کد خبر: 190966

روایتی از گل به خودی‌های وزارت نفت در بازار گاز منطقه

در حالی زنگنه صادرات روزانه 75 میلیون متر مکعب گاز را دستاورد دوران وزارت خود عنوان می‌کند که وی در نشست علنی مجلس در مردادماه 96 با تشریح برنامه‌های خود برای اداره وزارت نفت در دولت دوازدهم قول صادرات روزانه 190 میلیون متر مکعب را داده بود.
اتاق خبر 24

 هفته گذشته بیژن زنگنه وزیر نفت در آیین رسمی افتتاح گازرسانی به 77 روستا در خراسان رضوی یکی از دستاوردهایرا افزایش صادرات گاز به کشورهای همسایه دانست و در تشریح اقدامات در این حوزه «صادرات گاز ایران با افزایش تولید گاز پارس جنوبی ۹۰ درصد افزایش یافته است و ایران هم‌اکنون به‌طور میانگین روزانه حدود ۷۵ میلیون مترمکعب گاز صادر می‌کند».

اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که اعداد و ارقام ذکر شده توسط وزیر نفت حداکثر رقم صادرات گاز ایران به کشورهای همسایه است که در روزهای اخیر رقم خورده است. در حال حاضر ایران به دو کشور ترکیه و عراق گاز صادر می‌کند. طبق قرارداد میزان صادرات گاز ایران به ترکیه روزانه 27 میلیون متر مکعب است. همچنین ظرفیت بالفعل شده صادرات گاز ایران به عراق نیز 30 میلیون متر مکعب در روز است که مجموع این دو رقم حاکی از صادرات روزانه 57 میلیون متر مکعب گاز ایران به کشورهای همسایه است.

در این بین به نظر می‌رسد با توجه به افزایش نیاز عراق به گاز برای تامین سوخت نیروگاه‌ها و همچنین افزایش واردات گاز ایران توسط ترکیه جهت جبران تعهدات ناشی توقف چندماه واردات گاز، میزان صادرات گاز ایران در روزهای گذشته افزایش یافته و به پیک خود یعنی 75 میلیون متر مکعب در روز رسیده است. به بیان دیگر، رقم صادراتی ذکر شده توسط وزیر نفت میانگین صادرات روزانه گاز ایران نیست بلکه مربوط به پیک صادرات است.

 نکته دیگر اینکه در حالی وزیر نفت صادرات روزانه 75 میلیون متر مکعب گاز به کشورهای همسایه را دستاورد دوران وزارت خود عنوان می‌کند که وی در نشست علنی مجلس در تاریخ 28 مردادماه 96 با تشریح برنامه‌های خود برای اداره  در دولت دوازدهم قول صادرات سالانه 70 میلیارد متر مکعب را داده بود. زنگنه در این نشست علنی مجلس درباره این موضوع «هم اکنون 10 میلیارد مترمکعب صادرات گاز داریم که طی 4 سال آتی به 70 میلیارد متر مکعب خواهیم رساند».

صادرات سالانه 70 میلیارد متر مکعب یعنی میزان صادرات گاز ایران باید روزانه 190 میلیون متر مکعب باشد که در حال حاضر در حالت پیک صادرات طبق گفته وزیر نفت حدود 75 میلیون متر مکعب است. در نتیجه این اختلاف زیاد بین وعده‌های داده شده توسط وزیر نفت و اعداد و ارقام مربوط به پیک صادرات گاز در سال جاری نشان می‌دهد که عملکرد در این حوزه قابل قبول نبوده و دستاورد خواندن برنامه‌های محقق نشده اساسا بی‌معنی است.

*زنگ خطر برای حذف ایران از بازار گاز ترکیه و عراق به صدا درآمده است

طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس در حال حاضر ایران جایگاه مطلوبی در بازار گاز منطقه ندارد که یکی از مهم‌ترین دلایل این قضیه بی‌توجه به این بازار و دیپلماسی ضعیف این وزارتخانه در تعامل با کشورهای همسایه است. در این راستا ایران از بازارهای گازی منطقه از جمله بازار ترکیه‌ عراق، پاکستان، عمان، ترکمنستان و آذربایجان یا حذف شده است و یا در آستانه حذف شدن قرار دارد.

در این بین تعلل سه ماهه شرکت بوتاش ترکیه در تعمیر خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه به خوبی نشان داد که در حال حاضر ترکیه وابستگی چندانی به گاز ایران ندارد که این موضوع زنگ خطر جدی را برای ایران به صدا درآورده است. در سال‌های اخیر ترکیه با افزایش ظرفیت پایانه‌های LNG برای واردات گاز از آمریکا، احداث خط لوله کریدور جنوبی برای واردات گاز از آذربایجان و احداث خط لوله ترک استریم برای واردات گاز از روسیه به خوبی توانسته خود را از گاز ایران بی‌نیاز کند.

نکته جالب توجه اینکه مسئولین  در این سال‌ها کوچکترین اقدامی برای امضای توافق‌نامه جدید با ترکیه انجام نداده‌اند. در نتیجه این تعلل باعث خواهد شد که در سال‌های آینده در حالی  برای تمدید قرارداد با ترکیه اقدام کند که این کشور به طور کامل از گاز ایران بی‌نیاز شدهاست و دست برتر را در مذاکره با ایران دارد. در این صورت یا مجبور است با اعطای امتیازاتی با ترکیه توافق کند و یا با این کشور به توافق نرسد که در هر دو صورت جایگاه ایران در بازار گاز منطقه تضعیف می‌شود.

منبع: خبرگزاری فارس