کد خبر: 191852

پاسخ علمی به چراهای مهمِ ویروس تاج‌دار

یک متخصص ویروس‌شناسی پزشکی با توضیح دلایل و مستندات علمی در خصوص چگونگی پاسخ ایمنی بدن در مقابله با ویروس کووید ۱۹؛ علل بروز شرایط حاد بیماری، علل احتمالی ابتلای مجدد بهبودیافتگان و همچنین تاثیر جهش و تغییرات احتمالی ویروس کرونا بر میزان انتقال و بیماری‌زایی و ایمنی افراد و چالش‌های پیش روی جوامع مختلف در خصوص  ساخت واکسن و داروی موثر کووید ۱۹ را تشریح کرد.
اتاق خبر 24

دکتر مریم واعظ جلالی، عضو هیات علمی گروه میکروبیولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه آشنایی با نحوه پاسخ ایمنی بدن در مقابله با ویروس کووید ۱۹ به درک مناسبتر موضوع کمک می‌کند، ‌عنوان کرد: با ورود هر عامل ویروسی به بدن سیستم ایمنی در مقابله با آن شروع به ساخت آنتی‌بادی می‌کند، آنتی بادی بر روی پروتئین‌های سطحی ویروس چسبیده و مانع عملکرد ویروس می‌شود.

به عبارت دیگر زمانی‌که ویروس از جایگاه خود برای چسبیدن به سلول‌ها استفاده می‌کند، آنتی بادی می‌تواند این جایگاه را خنثی کند؛ منظور از خنثی شدن در این مطلب یعنی پر کردن جایگاه ویروس توسط آنتی بادی‌ و جلوگیری از دسترسی ویروس به سلول‌های سالم.

وی با بیان اینکه در این میان عملکرد برخی ویروس‌ها متفاوت است، گفت: به عنوان نمونه در بیماری‌هایی مانند هپاتیت سی و اچ آی وی، ویروس‌ها توسط آنتی‌بادی خنثی نمی‌شوند، البته این رفتار در اکثر ویروس‌ها به خصوص خانواده کرونا ویروس‌ها نیز دیده می‌شود، مانند آنچه در ابتلا به ویروس‌های سرماخوردگی رخ می‌دهد و به همین دلیل است که در طول زندگی ممکن است بارها به سرماخوردگی مبتلا شویم، چراکه آنتی‌بادی‌های ضد این ویروس‌ها ایمنی طولانی مدت ایجاد نمی‌کنند.

وی در توضیح این فرایند در رابطه با ویروس کووید۱۹،‌ اظهار کرد:‌ خنثی نشدن ویروس کووید۱۹ توسط آنتی بادی‌ها نیز به این معناست که آنتی بادی‌های تولید شده در بدن نمی‌توانند ویروس را به طور کامل خنثی کرده و جلوی ابتلای جدید سلول‌ها را بگیرند. در این شرایط پاسخ بازوی ایمنی کشنده سلولی ما بسیار کمک کننده است و در نهایت پاسخ ایمنی بدن با کمک همین بازوها عفونت را مهار می‌کند.

تشریح جزئیات پاسخ ایمنی بدن در مقابله با ویروس‌ها

این ویروس‌شناس با بیان اینکه پاسخ ایمنی بدن دو بازو دارد، گفت: یک بازوی ایمنی منجر به تولید آنتی بادی و بازوی دیگر منجر به کشتن سلول‌های آلوده می‌شود، گاهی در مقابله با ویروس‌ها پاسخ بازوی اول یعنی تولید آنتی‌بادی کفایت کرده و به نابودی ویروس منجر می‌شود، ولی در برابر برخی دیگر از ویروس‌ها باید  پاسخ ایمنی کشنده سلول وارد عمل شود، مانند آنچه در برابر کروناویروس جدید رخ داده و باعث مرگ سلول‌های آلوده می‌شود.

چرا برخی بیماران دچار شرایط حاد کرونا می‌شوند؟

دکتر واعظ جلالی در همین رابطه با تشریح دلایل وقوع شرایط حاد در برخی بیماران کرونایی، اظهار کرد:‌ سیستم ایمنی بدن برای مقابله با ویروس‌ها ماده‌ای تحت عنوان "سایتوکاین" ترشح می‌کند که خود از فاکتورهای التهابی است و گاهی به دلیل ترشح همین مواد، طوفان سایتوکاینی یا همان طوفان التهابی مشهور ایجاد می‌شود. گاهی این طوفان که برای از بین بردن سلول‌های آلوده ایجاد می‌شود، دوست و دشمن نشناخته و همه سلول‌های یک ارگان را نابود می‌کند؛ همین مسئله باعث می‌شود که گاهی فرد کل ریه و یا بخشی از کلیه و یا سایر دستگاه‌های بدن را از دست می‌دهد؛ اتفاقی که در موارد شدید بیماری کووید ۱۹ رخ می‌دهد.

چرا گاهی پاسخ ایمنی بدن از کنترل خارج می‌شود؟

وی با بیان اینکه گاهی پاسخ ایمنی بدن برای مقابله با ویروس‌ها مانند یک چاقوی دو لبه عمل می‌کند، اظهار کرد:‌ اگر پاسخ ایمنی به موقع و درست فعال شود، می‌تواند کل عفونت ویروسی را مهار کند، در افراد دارای سیستم ایمنی نرمال پاسخ ایمنی با شدت مناسب تولید شده و عفونت را کنترل می‌کند، اتفاقی که در۸۰ درصد موارد رخ می‌دهد. اما در ۲۰ درصد موارد بیماران به اقدامات درمانی بیشتری نیاز پیدا می‌کنند، چراکه در برخی موارد پاسخ ایمنی بدن شدید عمل کرده و با ایجاد طوفان التهابی شرایط خطرناکی برای بیمار ایجاد می‌کند.

پاسخ ایمنی بدن به ژنتیک افراد بستگی دارد

دکتر واعظ جلالی با بیان اینکه البته پاسخ ایمنی بدن به ژنتیک افراد نیز بستگی دارد، عنوان کرد:‌ علاوه بر ژنتیک، سطح ایمنی بدن و وجود بیماری‌های زمینه‌ای نیز در پاسخ سیستم ایمنی تاثیرگذار است، چراکه در این شرایط سیستم ایمنی دقیق عمل نکرده و پاسخ ایمنی افراد خارج از کنترل و منجر به از بین رفتن ارگان‌های بدن می‌شود.

چرا برخی ویروس‌ها با پاسخ آنتی‌بادی خنثی نمی‌شوند؟

این عضو هیات علمی دانشگاه همچنین با بیان اینکه برخی ویروس‌ها با پاسخ آنتی‌بادی خنثی نمی‌شوند، گفت: در سطح ویروس یکسری جایگاه‌ها برای اتصال به سلول وجود دارد که اگر آنتی بادی تولید شده علیه ویروس بتواند آن‌ را شناسایی کرده و در واقع جایگاه‌های سطح ویروس را پر کند، می‌تواند جلوی اتصال ویروس به سلول‌ها را بگیرد که به این عمل، "فرایند خنثی شدن ویروس" گفته می‌شود. بنابراین آنتی بادی اگر موثر باشد می‌تواند ویروس را خنثی کند

منبع: خبرگزاری ایسنا