کد خبر: 191866

شهادت چهارمین اختر تابناک آسمان امامت

یزید پس از واقعه کربلا درصدد شهادت ائمه معصوم (ع) از جمله امام سجاد (ع) بود که پس از سال‌ها ایشان را به شهادت رساند.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

محرم الحرام بنا بر آنچه نقل شده سالروز شهادت امام زين العابدين عليه السلام است. امامي كه بنا به فرموده رسول اكرم صلي الله عليه و اله وسلم در روز قيامت با عنوان سيد العابدين خوانده خواهد شد.(تاريخ مدينه دمشق ج۴۱ صفحه ۳۷۰) عبادت و بندگي خداوند هدف غايي خلقت انس و جن است پس چگونه مي توان درباره مقام امامي سخن گفت كه بر تمامي عبادت كنندگان سروري و سيادت دارد.

 

در دوران ۳۴ ساله امامت آن حضرت متاسفانه كساني كه با اعتقاد به امامت الهي آن حضرت تعاليم دين خويش را از آن حجت خدا بگيرند بسيار كم بودند و ياد آوري اين نكته ضروري است كه امام و حجت خدا كوچكترين نيازي به مراجعه مردم به ايشان و سيراب شدن از اقيانوس بيكران علم الهي خويش ندارد و اگر در زماني مردم چنين نكنند در واقع خود را محروم و زيانكار كرده اند. در زمان امام چهارم نيز به جاي استفاده از وجود مقدس آن حضرت ،از جيره خواران بني اميه و خلفاي فاسق تبعيت مي كردند .

 

با اين حال از حضرت زين العابدين عليه السلام مجموعه گرانقدرو بسيار معتبر از دعا و مناجات به نام صحيفه سجاديه باقي مانده كه به حق به زبور آل محمد عليهم السلام معروف است كه نابترين معارف توحيدي و اخلاقي در خلال اين دعاها به وجود دارد.

 

همچنين درمباحث عقائد و معرفت رواياتي زيبا و عميق از آن حضرت نقل شده است از جمله گريه هاي فراوان ايشان پس از حادثه كربلا و تاكيد بر اقامه عزاي سيد الشهدا عليه السلام ،بيان نكاتي اساسي در بحث امامت و مهدويت ، خطبه غراء امام چهارم در شام ، رساله حقوق و...

 

تلاش در راه ترویج مرام و مسلک پدر

بنا نبود حضرت سیدالشهدا علیه السلام از راه خرق عادت و اعجاز پیروز شوند، وگرنه یک نفر هم لازم نبود، خود حضرت سیدالشهدا علیه السلام کافی بودند.

امام سجاد معصوم علیه السلام با آن حال [بیماری] برای ترویج از مرام و مسلک سیدالشهدا علیه السلام عصا و شمشیر به دست می‌گیرد.

***

لازم به توضیح است که در برخی از مقاتل و ازجمله در کتاب نفس المهموم در این باره نوشته شده است: امام علی بن حسین علیهماالسلام به شدت گریستند. سپس به عمه خود، حضرت زینب سلام‌الله علیها، گفتند: «عمه جان! شمشیر و عصای مرا بیاور.» پدرش، امام حسین علیه السلام، به او فرمودند: «با شمشیر و عصا چه می‌کنی؟» گفتند: «بر عصا تکیه می‌کنم و با شمشیر در پیش روی فرزند رسول خدا صلی‌الله علیه و آله می‌جنگم و دفاع می‌کنم؛ چراکه هیچ خیری در زندگی پس از او نیست.» امام حسین علیه السلام او را از این کار بازداشته و او را به آغوش گرفتند.

جواب امام زین‌العابدین علیه السلام به اعتراض یزید

در زمان اسارت اهل بیت حضرت سیدالشهدا علیه السلام، یزید دید در دست امام سجاد علیه السلام تسبیحی است که حضرت آن را می‌چرخانند. لذا به امام علیه السلام اعتراض کرد که چرا کار بیهوده انجام می‌دهی؟!

امام سجاد علیه السلام فرمودند: «از پدرم شنیدم که جدم رسول خدا صلی‌الله علیه وآله وسلم هر صبح و شام می‌فرمودند: خداوندا! صبح و شام کردم در حالی که تسبیح و تمجید و ستایش و تهلیل و تکبیر تو را می‌گویم به تعداد گرداندن تسبیحم، و سپس تسبیح خود را می‌گرداندند. هرکس این کار را انجام دهد، برای او اجر تسبیح نوشته می‌شود و نیز برای او مایه فَرَج و گشایش است.»

***

در کتاب دعوات راوندی و جلد 45 کتاب بحارالانوار این طور روایت شده هنگامی که امام سجاد علیه السلام را نزد یزید که لعنت بر او باد بردند، تصمیم داشت گردن آن حضرت را بزند. پس ایشان را در برابر خود ایستاده نگه داشت و با آن حضرت سخن می‌گفت تا او سخنی بگوید و به بهانۀ آن کشتن را واجب کند.

