کد خبر: 190144

تاثیر روحانی در قطعنامه شورای حکام

برآیند سخنان روحانی در کاهش تعهدات باعث شد که اروپایی‌ها نسبت به فریادهای اعتراضی رئیس‌جمهور بی‌تفاوت شوند و در نهایت نیز در همراهی با آمریکا، آنها را علیه ایران جسورتر کند.
اتاق خبر 24

همه چیز از اردیبهشت ماه سال ۹۷ آغاز شد، اردیبهشتی که روح، جسم و جان برجام با خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته‌ای، به تاراج برده شد و ایران ماند و کالبد بی جان یک توافق.

این خروج واکنش‌های کلامی زیادی را از جانب ایران و حتی سایر کشورهای جهان به همراه داشت و گمانه‌زنی‌های زیادی در رابطه با عملکرد ایران در واکنش به این خروج یکجانبه مطرح شد. برخی ناظران سیاسی اعتقاد داشتند ایران در مواجهه با بدعهدی آمریکا زیر میز بازی می‌زند و قاعده را تغییر می‌دهد و در نهایت برجام به یک بازیِ یک سر باخت و یک سر سود تبدیل خواهد شد.

اما در عمل، رویکرد دولتمردان ایران بالاخص رئیس‌جمهور در مواجهه با این اتفاق، ماندن در برجام بود و این تصمیم همانند بسیاری از تصمیمات دیگر دولت، مخالفان و موافقان زیادی داشت.

مخالفین بر این عقیده بودند که برجام یک توافق ننگین است و حالا که ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا زیر این توافق زده، ما نیز باید پاسخی درخور به این اقدام بدهیم و با خروج از برجام زودتر از زیر بار این توافق شانه خالی کنیم. در مقابل، موافقین این تصمیم مدام محاسن ماندن در برجام را به انحای مختلف بر می‌شمردند و تمام قد از این تصمیم دفاع می‌کردند.

پالس‌هایی که اروپا را علیه ایران جسورتر کرد

تا اینکه در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۸ و درست همزمان با سالگرد خروج آمریکا از برجام نهایتاً شرایط بازی تغییر کرد و شورای عالی امنیت ملی در مورخ ۱۸ اردیبهشت ماه، با صدور بیانیه‌ای خطاب به کشورهای عضو برجام، اعلام کرد: «جمهوری اسلامی ایران در طول یکسال گذشته و پس از خروج غیرقانونی ایالات متحده آمریکا از توافق برجام و نقض مصوبات شورای امنیت سازمان ملل متحد، نهایت خویشتن‌داری را از خود نشان داده و به درخواست دیگر اعضای برجام فرصت قابل توجهی در اختیار آنها قرار داده است و در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران، و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، از امروز ۱۸ اردیبهشت ۹۸ برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می‌کند.»

درادامه این بیانیه آمده است: «جمهوری اسلامی ایران در مرحله فعلی دیگر خود را متعهد به رعایتِ محدویت‌های مربوط به نگهداری ذخایر اورانیوم غنی شده و ذخایر آب سنگین نمی‌داند. چنانچه در این مهلت کشورهای مزبور قادر نباشند مطالبات ایران را تأمین کنند، در مرحله بعدی جمهوری جمهوری اسلامی ایران رعایت محدودیت‌های مربوط به سطح غنی سازی اورانیوم، و اقدامات مربوط به مدرن سازی رآکتور آب سنگین اراک را نیز متوقف خواهد کرد.»

می‌توان گفت اولین اقدام و واکنش عملی به خروج آمریکا از برجام، همین اعلام ایران تحت عنوان «کاهش تعهدات برجامی» بود که بیانیه آن طی نامه‌های جداگانه از سوی حسن روحانی به سران کشورهای عضو برجام ارسال و به موجب آن به کشورهای باقیمانده در برجام ۶۰ روز برای اجرای تعهدات خود به ویژه در حوزه‌های بانکی و نفتی فرصت داده شد.

درضمن بیانیه روحانی خطاب به سران ۱+۴ تاکید قابل توجهی وجود دارد مبنی بر اینکه «هر زمان خواسته‌های ما تأمین شود، ما نیز به همان میزان اجرای مجدد تعهدات متوقف شده را از سر خواهیم گرفت، اما در غیر این صورت، جمهوری اسلامی ایران مرحله به مرحله تعهدات دیگری را متوقف خواهد کرد.»

به اعتقاد بسیاری از ناظران سیاسی، بیانیه روحانی و تأکیدات مکرر وی خطاب به کشورهای اروپایی، به نوعی پالسی بود که اثر گام‌های اول تا پنجم کاهش تعهدات برجامی را بی‌اثر کرد و کار را به جایی کشاند که نه تنها تروئیکای اروپایی به مسیر انجام تعهدات خود بازنگشتند که در نهایت پیشنهاد بررسی پرونده هسته‌ای ایران در شورای حکام آژانس انرژی اتمی را هم مطرح کردند.

۳۰ خرداد ماه ۹۹ بود که خبر تصویب قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام با ۲۵ رأی مثبت، که حاصل پیشنهاد سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس بود، اعلام شد و به موجب آن اعضای شورای حکام از ایران به دلیل عدم همکاری با تحقیقات آژانس انتقاد کرده و طی بیانیه‌ای از ایران خواستند که در اجرای توافقنامه پادمانی و پروتکل الحاقی با آژانس همکاری کرده و بدون تأخیر خواسته‌های آژانس را اجابت کند.

بسیاری از کارشناسان سیاسی معتقدند، تصویب «قطعنامه ضدایرانی شورای حکام» محصول ملاحظه‌کاری همیشگی دولتمردان در مواجهه با غرب و تأکیدات پی در پی رئیس‌جمهور مبنی بر ارائه فرصت به اروپا برای جبران بدعهدی‌های برجامی آمریکاست، فرصت‌هایی که اروپا را بیش از پیش گستاخ‌تر کرد.

منبع: خبرگزاری مهر