کد خبر: 190465

هراس آمریکا و اسرائیل از قرارداد ایران و چین

توافق‌نامه ۲۵ ساله ایران و چین، در هفته‌های اخیر به‌شدت خبرساز شده است. بازار داغ شایعات، مواضع غیرمسئولانه برخی فعالان سیاسی و عدم تبیین جزئیات از سوی دولت، فضایی ایجاد کرده که نقد منطقی در آن کمتر شنیده می‌شود.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

توافق‌نامه 25 ساله ایران و چین، در هفته‌های اخیر به‌شدت خبرساز شده است. بازار داغ شایعات، مواضع غیرمسئولانه برخی فعالان سیاسی و عدم تبیین جزئیات از سوی دولت، فضایی ایجاد کرده که نقد منطقی در آن کمتر شنیده می‌شود. مسئله اصلی آنجاست که توافق ایران و چین، عمدتا اقتصادی و حول محور تجارت است، اما بیش از آن‌که فعالان تجاری و متخصصان اقتصاد سیاسی پیرامون آن اظهارنظر کنند، سیاسیون بر سر آن دوقطبی می‌سازند.  درباره این توافق نکاتی را باید گفت.

یک. چین، پرجمعیت‌ترین کشور دنیا، یکی از 5 عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، یکی از دو قدرت برتر اقتصادی دنیا و شریک اول تجاری 130 کشور جهان است. از همین رو، طبیعی است که یکی از انتخاب‌های اول هر دولتی برای تجارت خارجی، چین باشد. بااین‌وجود، به نظر می‌رسد دولت ایران از ظرفیت همکاری با چین به‌قدر کافی بهره نبرده است. هرچند دولت ایران همواره نیم‌نگاهی به چین داشت، اما پس از شکست برجام و خروج آمریکا از آن و همچنین عدم تحرک اتحادیه اروپا درزمینهٔ سازوکار مالی جایگزین، خوش‌بین‌ترین افراد به غرب نیز سر را به‌طرف شرق گردانده‌اند.

توافق جامع با چین، هرچند اشکالاتی دارد که در ادامه خواهد آمد، اما در شرایط فعلی تصمیمی منطقی و سیاستی راهبردی است. طبق اعلام سخنگوی وزارت خارجه، بعد از تصویب پیش‌نویس توافق در پکن، جزئیات بیشتری از آن در اختیار عموم قرار خواهد گرفت. باید منتظر جزئیات ماند و از اظهارات شتاب‌زده پرهیز کرد.

دو. سند جامع همکاری با چین و توافق‌نامه 25 ساله با این کشور، مسئله‌ای تخصصی است و نمی‌تواند دست‌مایه بازی‌های سطحی عالم سیاست قرار گیرد. 

توقع بیجایی نیست که از یک چهره سیاسی بخواهیم یک‌بار هم که شده از گذشته خود درس بگیرد و صرفا برای دیده شدن، حول هر محور تخصصی دوقطبی نسازد و موافقت و مخالفت هیجانی به پا نکند، به‌خصوص که امروز به مدد فناوری‌های ارتباطی، مواضع گذشته این چهره‌ها پیش روی‌ مردم است. از سوی دیگر به یادآوریم که پیش‌نویس این توافق در همان دولتی به تصویب رسیده که طراح برجام بوده است.سه. تنها اشکال مواضع پیش‌گفته این نیست که باعث ساخت دوقطبی کاذب بر سر مسائل تخصصی می‌شود، مسئله مهم‌تر این است که با رادیکال شدن فضا، نقدهای جدی و اساسی دیده نمی‌شود و کمتر موردتوجه قرار می‌گیرد. یکی از اشکالات اساسی توافق فعلی، سرمایه‌گذاری سنگین طرف چینی در حوزه نفت و تأکید بر استخراج است، درحالی‌که سیاست کلی نظام، کاهش وابستگی بودجه به نفت و دورنمای آن، قطع کامل این وابستگی و حتی بستن چاه‌های نفت است. به نظر می‌رسد باید دو رویکرد کلی در توافق جامع با چین در نظر گرفته شود، اول آن‌که با توجه به ظرفیت ایران اسلامی و پیشرفت‌های بزرگ چین در عرصه فناوری، شیب گردش از اقتصاد نفتی به اقتصاد دانش‌بنیان تنظیم شود و ثقل توافق 25 ساله و قراردادهایی که بر اساس آن تنظیم می‌گردد، به‌جای نفت بر تولید و دانش قرار گیرد و دوم، استخراج نفت و گاز، جز در میادین مشترک که عملا عرصه رقابت است، کاملا محدود گردد.

