کد خبر: 192984

پایان جنگ ارمنستان و آذربایجان

جنگی که از روز ششم مهرماه میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان آغاز شده بود، سرانجام با وساطت روسیه به پایان رسید و باکو و ایروان توافقی را برای برقراری آتش بس امضا کردند. نخست‌وزیر ارمنستان اعلام کرد توافقنامه‌ای را با سران روسیه و آذربایجان برای پایان دادن به جنگ در قره‌باغ امضا کرده است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

در سال ۱۹۸۸ که هنوز اتحاد جماهیر شوروی برپا بود، پارلمان منطقه قره‌باغ از مسکو خواست که این منطقه را تحت قیمومیت ارمنستان قرار دهد. این خواست با مخالفت روبرو شد. در ماه فوریه درگیری‌های قومی خونینی بین آذری‌ها و ارمنی‌ها پیش آمد و در ماه دسامبر ارمنستان، منطقه قره‌باغ را جزیی از خاک خود اعلام کرد.

دو سال پس از آغاز درگیری‌ها بین ارامنه و آذری‌ها، قره‌باغ اعلام استقلال و تشکیل جمهوری کرد که از سوی هیچ کشوری در دنیا به رسمیت شناخته نشد. درگیری‌های آن زمان با ۲۵ هزار کشته و اشغال مناطق بیشتری از سوی ارمنستان و شکست آذربایجان خاتمه یافت، اما به صلح نیانجامید.

اما بار دیگر تنش در خط آذربایجان – ارمنستان، یک بار دیگر رسانه های منطقه و جهان را به سوی خود جلب کرد. نشست شورای عالی فرماندهی نظامی جمهوری آذربایجان به ریاست الهام علی اف رئیس جمهور این کشور تشکیل شد و دو کشور ارمنستان و جمهوری آذربایجان با متهم کردن یکدیگر به حملات مستقیم به قلمروهایشان، هرگونه فشار برای برگزاری مذاکرات سازش برای رفع اختلافات در خصوص منطقه مورد مناقشه «قره باغ کوهستانی» را رد کردند.

تا اینکه نخست وزیر ارمنستان اعلام کرد در توافق‌نامه‌ای که میان او، رییس‌جمهور آذربایجان و رییس جمهور روسیه منعقد شده جنگ بین دو کشور همسایه ارمنستان و آذربایجان به پایان رسیده است.

«نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان بامداد سه‌شنبه (به وقت تهران) اعلام کرد توافقنامه‌ای را با روسیه و آذربایجان برای پایان دادن به جنگ در قره‌باغ امضا کرده است.

پاشینیان در بیانیه‌ای گفت: «توافقنامه‌ای را با رئیس‌جمهور روسیه و آذربایجان برای پایان دادن به جنگ در قره‌باغ امضا کردم.»

او اضافه کرد: «تصمیمی گرفتم که برای همه‌مان سخت است. آتش‌بس، برای مردم ما و خود من بسیار دردناک است.»

رئیس‌جمهور آذربایجان: خوشحالم که جنگ تمام شد

الها م علی اف لحظاتی پس از امضا توافق نامه در پیامی  به مردم جمهوری آذربایجان که از طریق تلویزیون  دولتی این  کشور بطور زنده پخش شد ، شرایط این  بیانیه مشترک را اعلام کرد .

الهام علی اف امضا این سند را دست آورد مهم برای جمهوری اذربایجان اعلام کرد .

درگیری های نظامی میان نیروهای ارمنستان و آذربایجان ششم مهم ماه آغاز شده و  به رغم  سه بار توافق آتش بس با مساعدت میانجیگران بین المللی این درگیری ها با شدت ادامه داشت . 

جمهوری آذربایجان در جریان این درگیری های نزدیک به ۳۰۰ منطقه مسکونی در قره باغ را از نیروهای ارمنی خالی کرد و در گیری ها در نزدیکی شهر " خانکندی " مرکز قره باغ کوهستانی ادامه داشت

تا پیش از توافق صلح، ارمنستان و جمهوری آذربایجان سه بار با یکدیگر توافق آتش بس امضا کرده بودند اما هیچیک از آنها دوام نداشت اما انتظار می‌رود که آتش بس چهارم با توجه به حضور پررنگ روسیه در آن به نتیجه برسد.

