کد خبر: 192959

جهان دوباره دوقطبی می‌شود؟

تسلیحات هسته‌ای یک بار جهان را به عرصه رقابت دو بلوک قدرت تبدیل کرد و اکنون نیز رقابت آمریکا و چین شرایطی را به‌وجود آورده که در آن ویژگی‌های دوقطبی نمایان شده است.
اتاق خبر 24

اندیشکدهِ باشگاه مباحثه والدای (روسیه) مقاله‌ای را به‌قلم پائول ساندرز، کارشناس سیاست خارجی آمریکا منتشر کرده است. رقابت ایالات متحده آمریکا و چین، همچنین ساختار نظام بین‌المللِ برآمده از این رقابت، محور اصلی این مقاله است.

وی در مقدمه متن می‌نویسد: در زمان حاضر یکی از مسائل اصلی این است؛ آیا جهان در نتیجه رقابت ایالات متحده آمریکا و چین، همانند دوران جنگ سرد مجدداً دوقطبی خواهد شد؟ به‌عبارت دیگر آیا در این شرایط، رقابت بین واشنگتن و پکن یک سیستم بین‌المللی تمام‌عیار را تشکیل می‌دهد که در آن سایر کشورها مجبورند یک طرف را انتخاب کنند؟ امروز به‌نظر می‌رسد که احتمال وقوع چنین شرایطی نسبت به گذشته کمتر باشد و این دلایل مختلفی دارد.

جهان هسته‌ای دوقطبی بود

ساندرز ادامه می‌دهد: ابتدا باید گفت که در طول جنگ سرد ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی درگیر یک رقابت شدید در حوزه تسلیحات هسته‌ای بودند، بنابراین دو کشور مجبور شدند زرادخانه‌های بزرگ هسته‌ای را ایجاد کنند. هنگامی که ذخایر ترکیبی آنها طی سال 1986 به اوج خود رسید، ایالات متحده و شوروی بیش از 98% کلاهک‌های هسته‌ای در جهان را در اختیار داشتند. جهان هسته‌ای به‌وضوح دوقطبی بود.

وی تبیین می‌کند: این موضوع بسیار مهم بود، زیرا مسابقه تسلیحات هسته‌ای، فضایی را ایجاد کرد که در آن ترکیب زرادخانه‌های بزرگ با تفکر سیستمی درباره امکان استفاده از تسلیحات هسته‌ای در تبدیل بازدارندگی هسته‌ای به یک عامل ثبات، کمک کرد، هرچند این مسئله به خودی خود خطرناک است. رقابت تسلیحات هسته‌ای و بازدارندگی تسلیحاتی گسترده به‌نوبۀ خود سایر کشورها را ترغیب می‌کند برای تضمین امنیت خود به انتخاب یکی از طرفین بپردازند.

کارشناس آمریکایی معتقد است: اگرچه ایالات متحده آمریکا و فدراسیون روسیه به‌عنوان جانشین اتحاد جماهیر شوروی سابق، همچنان حداقل 90% کلاهک‌های هسته‌ای جهان را در اختیار دارند، اما دیگر نمی‌توان به‌طور واضح بیان کرد که تسلیحات هسته‌ای در این شرایط چنین ساختاری (دوقطبی همانند جنگ سرد با توجه به رقابت تسلیحات هسته‌ای) را برای سیستم بین‌المللی فراهم کند. از یک سو، تضمین برای تخریب متقابل در جهان امروز ممکن است مانند چهل یا پنجاه سال پیش چندان جذاب نباشد. از سوی دیگر پیامدهای استفاده از حتی یک کلاهک هسته‌ای در برخورد با یک شهر بزرگ ممکن است بسیار وحشتناک‌تر از گذشته باشد. این موضوعات ظرفیت بازدارندگی دولت‌هایی با زرادخانه‌های هسته‌ای کوچک‌تر مانند چین را افزایش می‌دهد.

منبع: خبرگزاری تسنیم