امام سجاد علیه السلام پاسخ را مطابق پرسش می‌دادند و در دست ایشان تسبیح کوچکی بود که آن را می‌چرخانده و سخن می‌گفتند. یزید ـ که بر او باد هر چه مستحق آن است ـ گفت: «من با تو سخن می‌گویم و تو پاسخم می‌دهی و تسبیحی در دستت می‌چرخانی؟! چگونه این کار جایز است؟!»

امام سجاد علیه السلام فرمودند: «پدرم از جدم رسول خدا صلی‌الله علیه وآله وسلم برایم فرمودند که هرگاه نماز صبح را می‌خوانده و نافله به‌جا می‌آوردند، با کسی سخن نمی‌گفتند تا تسبیح را برمی‏داشته و می‌فرمودند: بار خدایا! من صبح کردم و تو را تسبیح و ثنا و تهلیل و تکبیر و تمجید می‌گویم به عدد آنچه که تسبیحم را می‌چرخانم؛ و در این حال تسبیح را در دستش می‌چرخاندند و هرچه می‌خواسته، سخن می‌گفتند، بدون آنکه با تسبیح ذکر بگویند و می‌فرمودند: همین برایش [ذکر] حساب می‌شود و حرزی است تا وقتی که به بستر خود رود. هنگامی که به بستر می‌رفتند، مانند همین کلام را می‌‏گفتند و تسبیح را زیر سر خود می‌گذاشتند. پس برایش از این وقت تا وقت بعدی [ذکر] حساب می‏شد. من هم به پیروی از جدم صلی‌الله علیه وآله وسلم این کار را کردم.»

دستانی بسته اما زبان‌هایی برّان

فاطمه زهرا علیهاالسلام با همان وصیتی که کرد شبانه دفن شود، پیروز شد و پیروز است. بعد از شهادت حضرت حسین بن علی علیه السلام، حضرت زینب علیهاالسلام در اسارت آن چنان مردانه خطبه می‌خواند که گویی در تخت سلطنت قرار دارد.

امام سجاد علیه السلام در حال اسارت و درحالی‌که غُل جامعه به گردن داشت، به سائل، شاهانه کمک می‌کند. ما چنین بزرگانی داریم که همه چیز ما از آن‌هاست، ولی گویا آن‌ها را نداریم.

زمان شهادت امام سجاد علیه السلام

 

همان طور که در روز تولد حضرت زین العابدین علیه السلام در بین مورّخین اختلاف است، در روز و سال شهادت او نیز اختلاف وجود دارد. دامنه این اختلاف از سال ۹۲ هجری تا سال ۱۰۰ هجری است، اما آنچه از همه مشهورتر است، یکی سال ۹۴ هجری است که آن را به مناسبت ارتحال فقهای بیشماری از اهل مدینه، « سنه الفقهاء » نامیده اند و دیگری سال ۹۵ هجری.

 

«حسین » فرزند امام علی بن الحسین علیه السلام وفات پدر خود را در سال ۹۴ اعلام کرده است و بر این اساس بزرگانی نظیر شیخ مفید و شیخ طوسی و محقق اربلی و ابن اثیر نیز همین نظر را داشته اند.

 

اما بر اساس روایتی که ابوبصیر از امام جعفر صادق علیه السلام نقل کرده است، امام فرموده است: حضرت علی بن الحسین علیه السلام در حالی‌که ۵۷ ساله بودند از دنیا رفت و این واقعه در سال ۹۵ هجری اتفاق افتاد.

 

آخرین شب زندگانی حضرت

 

امام صادق علیه السلام فرمودند:
حضرت امام سجاد علیه السلام در شب شهادتش به فرزندش، امام محمد باقر، فرمود:« پسرم، برایم آب بیاور تا وضو بگیرم.»
امام محمد باقر برخاست و ظرفی آب آورد.
امام سجاد فرمودند:« این آب برای وضو شایسته نیست،‌ چرا که در آن حیوانی مرده افتاده.»
امام باقر چراغی آورد و دید موشی مرده در آن افتاده است. از این رو ظرف آب دیگری برای ایشان برد.
امام سجاد فرمود:« پسرم! این همان شبی است که به من وعده داده‌اند.»
سپس سفارش کرد به شترش که بارها با آن به حج مشرف شده بود، خوب رسیدگی کنند و غذا بدهند.

 

شهادت

 

روز شهادت امام سجاد نیز ۱۸ ، ۲۲ و ۲۵ محرم نقل شده که روز ۲۵ از شهرت بیشتری برخوردار است.
بنا بر این روایات، امام سجاد علیه السلام ۵۷ یا ۵۸ سال عمر فرمود که :
دو سال آن را در زمان حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام، ده سال را در زمان امامت عموی خود حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام و ده سال را در دوران امامت پدر خود سپری فرموده است و مدت امامت خود آن امام بزرگوار نیز ۳۵ سال بوده است.