چهار. صرف‌نظر از جزئیات همکاری 25 ساله با چین، چنین توافقی ازنظر مبنایی با برجام متفاوت است. در برجام، علاوه بر مشکلات جدی در اجرا یک خلأ اساسی در مبنا وجود داشت، به‌این‌ترتیب که طرف مقابل، نشستن دولت ایران پای میز مذاکره را مرهون فشارهای اقتصادی و تحریم‌های خود می‌دانست و به همین دلیل، حاضر نبود از این اهرم ظالمانه که آن را ابزار موفقیت خود می‌دانست دست بکشد. مذاکرات برجام و تمام موارد مشابه آن، بر روی شکافی به نتیجه می‌رسید که برونداد فشار خارجی و نمایش داخلی ضعیف در اقتصاد کشور بود و دقیقا به همین سبب است که حتی در دوره دولت دموکرات آمریکا که خود برجام را امضا کرده بود، گاه‌وبی گاه تحریم‌های جدیدی وضع می‌شد یا از همان تحریم‌های پیشین، تفسیر جدیدی به مرحله اجرا درمی‌آمد.

اعتراف نیکی هیلی

نماینده پیشین آمریکا در سازمان ملل همکاری ایران و چین را پایان‌ انزوای ادعایی تهران دانست.

نیکی هیلی، نماینده پیشین آمریکا در سازمان ملل در پیامی توئیتری اعلام کرد که همکاری ایران و چین پایان انزوای تهران در عرصه جهانی است.

تاریخچه قرارداد ۲۵ ساله میان ایران و چین به سفر «شی جین پینگ» رئیس‌جمهوری چین در بهمن‌ماه سال ۹۴ به تهران باز می‌گردد. زمانی که دو کشور بیانیه مشترک و رسمی را امضا کردند که در یکی از بندهای آن از اراده راسخ دو طرف برای گسترش همکاری‌های جامع ۲۵ ساله سخن گفته شد.

رئیس‌جمهوری چین پس از این توافق گفت: اقتصاد چین و ایران مکمل یکدیگر هستند و در این سفر درخصوص برنامه‌ریزی برای همکاری استراتژیک ۲۵ ساله به توافق رسیده‌ایم و آماده گسترش و تعمیق همکاری‌ها در بخش‌های فرهنگی، آموزشی، فناوری، نظامی و امنیتی در سطح شرکای راهبردی هستیم و ایجاد سازوکاری برای افزایش همکاری‌های امنیتی در مواجهه با تروریسم را ضروری می‌دانیم.

این موضوع سال گذشته و در سفر «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه به چین پی گرفته و سند ابتدایی و پیش‌نویس به مقامات چینی ارائه شد. در ادامه تعیین جزئیات مورد نظر ایران و چین درباره همکاری مشترک، اول تیر ماه سال جاری هیئت دولت پیش‌نویس دیگری از این برنامه ۲۵ ساله را تصویب و ظریف را مأمور ادامه مذاکرات با چین کرد.

شکست فشار حداکثری آمریکا

به گزارش مهر، پل پیلار، رئیس ‌سابق بخش تحلیل عملیات سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) گفت: سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین سیاست فشار حداکثری آمریکا را با شکست مواجه می‌کند.

