کد خبر: 191544

مردی که انگلیس را به زانو درآورد

در روز 12 شهریور سال 1294 رئیسعلی دلواری فرمانده نیروهای مقاومت تنگستان در برابر نیروهای انگلیسی به شهادت رسید به همین دلیل سالروز کشته شدن ایشان در تقویم به نام روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس نامگذاری شده است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

استعمار پدیده ای اروپایی محسوب می شود که از آغاز سده دهم قمری به تدریج به سرزمین‌های اسلامی وارد شدند و در جهت منافع خود حقوق ملت های دیگر را پایمال کردند. در همین پیوند عده ای به صورت فردی و جمعی در برابر این زیاده خواهی ها قرار گرفتند. شخصیت هایی که یکی از آنها رئیسعلی دلواری است که در ۱۲ شهریور ۱۲۹۴ خورشیدی در برابر نیروهای انگلیسی به شهادت رسید. به همین دلیل سالروز شهادتش در تقویم به نام روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس نامگذاری شده است. پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به این مناسبت به معرفی چند تن از شخصیت های استعمارستیز در تاریخ معاصر ایران پرداخته است.

منطقه جنوب و خلیج فارس

سیاست بریتانیا در منطقه خلیج فارس و دریای عمان تا پایان دوره قاجاریه بر حفاظت از مستعمره هندوستان به عنوان سیاست راهبردی و نقطه ثقل تمامی تکاپوهای دولت لندن در مشرق زمین، استمرار سیاست و پروژه ایران‌زدایی در منطقه خلیج فارس با محدود نمودن روزافزون قدرت مانور سیاسی، اقتصادی و نظامی عناصر ایرانی، استفاده از ابزار نظامی و سیاست قایق‌های توپدار به منظور سرکوب هرگونه تقابل با سیاست انگلیس و نقض تمامیت ارضی ایران همچون اشغال جزیره خارک و بوشهر، حمله به بنادر ایرانی همچون بندر لنگه و ... حمایت از شیوخ خلیج فارس در مورد ادعاهای آنان بر سر جزایر تنب بزرگ، کوچک و ابوموسی، ایجاد بحران‌های مصنوعی غذایی، محاصره اقتصادی در کرانه‌های دریای جنوب و فشار بر گروه-های مبارز با سیاست‌های انگلیس بود.

انگلستان که از زمان قرارداد 1907 جنوب ایران را سهمیه خود می‌دانست در سال 1915 که جهان درگیر جنگ جهان اول بود، اوضاع جهانی را مناسب تاخت و تاز به منطقه جنوب ایران دانست. هدف بریتانیا از این عملیات نظامی جلوگیری از نفوذ آلمان و عثمانی، سرکوب قبایل عشایر جنوب و دسترسی به خلیج فارس بود. بریتانیا برای رسیدن به اهدافش در مارس 1915 به بهانه قرار دادن ارتباط کنسولگری آلمان در بوشهر با تنگستانی­ها و تحریک آنان علیه انگلیسی­‌ها، اقدام به اشغال خاک ایران کرد. این حرکت موجب خشم اهالی منطقه شد و نارضایتی عمومی از تجاوز انگلستان در سطح وسیعی بالا گرفت. برخی از نیروهای پارتیزانی به رهبری رئسیعلی دلواری برای نشان دادن خشم خود، انگلیسی­‌ها و منافع آن­ها در بوشهر را مورد حمله قرار دادند و ضربات مؤثری به آن وارد ساختند. انگلیسی­‌ها نیز بیکار ننشسته و با یورش­‌های ناگهانی به روستاهای اطراف بوشهر، ضمن کشتن عده زیادی از اهالی، اموال آن­ها را سوزانده و نابود کردند.

در 12 ژوئیه 1915 «رئیسعلی دلواری» در یک حمله ضربتی در نزدیکی تنگک زنگنه، نایب کنسول انگلیس در بوشهر و تعدادی از سربازان هندی را کشت. انگلیسی­‌ها به بهانه وقوع این حادثه و حوادث دیگر در 8 اوت 1915 بوشهر را اشغال نمودند. رئیسعلی با جنگ­‌های نامنظم ضربات سهمگینی به دشمن وارد نمود.

انگلیسی­‌ها که دشمن اصلی خود را رئیسعلی دلواری می‌دانستند از طریق نمایندگان «حیدرخان حیات داودی» سعی در تطمیع وی نمودند و پیشنهاد چهل هزار پوند در قبال خودداری از قیام علیه قوای بریتانیا را ارائه نمودند. اما رئیسعلی این پیشنهاد شرم‌آور را نپذیرفت و اعلام کرد: «چگونه بی­طرفی اختیار کنم در حالی­که استقلال ایران در معرض خطر جدی قرار گرفته است.