 

قاتل امام سجاد علیه السلام

 

حضرت علی بن الحسین علیه السلام در زمان خلافت ولید بن عبدالملک به شهادت رسید.

بنا به گفته عمر بن عبدالعزیز، ولید که حاکم جبّار و ظالمی بود، زمین را از جور و ستم لبریز کرده بود. در دوره‌ی حکومت او، رفتار مروانیان و کارگزاران آنها با دودمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، بنی هاشم و به خصوص امام سجاد علیه السلام بسیار ظالمانه و بی‌رحمانه بود.

 

والی مدینه - هشام بن اسماعیل - گر چه از زمان عبدالملک بن مروان مسئول اداره شهر مدینه بود، ولی در دوران ولید رفتار ظالمانه ای با حضرت زین العابدین علیه السلام در پیش گرفت و هنگامی که به دلیل بدرفتاری زیاد با مردم مدینه از منصب خود عزل شد، او را در کنار منزل مروان نگه داشتند تا مردم از او تقاص بگیرند. او خود معترف بود که از کسی جز علی بن الحسین علیه السلام بیم ندارد، اما هنگامی که امام با جمعی از اصحاب خود از کنار او عبور کردند، هیچ یک به او متعرض نشدند و از او شکایتی نکردند. این جا بود که هشام فریاد زد:« الله اعلم حیث یجعل رسالته » (خدا می‌داند رسالت خود را در کدام خاندان قرار دهد.)
و در روایت دیگری، امام برای او پیغام داد که اگر از نظر مادی در تنگنا هستی، ما تأمینت می‌کنیم.

 

مورخین درباره قاتل امام با هم اختلاف دارند. بعضی معتقدند امام به دست ولید مسموم شد، و برخی دیگر معتقدند به دست هشام بن عبدالملک، که برادر خلیفه بود؛ اما به هر حال، او نیز نمی توانست بدون اجازه ولید، مرتکب قتل امام شود.

 گره‌گشایی با داروی امام سجاد (ع)

امام سجاد (ع) از «دعا» سلاح ساختند و از «اشک» شمشیر درست کردند و با این سلاح به مصاف ظالمان و جباران رفتند و نگذاشتند سنت تبار شهدا فراموش گردد و حماسه حسین (ع) در غوغای فتح هند و اسپانیا گم شود.

کتاب صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از دعاها و مناجات امام چهارم شیعیان، زین العابدین علی بن الحسین است. صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از ۵۴ دعا و نیایش است که امام سجاد (ع) املا کرده و امام باقر(ع) و برادرش زید بن علی آن را در دو نسخه نوشته‌اند.

این کتاب به «انجیل اهل بیت» و «زبور آل محمد» و «اخت القرآن» معروف است. اگرچه در موضوع دعا و نیایش است، ولی شامل بسیاری از حقایق علوم و معارف اسلامی و عرفانی، و قوانین و احکام شرعی و مسائل حساس سیاسی و اجتماعی و تربیتی و اخلاقی است که در شکل و قالب دعا امام بدان‌ها اشاره کرده‌است.

حجت الاسلام سید جلال موسویان سخنران و پژوهشگر دینی درباره اوضاع سیاسی و اجتماعی دوران امامت امام زین العابدین (ع) بیان کرد:دوران امامت امام سجاد (ع) دوران بسیار سختی برای اسلام بود، به حدی که امکان ارتباط امام با شیعیان و تفسیر علوم قرآنی و تشکیل کلاس درس نبود. حتی زیارت قبر اباعبدالله (ع) با شرایط بسیار سختی مواجه بود.

وی توضیح داد: دعا یکی از برترین عبادت‌ها و وسیله‌ای برای مناجات با خداوند است؛ زیرا دعا نه تنها در رهایی از گرفتاری‌ها و رنج‌های زندگی به انسان کمک می‌کند بلکه گاهی می‌تواند سرنوشت زندگی را تغییر دهد. از این رو، پیشوایان دین به دعا کردن سفارش کرده و خود نیز پیش از همه اهل دعا و مناجات با خداوند بودند.

حجت الاسلام موسویان در ادامه گفت:نکته قابل توجه در صحیفه‌ی سجادیه این است که صحیفه یک دوره معارف بسیار نابی است که حضرت به بهانه‌های مختلف مطالب بسیار مهم سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را در ذیل آن بیان کرده اند، البته دعاهایی که از امام زین العابدین (ع) به ما رسیده نزدیک به ۲۰۰ دعا است.

وی بیان کرد: آنچه که امروزه با آن روبرو هستیم و به آن نیاز داریم مسئله دعا است می‌بینیم امروزه در جامعه حتی کسانی که با فضای دعا آشنایی ندارند در موضوع بیماری منحوس کرونا با مسئله دعا خودشان را همراه کرده‌اند و از خداوند طلب یاری می‌کنند.