همچنین گرت پورتر، تحلیلگر آمریکایی برجسته مسائل امنیتی سند همکاری راهبردی جدید میان ایران و چین را پاتک و حمله‌ای غافلگیرانه به اقدامات آمریکا برای فشار بر اقتصاد ایران دانست.

پورتر در پیامی در حساب توئیتری خود نوشت: ایران در یک همکاری استراتژیک ۲۵ ساله با چین به تلاش آمریکا برای نابود کردن اقتصاد این کشور پاتک زد.

این تحلیلگر برجسته آمریکایی با ‌اشاره به محتوای سند همکاری مشترک ایران-چین نوشت این سند در ۵ سال اول ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش نفت، گاز و پتروشیمی و سایر بخش‌ها، افزون بر همکاری‌های جدید نظامی هوایی و دریایی برای ایران به همراه خواهد داشت.

مایک مورل، معاون پیشین سازمان سیا با ‌اشاره به سند ۲۵ ساله ایران و چین در صفحه مجازی خود در توئیتر نوشت: چین و ایران برنده شدند و ما باختیم.

مورل افزود: این نتیجه مستقیم سیاست تکروی ما در قبال ایران است.

شکست نقشه واشنگتن

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز نیز در تحلیلی درخصوص سند جدید همکاری ایران و چین نوشت: ایران و چین بی‌سر و صدا یک همکاری گسترده اقتصادی و امنیتی را ترسیم کرده‌اند که راه را برای میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری چین در صنعت انرژی و بخش‌های دیگر هموار می‌کند و تلاش‌های دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را برای منزوی کردن دولت ایران ناکام می‌گذارد.

نیویورک‌تایمز ادامه داد که سند «برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین»، مشارکت چین در پروژه‌های بانکداری، مخابرات، بنادر، راه‌آهن و ده‌ها پروژه دیگر را به طرز وسیعی گسترش می‌دهد.

برخلاف برخی ادعاهای رسانه‌های غربی از جمله نیویورک‌تایمز درخصوص محرمانه بودن این سند، در اعلام مراحل تدوین این سند تاکنون هیچ روند محرمانه‌ای وجود نداشته است.

مقابله با تحریم ها

یک رسانه مستقر در انگلیس گزارش داده سند همکاری ایران-چین، اقتصاد ایران را احیا کرده و موقعیت منطقه‌ای این کشور را بهبود می‌بخشد.

پایگاه میدل‌ایست‌آی نوشت: توافق ایران-چین در صورتی که اجرایی شود، اقتصاد ایران را احیا کرده و سیاست این کشور را باثبات می‌کند. چنین بهبود اقتصادی و سیاسی موقعیت منطقه‌ای ایران را بهبود خواهد بخشید و احتمالاً به دشمنانش انگیزه خواهد داد به جای پیروی از سیاست‌های آمریکا به تنش‌زدایی با تهران روی بیاورند. کشورهای عربی احتمالاً با شتاب برای عقد قراردادهای خاص با چین خیز برخواهند داشت.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در گزارشی نوشت: سند همکاری ایران و چین به‌دنبال کاهش فشارهای آمریکا علیه هر دو کشور است و آنها نشان دادند در برابر فشار آمریکا راه‌ چاره دارند.

نویسنده این مقاله با بیان این‌که دو کشور سعی دارند از طریق «شراکت گسترده» فشارهای آمریکا را خنثی کنند، گسترش همکاری میان پکن و تهران را به روابط پرتنش هر دو طرف با آمریکا ارتباط داده و نوشته است: پکن و تهران درگیر رابطه‌ای پرتنش با واشنگتن هستند. چین وارد یک جنگ تجاری با آمریکا شده و اقتصاد ایران در حال دست و پنجه نرم کردن با تحریم‌های آمریکاست.

هراس صهیونیست‌ها از برنامه کاری مشترک ایران و چین

روزنامه صهیونیستی «جروزالم پست» در مقاله ای به روابط ایران و چین پرداخت و نوشت که این روابط چگونه تهدیدی برای رژیم اسرائیل به شمار می رود.

