای تپه ها بروند. نابرابری در دسترسی به آموزش در مناطق روستایی عمیق تر است. به گفته معلمان این مناطق به دلیل برخی نگاه های سنتی دختران کمتر از پسران به فضای مجازی دسترسی دارند به طوری که نابرابری آموزشی در امتداد تبعیض جنسیتی و فقر دوچندان می شود. در چنین شرایطی تکیه کردن آموزش و پرورش بر آموزش مجازی ادامه روندی است که دولت ها در دو دهه گذشته در پیش گرفته اند و آن فاصله گرفتن از آموزش رایگان است.

دانش آموزان سیستان و بلوچستان نه معلم دارند، نه اینترنت!

شرایط در سیستان و بلوچستان به صورتی است که حتی بسیاری از خانواده ها هم گوشی ساده دارند . نکته مهمی که درباره سیستان و بلوچستان وجود دارد این است که بسیاری از خانواده‌های دانش ‌آموزان بی‌بضاعت هستند و حتی آنها توانایی خرید بسته اینترنتی را هم ندارند. سیستان بلوچستان از مناطقی که حتی برای تامین امکانات اولیه در مدارس با مشکلات عدیده ای همراه بوده و به شدت با مشکلات فراوانی روبرو بوده است.

بعد از شیوع ویروس کرونا جدا از مشکلات اقتصادی، خانواده ها با چالش جدیدی برای تامین تلفن همراه برای فرزندان خود روبرو شده اند. در همین رابطه محسن حاجی میرزایی وزیر آموزش و پرورش در اظهارات خود  بیان کرد که اگر برای امتحانات ترم، دانش آموزان به آموزش مجازی و تلویزیون دسترسی ندارند، شورای هر مدرسه موظف است که برای این دانش آموزان تصمیم گیری کند و امتحانات این دانش آموزان با حضورمعلمان در مدرسه برگزار خواهد شد.

اظهارات وزیر آموزش و پرورش درباره حضور معلمان در مدارس دانش آموزانی که از آموزش مجازی و تلویزیون محروم هستند، قابل تحسین است، اما به نظر می آید که جناب وزیر فراموش کرده که  استان سیستان و بلوچستان و دیگر استان های محروم ایران با کمبود معلم مواجه هستند و نمی توانند به همه دانش آموزان خدمات رسانی کنند.

حسین زهی نماینده مردم سیستان و بلوچستان درباره صحبت های وزیر آموزش و پرورش در مساله حضور یافتن معلمان در منازلی که به آموزش مجازی و تلویزیون دسترسی ندارند، گفت: من نمی دانم چرا وزیر آموزش و پرورش چنین صحبت های را مطرح کرده است. در استان سیستان و بلوچستان ما با کمبود معلم روبرو هستیم و امکان این که معلمان در منازل دانش آموزان حضور پیدا کنند، وجود ندارد. خیلی از دانش آموزان در استان سیستان و بلوچستان به علت نبود اینترنت و مشکلات زیادی که در استان وجود دارد، ترک تحصیل کرده اند. خیلی از مدارس ماه ها است که معلم ندارند و دانش آموزان در شرایط خوبی به سر نمی برند.

نماینده مجلس دوازدهم در ادامه گفت: استان ما با مشکلات زیر ساختی روبرو است و فقط مساله اینترنت نیست. خیلی از مردم در روستاها به علت مشکلاتی که وجود دارد از تحصیل کردن بازمانده اند و شرایط سختی را تحمل می کنند.

نماینده مردم سیستان و بلوچستان در پایان در انتقاد به رویکرد مسئولان برای مدیریت مناطق محروم گفت: در سیستان و بلوچستان هم ازنظر زیر ساختی و هم اینترنت و دارای مشکلات زیادی است. امیدوام در آینده شرایط مناسب شود و کسانی که از تحصیل دوری کرده اند، بتوانند به تحصیل بپردازند و درآینده مردم مظلوم سیستان در ارگان های دولتی استخدام شوند.

