کد خبر: 192793

واکسن کرونا در چه شرایطی اپیدمی را کنترل می‌کند؟

یک محقق حوزه علوم اعصاب با بیان این که هنوز داروی جدید و موثری به صورت اختصاصی برای کووید ۱۹به بازار نیامده و اکثرا نهایتا به اواخر فاز دوم تولید دست یافته‌اند؛ ضمن اشاره به مطالعات جدید صورت‌گرفته در حوزه کووید ۱۹، شرایط کارآمدی واکسن در کنترل پاندمی کرونا را تشریح کرد.
اتاق خبر 24

دکتر میرشهرام صفری، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به مهمترین دلایل تمرکز دانشمندان بر روی تولید واکسن موثر کرونا در مقایسه با کشف داروی جدید، اظهار کرد: تولید داروی جدید در مقایسه با واکسن بحث بسیار پرچالش‌تری است؛ چراکه در رابطه با واکسن یک بیماری به صورت بالقوه وجود دارد که دانشمندان و متخصصان تا حدود زیادی با ماهیت، مشخصه‌ها و عوارض آن آشنایی دارند و واکسن نیز نمونه تضعیف شده همان ویروس است، درحالی‌که دارو یک ترکیب شیمیایی جدید با فرمولاسیون جدید و عوارض ناشناخته بوده و ایمنی و اثرگذاری آن در مقایسه با واکسن پایین‌تر است.

این فوق دکترای علوم اعصاب با بیان اینکه تولید داروی جدید با عوارض ناشناخته‌ای همراه است، ادامه داد: طی این مدت محققان و متخصصان تا حدودی با عوارض ویروس کرونا آشنا شده‌اند، لذا تزریق  ویروس غیرفعال و چندین برابر ضعیف شده به صورت واکسن تنها می‌تواند به بروز همان عوارض قبلی ولی چندین برابر ضعیف‌تر منجر شود. این در حالیست که در دارو ترکیبات شیمیایی جدید و بدون شناسایی عوارض تولید شده و بررسی تاثیر آن در نژادها و گروه‌های مختلف افراد، به مطالعات طولانی مدت نیاز دارد.

وی با بیان اینکه طراحی و تولید داروی جدید همچنین پروسه بسیار زمانبری است، ادامه داد: با وجود تلاش محققان و دانشمندان در سراسر جهان، هنوز داروی جدید و موثری به صورت اختصاصی برای کووید ۱۹ به بازار نیامده و اکثرا نهایتا به اواخر فاز دوم تولید دست یافته‌اند. از طرف دیگر اثرگذاری واکسن در کنترل بیماری و اپیدمی بیشتر است، چراکه از طریق واکسن از بروز بیماری پیشگیری می‌شود، ولی در دارو ابتدا فرد بیمار شده و سپس نسبت به درمان اقدام می‌شود، لذا تمرکز دانشمندان بر کشف واکسن موثر کرونا، منطقی و به‌صرفه‌تر بوده و نقش بسزایی در کنترل و مدیریت اپیدمی‌ ایفا می‌کند.

این عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه این شرایط البته در مورد تغییر کاربری داروهای قدیمی و بررسی اثرگذاری آن بر بیماری کووید ۱۹ متفاوت است، عنوان کرد: تغییر کاربری داروهایی که پیش از این برای بیماری‌های دیگر تولید و تایید شده، روشی ایمن و کاربردی است، همانگونه که تا کنون درباره چندین دارو مطالعاتی صورت گرفته و نتایج آن منتشر شده، در همین راستا اخیرا اثرگذاری داروی "رمدسیویر" در درمان بیماری کرونا تایید شده و به عنوان اولین دارویی که در درمان کووید ۱۹ تاییدیه FDA را گرفته، معرفی شده است.

واکسن تحت چه شرایطی اپیدمی را کنترل می‌کند؟

دکتر صفری در ادامه در پاسخ به این سوال که آیا واکسن قادر به کنترل و توقف کامل اپیدمی خواهد بود، توضیح داد: اثربخشی واکسن در کنترل اپیدمی به میزان کارآمدی و درصد ایجاد ایمنی آن در افراد یک جامعه بستگی دارد.

وی با بیان اینکه کارآمدی واکسن در کنترل اپیدمی تحت شرایطی محقق می‌شود، اظهار کرد: در صورتی که حاصل ضرب درصد کارایی واکسن در درصد واکسیناسیون جمعیت حداقل برابر با ۶۰ باشد، واکسن کارآمد خواهد بود؛ به عبارت دیگر اگر واکسن تولید شده ۶۰ درصد کارایی داشته باشد برای کنترل اپیدمی باید کل جمعیت یک کشور را واکسینه کنیم و اگر واکسن تولید شده ۱۰۰ درصد کارایی داشته باشد (یعنی تزریق آن در همه افراد ایمنی صد درصدی ایجاد کند)، تزریق آن به ۶۰ درصد جمعیت یک جامعه نیز کارآمد بوده و به کنترل اپیدمی منجر می‌شود. بنابراین یا واکسن ۱۰۰ درصدی در ۶۰  درصد جمعیت یا واکسن ۶۰ درصدی در ۱۰۰ درصد جمعیت؛ هر چقدر واکسن ناکارامدتر باشد، درصد افراد واکسینه شده باید بیشتر شود و بالعکس.

دستکاری پروتئین‌های ویروس کرونا و بدن انسان برای کشف داروی جدید 

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در ادامه با اشاره به آخرین تحقیقات و مطالعات انجام شده در حوزه کووید ۱۹، اظهار کرد: بر اساس مطالعه‌ای که اخیرا در مجله ساینس منتشر شده، ۲۰۰ دانشمند برجسته پس از شناسایی ۲۹ پروتئین اصلی ویروس کرونا، تک تک آنها را با هدف بررسی عملکرد در تکثیر ویروس و احتمال هدف گیری آنها برای درمان بیماری، دستکاری کردند.

این فوق دکترای علوم اعصاب با بیان اینکه این مطالعه تنها با هدف بررسی علمی انجام شده و هنوز به کشف خاصی منتهی نشده است، گفت: البته بر اساس نتایج این طرح، داروهای جدیدی نیز پیشنهاد شده که می‌تواند در کنترل بیماری اثرگذار باشد.

منبع: خبرگزاری ایرنا