به نوشته جروزالم پست، کاریس ویت مدیر صهیونیستی اجرایی شرکت " SIGNAL " که یک اندیشکده روابط چین و رژیم اسرائیل است، درخصوص علل نگرانی این رژیم درخصوص برنامه کاری مشترک ایران و چین گفت که تقویت ارتش ایران از طریق همکاری با چین به اسرائیل زیان می رساند. حواله هرگونه منابع جدیدی به ارتش ایران ممکن است به احتمال زیاد علیه اسرائیل استفاده شود.

این روزنامه افزود که بخش دیگر برنامه نیز ممکن است درخصوص فروش گسترده سلاح به ایران باشد و یک گزارش جدید وزارت دفاع آمریکا می‌گوید که چین در تلاش برای فروش بالگردهای هجومی و جنگنده بمب افکن و تانک به مقادیر بیشتری سلاح به محض برداشته شدن ممنوعیت تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران در اکتبر آینده است.

ویت گفت: اسرائیل و آمریکا به اعضای شورای امنیت برای تمدید ممنوعیت تسلیحاتی فشار می آورند اما زانگ جون نماینده چین در سازمان ملل هفته گذشته بر مخالفت خود با این تلاش‌های آمریکا تاکید کرد.

به نوشته جروزالم پست، در مقابل فشار حداکثری آمریکا علیه ایران، سرازیر شدن گسترده سرمایه گذاری‌های چین باعث کاهش موثر این فشار خواهد شد. یک برنامه مشترک 25 ساله روابط بین ایران و چین را تعمیق خواهد بخشید.

این روزنامه صهیونیستی نوشت: دفتر نخست وزیری اسرائیل از اظهارنظر در این باره خودداری کرد اما به احتمال زیاد، با دیده نگرانی به این برنامه مشترک چین و ایران می‌نگرد.

دروغ گویی رسانه‌های معاند

در شرایطی که رسانه‌ها، تحلیلگران و مقامات غربی به فواید سند همکاری ایران و چین برای دو کشور و شکست فشار حداکثری آمریکا به واسطه این همکاری اذعان کرده‌اند، رسانه‌های معاند فارسی‌زبان از جمله بی‌بی‌سی فارسی، ایران اینترنشنال، یورونیوز و... در نقش پادوهای ترامپ به این سند همکاری حمله کرده‌اند.

رسانه‌های معاند در شرایطی که هیچ جزئیاتی از سند همکاری ایران و چین منتشر نشده است، مدعی شدند که قرار است ایران جزیره کیش را به مدت ۲۵ سال به چین واگذار کند! دروغ پرتکرار دیگر این بود که طبق سند همکاری ایران و چین، نیروهای نظامی چینی در ایران مستقر خواهند شد!

این رسانه‌ها فقط تابلوی رسانه فارسی‌زبان دارند ولیکن هیچ دغدغه‌ای برای ایران و مردم ایران و منافع کشورمان ندارند. به همین دلیل از هر فرصتی برای تحت فشار گذاشتن مردم ایران استفاده می‌کنند.

سند راهبردی همکاری ایران و چین، جیغ بنفش آمریکا، رژیم صهیونیستی و پادوهای آمریکا را به صدا درآورده است.

 

در آخر در توافق جامع همکاری با چین، مسئله این نیست که یک‌سوی ماجرا غنی‌سازی خود را محدود کند و سوی دیگر، تحریم‌ها را لغو کند، بلکه قرار است دو کشور به هم خدمات متقابلی ارائه کنند که بر مبنای منافع مشترک دو کشور، توان اقتصادی و تولیدی چین، موقعیت برتر ژئوپلیتیکی ایران و احیای جاده تجاری ابریشم است. همان‌قدر که مذاکره از موضع ضعف و برای کاستن از فشار محکوم‌به شکست است، مذاکره بر اساس خدمات متقابل تجاری و ایجاد آورده جدی برای دو طرف، می‌تواند فرصت محسوب شود و مفید باشد.