کد خبر: 190752

خطر حذف جنگل‌های هیرکانی از ثبت جهانی؟

چند روزی است که اعطای مالکیت ۵۶۰۰ هکتار از جنگل‌های آق‌مشهد ساری به یک شخص بر اساس یک سند قدیمی باعث واکنش‌های زیادی شده است این در حالیست که این ۵۶۰۰ هکتار بخشی از جنگل‌های هیرکانی است که سال گذشته در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
اتاق خبر 24

جنگل‌های هیرکانی، منطقه‌ای جنگلی در کرانه جنوبی دریای کاسپین و بخش شمالی رشته کوه‌های البرز که غنای فرهنگی و تنوع زیستی، گونه‌های بومی نادر و منحصر به فرد گیاهی و جانوری و زیبایی حیرت‌انگیز طبیعی‌ آن چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند. این جنگل‌ها نوار سبزی به طول ۸۵۰ کیلومتر و مساحت یک میلیون و ۸۵۰ هزار هکتار هستند که سواحل جنوبی دریای کاسپین را پوشانده‌اند و باقی‌مانده جنگل‌های پهن برگ خزان‌کننده از دوران سوم زمین شناسی هستند و فرآیند تکامل آن‌ها از ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش به شکل طبیعی و پیوسته ادامه یافته است.

با آنکه تنها بخش کوچکی از جنگل‌های هیرکانی یعنی حدود ۲۰ هزار هکتار در جمهوری آذربایجان قرار دارد اما در سال ۲۰۰۵ جمهوری آذربایجان نسبت به ثبت جهانی جنگل‌های هیرکانی موجود در کشور خود اقدام کرد اما یونسکو به دلیل استقرار بخش عمده این جنگل‌ها در ایران، این درخواست را نپذیرفت و پیشنهاد کرد که دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان به‌طور مشترک نسبت به ثبت جنگل‌های هیرکانی در یونسکو اقدام کنند. بعد از گذشت چند سال هیچ توفیقی در زمینه ثبت مشترک جنگل‌های هیرکانی حاصل نشد تا اینکه حدود سه سال پیش جمهوری اسلامی ایران به دلیل ارزش بالای جنگل‌های هیرکانی، تصمیم گرفت که ثبت جهانی آن را دنبال کند.

 از آنجایی که عرصه‌های انتخابی برای ثبت جهانی باید کاملاً بکر و از تخریب، جاده‌سازی و فعالیت‌های معدنی مصون باشند، ۱۲ مکان انتخابی به یونسکو معرفی و از سوی آن‌ها پذیرفته شد که شامل ۱۳۰ هزار هکتار محدوده اصلی و حدود ۱۸۰ هزار هکتار به عنوان حریم حفاظتی این محدوده‌ها در نظر گرفته شده که جنگل‌های آق‌مشهد ساری نیز جزوی از آن است.

زمانی که یک سایت میراث طبیعی یا فرهنگی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار می‌گیرد موجب توجه هر چه بیشتر به اهمیت فوق العاده آن سایت می شود و می تواند بسترساز حفاظت بهتر از آن شود همچنین با تبلیغ مناسب و رعایت استانداردهای حفاظتی، به جذب گردشگر و تقویت بنیه اقتصادی جوامع محلی و ملی کمک شایان توجهی می کند این در حالیست که سایت‌های میراث جهانی می‌توانند در فهرست میراث جهانی در معرض خطر ثبت شوند و در صورت بی توجهی به این آثار در نهایت از ثبت جهانی خارج شوند و تاکنون نیز دو سایت از فهرست میراث جهانی یونسکو خارج شده‌اند که شامل منطقه ‌حفاظت‌شده تیزشاخ عربی در عمان و دره درسدن اِلبه در کشور آلمان است.

گفتنی است که عواملی که باعث تهدید ثبت میراث طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسکو می‌شود کاهش جدی جمعیت گونه‌های در معرض خطر، از بین رفتن زیبایی‌های طبیعی یا انجام فعالیت‌هایی مانند قطع درختان، ایجادآلودگی، استخراج، کشاورزی و سایر اقداماتی است که موجب نابودی آن محیط می‌شود این درحالیست که چندی پیش خبر از وقف ۵۶۰۰ هکتار از جنگل‌های هیرکانی در منطقه آق مشهد واقع در استان ساری به یک شخص منتشر شد.

منبع: خبرگزاری ایسنا