کد خبر: 191264

اقتصاد زیرزمینی عامل اصلی گرانی طلا و ارز

اقتصاد زیرزمینی پدیده‌ای که سالهاست سایه اش بر سر اقتصاد رسمی کشور سنگینی می‌کند و دولت عزم و اراده‌ای در شفاف سازی فعالیت‌های آن ندارد.
اتاق خبر 24

 اقتصاد زیرزمینی که  آن را به عنوان بازار سیاه هم می شناسند، به قسمت  غیررسمی و غیر قانونی اقتصاد گفته می شود. تراکنش های مالی در این  اقتصاد در حساب های ملی ثبت نمی شوند. فعالان در این بخش از اقتصاد  در فعالیت‌های زیر زمینی کارشان را با ترفندهای به ظاهر قانونی پیش برده و از قوانین، حقوق و مقررات و اجرای مجازات از طرف عوامل دولتی می‌گریزند. انواع مختلفی از فعالیت‌های زیر زمینی طبق قوانین خاص سازمانی وجود دارد و آن‌ها را در چهار اقتصاد زیر زمینی می‌توان شناسایی کرد.

اقتصاد زیر زمینی تهدیدی برای تولید ناخالص داخلی 

اقتصاد زیرزمینی  در طول سال‌های گذشته روند افزایشی داشته و  در دو دهه اخیر شتاب گرفته است. به‌طوری که اندازه آن از ۷% تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۵۳ شروع شده و به ۲۰% در سال ۱۳۷۲ می‌رسد و تا ۳۸% در سال ۱۳۹۲ افزایش می‌یابد.

از سویی دیگر نتایج نشان می‌دهند که بیشترین تاثیر اقتصاد زیرزمینی بر بازار پول است و از بین علت‌های پیدایش اقتصاد زیرزمینی؛ شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی (تورم) بیشترین اثر مثبت بر اقتصاد زیرزمینی را داراست و بعد از آن بار مالیاتی مستقیم، شاخص باز بودن تجاری، اندازه دولت و نرخ بیکاری به ترتیب بیشترین اثر را بر اقتصاد زیرزمینی دارند.

اقتصاد زیرزمینی در ظاهر قانونی اما  آسیب زننده به اقتصاد کشور 

روح الله ایزدخواه کارشناس و تحلیلگر اقتصادی در گفت وگو با خبرنگار اقتصاد و انرژی باشگاه خبرنگاران جوان در تشریح مفهوم اقتصاد زیر زمینی اظهار کرد: فعالیت اقتصادی که در چارچوب قواعد قانونی و رسمی کشور نباشد و از مالیات فرار کند، ممکن است به ظاهر فعالیت در آن قانونی صورت بگیرد، اما کارکرد آن علیه اقتصاد رسمی کشور باشد و به بهبود اقتصادی آسیب بزند.

او ادامه داد: موارد  ذکر شده می‌تواند مصداق اقتصاد زیرزمینی باشد. به عنوان مثال دلالی و واسطه گری از جنس اقتصاد زیرزمینی است هرچند فعالیتی است که قانونی انجام می‌شود، اما چون به تولید و رفاه مصرف کننده ضربه می‌زند و از مالیات فرار می‌کند پس جزیی از اقتصاد زیرزمینی است. چرا که دولت این نوع فعالیت‌ها را پیگیری نمی‌کند و به دنبال شفاف سازی اقدامات آن‌ها نیست و تلاشی برای رسمی کردن این بخش از اقتصاد نمی‌کند.

او واسطه گری ها  را نمونه بارز اقتصاد زیرزمینی دانست و تاکید کرد: کشاورزان  ابتدای زنجیره کشاورزی هستند و برای انجام کارهایشان نیاز به مجوز دارند، همچنین فروشگاهی که میوه  و محصولات کشاورزی را به فروش می‌رساند مجوز می‌گیرد و تحت شرایط قانونی فعالیت می‌کند، اما در این میان دلالان و واسطه‌هایی هستند که نمی‌توان فعالیتشان را رصد کرد که نقش بسزایی در تعیین  قیمت  ها دارند.

منبع: خبرگزاری ایسنا