رئیسعلی دلواری؛ رهبر قیام مبارزان تنگستانی

رئیسعلی دلواری شجاع ترین رهبر مبارزان تنگستانی بود که علیه استعمارگران انگلیسی در آخرین سال های قرن گذشته خورشیدی مبارزه کرد. پس از اینکه کودتای ضد انقلابی لیاخوف روسی علیه مشروطه خواهان به استقرار دیکتاتوری محمدعلی شاه قاجار، انجامید کانون مقاومت علیه استبداد صغیر در بوشهر به وجود آمد و رئیسعلی دلواری و همرزمان وی از تنگستان و دشتی طی یک هجوم ناگهانی بوشهر را از لوث وجود عناصر وابسته به دربار پاکسازی کردند و اداره امور گمرک و انتظامات را عهده دار شد اما این امر بر دولت انگلیس که به دنبال مطامع استعماری خود در جنوب بود، گران آمد. به همین دلیل برای تضعیف مشروطه خواهان و سلطه بر منافع اقتصادی جنوب ایران شروع به سرکوب عناصر انقلابی کردند اما رئیسعلی مردی نبود که به آسانی از عقاید خود دست بردارد و فعالیت گسترده تری علیه منافع انگلیسی ها در جنوب ایران آغاز کرد و اقتصاد بازرگانی انگلیس را در بوشهر به خطر انداخت تا آنکه  انگلیسی ها احمد خان دریا بیگی حاکم دست نشانده بوشهر را برای سرکوب رئیسعلی تحریک کردند. وی با پشت گرمی انگلیسی ها چند بار به تنگستان و حوالی دلوار حمله کرد اما این حملات با مقاومت شجاعانه رئیسعلی و یارانش دفع شد. این بار احمدخان خواست رئیسعلی را تطمیع کند اما این سردار شجاع به احمد خان گفت برو به اربابات بگو ایرانی غیرت دارد و غیرت قیمت ندارد.

سرانجام در کشاکش جنگ جهانی اول انگلیسی‌ها در ۱۷ مرداد ۱۲۹۴ خورشیدی بوشهر را اشغال و در بیست و دوم همین ماه‌ با چندین ناو جنگی و صدها سرباز هندی و انگلیسی به منطقه تنگستان یورش بردند. رئیسعلی که از قبل خبر حمله به دلوار را شنیده بود بلافاصله اقدام به خارج کردن زنان و کودکان از دلوار و پناه دادن آنان در کوه های اطراف دلوار کرد. سربازان انگلیسی هنگامی وارد دلوار شدند که روستا خالی از سکنه بود آنان خشمگین شروع به گلوله باران منازل مسکونی و قطع درختان خرما کردند. رئیسعلی هم به همراه دیگر مبارزان تنگستانی و دشتی به قوای انگلیسی در بوشهر حمله کردند و به آنها شبیخون زدند که با هر شبیخون تلفات سنگین انسانی به این نیروها وارد آوردند.

سرانجام در جریان یکی از این حملات رئیسعلی در ۱۲ شهریور ۱۲۹۴ خورشیدی از پشت سر هدف گلوله یکی از همراهان خائنش قرار گرفت و به شهادت رسید اما نهضتی که او درجنوب ایران به راه انداخت تا سال ها مایه وحشت انگلیسی‌ها بود.

دشمناه همواره به دنبال خلیج فارس

خلیج فارس به عنوان آبراه مهم و استراتژیک همواره در قرون مختلف مورد تجاوز و هجوم بیگانگان و متجاوزان قرار گرفته است.

 بوشهر دارای طولانی‌ترین مرزدریایی با بیش از 900 کیلومتر ساحل در خلیج فارس یکی از نقاط مهم و استراتژیک قلمداد می‌شود که این استان به سبب همجواری با خلیج فارس در ادوار تاریخی مورد تجاوز و طمع بیگانگان بوده است.

ساحل‌نشینان و مرزداران استان بوشهر در راستای صیانت و دفاع از آبراه خلیج فارس در تجاوز بیگانگان با رشادت و اقتدار در مقابل متجاوزان ایستاده‌اند که در این راستا رئیسعلی دلواری در تجاوز انگلیس به خاک بوشهر پوزه استعمار را  به خاک مالید.

بر اساس ثبت تاریخی، بوشهر در 400 سال گذشته بیش از 4 بار مورد حمله  و لشکرکشی متجاوزان و استعمارگران قرار گرفته و هربار بوشهری‌ها با رشادت جلو آنان قدعلم کرده‌اند و با دلاورمردی‌های بوشهری‌ها اهداف متجاوزان را ناکام کرده‌اند.

نام رئیسعلی دلواری در  شکست دادن استعمار پیر انگلیس در ساحل خلیج فارس بوشهر در جهان ثبت است

خانه رئیسعلی دلواری؛ نماد مبارزه با استعمار

رئیسعلی دلواری در خانه‌ای که در آن در دلوار زندگی می‌کرد بارها مورد هجوم دشمنان قرار گرفت بگونه‌ای که در این منزل 4 هزار مترمربعی هم‌رزمان رئیسعلی دلواری جمع می‌شدند و برای مبارزه با دشمن تصمیم‌گیری می‌کردند.

منزل شهید رئیسلی دلواری با 23 اتاق با قدمت بیش از 112 سال دارای 17  فضا برای حفاظت از اسناد و اشیای تاریخی در مبارزه با انگلیس است.

اکنون منزل شهید رئیسعلی دلواری در دلوار تنگستان به عنوان موزه مبارزه با استعمار تبدیل شد و  با نشان دادن ابزارآلات جنگی آن زمان در این موزه گوشه‌هایی از رشادت‌های رئیسعلی دلواری و هم‌رزمانش در مبارزه با استعمار پیر انگلیس و دیگر متجاوزان به نمایش درآمده است.