بر دانشگاه‌ها و دانشجویان چه می‌گذرد؟

دکتر حامد داوری اردکانی، عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی نیز با اشاره به مشکلات زیرساختی آموزش مجازی اظهار کرد: یکی از مشکلات مهمی که گریبانگیر دانشجویان و حتی اعضای هیات علمی بود، بحث زیرساخت‌های لازم برای آموزش مجازی بود که همچنان ادامه دارد.مشکلات زیرساختی از قبیل نداشتن اینترنت پرسرعت برای اساتید و دانشجویان، مشکلی مشترک بود که امر آموزش را به اختلال مواجه می‌کرد.از دیگر مشکلات زیرساختی نبود امکانات از جمله ابزارهای هوشمند برای گذراندن آموزش مجازی بود. بسیاری از دانشجویان روستای و مناطق محروم با نداشتن ابزارهایی چون گوشی هوشمند دست و پنجه نرم می‌کنند و عملا نمی‌توانند در کلاس‌های مجازی حضور پیدا کنند.البته مشکلات نوسانات سرعت اینترنت حتی در برخی شهرهای بزرگ هم مشکلاتی در آموزش مجازی ایجاد می‌کند.

وی از جمله مشکلات مهم دیگر را عدم دسترسی برخی از دانشجویان به لپ‌تاپ، تبلت و گوشی هوشمند دانست که با وجود رشد فزاینده قیمت این اقلام، تأمین آن برای دانشجویان نسبت به گذشته بسیار دشوارتر شده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی در این باره توضیح داد: مشکلات سراسری اینترنت و خصوصاً عدم دسترسی برخی شهرها و روستاها به اینترنت پر سرعت یکی از مشکلاتی است که حل آن اراده‌ای ملی می‌طلبد و تا این موضوع به طور ریشه‌ای حل نشود، آموزش عالی در بستر مجازی نمی‌تواند با حداکثر کارایی و اثربخشی انجام شود.

دکتر سید سعید بحرینیان عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز نیز راهکار این مشکلات را ارائه اینترنت پرسرعت و یک پیام‌رسان ثابت و سبک دانست که برای هر موسسه طراحی شود تا دامنه ارتباط با دانشجویان وسیع‌تر شود. پیام‌رسانی که فقط قابلیت انتقال مسائل آموزشی را داشته باشد و مانند پیام‌رسان‌های معمولی نباشد که بتوان با استفاده از آن با کل دنیا ارتباط برقرار کرد.

وی در این‌باره اضافه کرد: پیشنهاد من این است که معاونت‌های دانشجویی که بودجه‌ زیادی را برای خوابگاه‌ها، غذاخوری و تربیت بدنی هزینه می‌کردند، این بودجه را صرف خرید لپ‌تاپ ارزان قیمتی آموزشی کنند تا آن‌ها را به دانشجویان واگذار کنند.

 کلاس های کوچک یا بزرگ، تاریک یا روشن، روی نیمکت یا روی زمین دستکم برای دانش آموزان همان کلاس یکسان بود. شیوه آموزش از طریق فضای مجازی خیلی سریع به تجربه ای ناموفق و تبعیضی مضاعف بدل شد و شکاف های نابرابری آموزشی را عمیق تر کرد. اگر در برخی مدارس دانش آموزان توانستند آموزش غیر حضوری را تجربه کنند اما براساس برآورد های آموزش و پرورش دستکم سی درصد دانش آموزان به اینترنت و تلفن همراه هوشمند، تبلت یا لب تاب دسترسی ندارند و در خانواده هایشان هم کسی این امکان را ندارد.

انتقادات زیادی به سیستم آموزشی مجازی کشور وارد است، شرایطی که نه تنها برای دانش آموزان مشکل‌ساز بوده بلکه معلمان هم درفرآیند آموزش اینترنتی دچار مشکلات متعددی از جمله رایگان نبودن و هزینه اینترنتی روبرو هستند.آموزش فضای مجازی در همه جای دنیا یک مسئله پیش پا افتاده است که متاسفانه امروزه در شرایط بحرانی کمبودهای آن پیش از گذشته خود را در سیستم آموزشی کشور نشان داد.بارها در موارد متفاوت از مسئولان ذی ربط درخواست شده که در این اوضاع بحرانی به کمک آموزش و پرورش آمده و با تخصیص اعتبارات لازم نگذارند سیستم آموزشی کشور عقبگرد داشته باشد.