جرئیات توافق آتش بس در قره باغ

طبق توافق حاصله میان طرفی‌ها، از ساعت ۰۰: ۰۰، امروز سه شنبه ۲۰ آبان ماه به وقت مسکو درگیری‌های نظامی در منطقه مورد مناقشه قره باغ بطور کامل متوقف می‌شود.

ارمنستان متعهد می‌شود ۱۵ نوامبر (۲۵ آبان ماه) جاری منطقه «کلبجر»، ۲۰ نوامبر (۳۰ آبان ماه) منطقه «آقدام» و اول دسامبر (۱۱ آذر) سال جاری میلادی منطقه «لاچین» را به جمهوری آذربایجان پس دهد.

در خط مقدم جبهه در منطقه قره باغ کوهستانی و در امتداد جاده لاچین در قره باغ نیروهای حافظ صلح روسیه به تعداد یک هزار و ۹۶۰ نظامی، ۹۰ ماشین زره پوش و ۳۸۰ خودروی نظامی مستقر می‌شود.

نیروهای حافظ صلح روسیه همزمان با خروج نیروهای ارمنی از قره باغ در این منطقه مستقر خواهند شد و مدت اقامت نیروهای روسی در منطقه ۵ سال خواهد بود.

بر اساس این سند، آوارگان جنگی تحت کنترل کمیسریای عالی سازمان ملل متحد در امور آوارگان به منطقه قره باغ کوهستانی و شهرستانهای همجوار آن بر می‌گردند.

همچنین آوارگان و پناهندگان به خاک قره باغ و مناطق مجاور تحت کنترل کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل برمی گردند و تبادل اسرای جنگی، سایر افراد بازداشت شده و اجساد کشته شدگان انجام می‌شود.

در همین راستا کنترل ارتباطات حمل و نقل، با کمک مقامات سرویس مرزبانی روسیه انجام می‌شود.

علاوه بر این موارد به منظور افزایش اثربخشی فرایندهای کنترلی بر روی اجرای توافقات توسط طرف‌های درگیری، یک مرکز آشتی برای نظارت بر آتش‌بس تشکیل خواهد شد.

دیگر مفاد این توافق عباتند از: تمامی محورهای مواصلاتی اقتصادی و حمل و نقل در منطقه رفع انسداد شده‌اند. جمهوری ارمنستان به منظور سازمان‌دهی تردد بدون مانع شهروندان، خودروها و کالاها در هر دو جهت، ارتباطات حمل و نقلی بین مناطق غربی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را فراهم می‌کند. کنترل ارتباطات حمل و نقلی تحت کنترل سرویس خدمات مرزی FSB روسیه خواهد بود.

با توافق طرفین، ساخت محورهای حمل و نقل جدید برای متصل کردن جمهوری خودمختار نخجوان به مناطق غربی آذربایجان انجام خواهد شد.

استقبال پوتین و علی اف و تاسف پاشینیان

ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه نیز در بیانیه‌ای گفت: بر اساس توافقنامه امضا شده بین سه طرف، جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان در مواضع خود متوقف و نیروی حافظ صلح فدراسیون روسیه در امتداد خط تماس در قره باغ و جمهوری ارمنستان مستقر می‌شود.

پاشینیان اعلام کرد: «این پیروزی نیست، اما تا زمانی که شما اذعان نکنید که باخته‌اید، شکستی در کار نخواهد بود. ما هرگز اذعان نمی‌کنیم که باخته‌ایم و این آغاز عصر وحدت ملی برای ما خواهد بود».

وی گفت: «در برابر شهدای همه شما زانو می‌زنم. در برابر همه سربازان، افسران، ژنرال‌ها و نیروهای داوطلب که با جانشان از سرزمین مادری‌مان دفاع کردند، تعظیم می‌کنم».

علی‌اف: توافق صلح قره‌باغ دستاوری مهم برای باکو بود

الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در بیانیه‌ای که از تلویزیون رسمی این کشور به طور زنده پخش شد؛ امضای توافق صلح قره‌باغ را دستاوردی مهم برای باکو تلقی کرد و گفت این به معنای ناکامی ارمنستان است.

به گفته وی، در نتیجه درگیری‌هایی که از ششم مهرماه آغاز شد؛ ارتش جمهوری آذربایجان ۳۰۰ منطقه مسکونی در قره‌باغ را آزاد کرده است.

بیانیه وزارت دفاع روسیه

وزارت دفاع روسیه اعلام کرد روسیه با هواپیمای حمل و نقل نظامی حافظ صلح، ۴۷۰ دستگاه تجهیزات نظامی را به قره باغ کوهستانی اعزام خواهد کرد.

در بیانیه این وزارتخانه آمده است: برای کنترل آتش بس و درگیری‌ها در منطقه درگیری قره باغ، یک گروه صلحبان فدراسیون روسیه شامل یک هزار و ۹۶۰ سرباز، ۹۰ زره پوش، ۳۸۰ واحد خودرو و تجهیزات ویژه مستقر می‌شود.

پارلمان ارمنستان به دست معترضان افتاد

تصمیم «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان مبنی بر امضای توافق پایان جنگ قره‌باغ، با واکنش منفی جمعی از مردم این کشور مواجه شد تا آنجا که معترضان، خشم خود را با ورود به ساختمان‌های دولتی به نمایش گذاشتند.

تازه‌ترین خبرها، حاکی از ورود معترضان به پارلمان ارمنستان است حال آنکه شیشه‌های اقامتگاه رسمی پاشینیان نیز خرد شده.

ایروان-پایتخت ارمنستان- بعد از آن ناآرام شد که پاشینیان بامداد سه‌شنبه (به وقت تهران) با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که این کشور با روسیه و جمهوری آذربایجان برای پایان دادن به جنگ در قره‌باغ توافقنامه‌ای را امضا کرده است.

نظارت ترکیه بر آتش بس و واکنش روسیه 

مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه می‌گوید دولت آنکارا بر روند صلح قره‌باغ نظارت خواهد کرد.

وی در این باره افزود: در حال حاضر مشغول بحث درباره نحوه نظارت بر روند ترک مخاصمه هستیم اما کل این روند به طور مشترک در همراهی با جمهوری آذربایجان انجام می‌شود.

چاووش اوغلو همچنین گفت که کنترل ۷ منطقه به جمهوری آذربایجان واگذار خواهد شد؛ حال آنکه باکو در حال حاضر هم بر ۴ مورد از آنها کنترل دارد.

اظهارات چاووش اوغلو در حالی است که دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین، تاکید کرد که حضور صلحبانان ترکیه در قره‌باغ با هیچ یک از طرفین دخیل در این مناقشه هماهنگ نشده است. وی یادآوری کرد که در بیانیه مشترک روسیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان، به هیچ وجه به ترکیه اشاره نشده است.

طبق توافق سه‌جانبه، قرار است در خط مقدم جبهه در منطقه قره باغ کوهستانی، نیروهای حافظ صلح روسیه به تعداد یک هزار و ۹۶۰ نظامی، ۹۰ ماشین زره پوش و ۳۸۰ خودروی نظامی مستقر شوند.

لجبازی دو کشور باعث خسارات فراوان شد

اگرچه عملی شدن صلح در میدان نبرد قره باغ را میتوان به عنوان رویدادی مثبت و امیدوار کننده برای پایان درگیری و امنیت مردم غیرنظامی این منطقه قلمداد کرد، اما شاید این واقعه بسیار زودتر و پیش از کشته و زخمی شدن هزاران نفر در این جنگ بیهوده نیز امکان‌پذیر بود.

در واقع لجبازی و اصرار بیهوده هر دو طرف بر راهکار نظامی و عدم پذیرش معاهدات برد-برد برای هر دو طرف تنها موجب خسارات و تلفات جانی سنگین به قوای نظامی و مردم غیر نظامی دو کشور شد.

به ویژه برای ارتش ارمنستان که مغلوب توان تکنولوژیک رقیب و حمایت نظامی سنگین ارتش ترکیه از جمهوری آذربایجان شده بود اما اصرار نیکول پاشینیان نخست وزیر این کشور بر مبارزه تا آخرین نفس (بر طبق بیانات رسمی شخص وی) تنها موجب شد تا جان هزاران سرباز ارمنی گرفته شده و خساراتی به ارتش این کشور وارد شود که تا سالهای طولانی قابل جبران نخواهد بود.