کد خبر: 190140

همچنان با خشکسالی در فصول گرم سال مواجهیم

در حالی که اکثر مدل‌های جهانی نشان می‌دهد که ایران تا پنج سال آینده با افزایش بارش‌ها مواجه است، ولی رییس پژوهشکده اقلیم‌شناسی اعلام می‌کند که این داده نباید ما را گمراه کند؛ چرا که ایران در کنار افزایش بارش‌ها با افزایش میزان دما نیز مواجه است، به گونه‌ای‌ که میزان افزایش دما به حدی است که اثرات افزایش دما را بدون اثر می‌کند؛ از این رو باید نقشه راه آینده ما بر مدیریت منابع آب، آبخیزداری و آبخوان‌داری متمرکز شود.
اتاق خبر 24

برخی اوقات لطیف همچون باد صبحگاهی که به صورت بوزد، روح‌نواز می‌شود و گاهی خروشان و سیل آسا که هر چه در سر راه خود بیابد با خود می‌برد، برخی اوقات ممتد و یک ریز می‌بارد و برخی اوقات گویا نفرین آسمان بر زمین نازل شده است. محققان به ما می‌گویند اینها نشانه‌های تغییر اقلیم است که گاهی سال پر بارشی را تجربه می‌کنیم و در برخی اوقات دست دعا به سوی آسمان داریم برای بارش هر چند اندک.

اما دو سال است که زمین‌های تشنه ایران با بارش‌های خوبی مواجهند، ولی رییس پژوهشکده اقلیم شناسی تاکید دارد که هر چند مدل‌های جهانی حکایت از افزایش بارش‌ها دارد، ولی نباید این داده‌ها ما را گمراه کند؛ چرا که همانقدر که کشور با افزایش بارش مواجه است، از آن بیشتر، افزایش دما را دارد و افزایش دما به معنای تبخیر بیشتر و مصرف آب بیشتر.

آیا ایران وارد ترسالی شده است

دکتر ایمان بابائیان، رییس پژوهشکده اقلیم‌شناسی اظهار کرد: سازمان جهانی هواشناسی تعاریفی دارد و مطابق این تعاریف ببینیم که دوره ترسال داریم و یا خشکسالی و از نظر اقلیمی ما از دوره خشکسالی وارد ترسالی شده‌ایم یا خیر.

وی با بیان اینکه حداقل دوره برای تعیین اقلیم یک منطقه ۳۰ سال است، اظهار کرد: از این رو با یکی دو سال و حتی ۱۰ سال خشکسالی و ۱۰ تا ۱۵ سال تر سالی نمی‌توانیم بگوییم وارد ترسالی شدیم، بلکه لازم است یک دوره اقلیمی ۳۰ ساله گذشته باشد و میانگین بارش به طور معناداری از دوره نرمال ماقبل این دوره افزایش داشته باشد.

بابائیان با بیان اینکه برای این محاسبه یکسری شاخص‌هایی داریم که مشخص می‌کند آیا ما از دوره خشکسالی به ترسالی وارد شده‌ایم یا خیر، اضافه کرد: بارش‌های دو سال اخیر نوساناتی است که در دوره‌های مختلف اقلیمی داریم و ممکن است یکی دو سال افزایش و یا کاهش و ۵ تا ۱۰ سال کاهش داشته باشیم و این بارش‌ها نوسانات اقلیمی طبیعی است.

رییس پژوهشکده اقلیم‌شناسی با تاکید بر اینکه با بارش‌های یکی دو سال اخیر نمی‌توان بگوییم با ترسالی مواجهه شدیم، خاطر نشان کرد: توانایی پیش‌بینی‌های رسمی و محاسباتی ما برای وضعیت آب و هوایی تا ۴ ماه آینده است. ممکن است ماه پنجم به بعد را پیش‌بینی کنیم، ولی این برآورد صحت بالایی ندارد. اما نتایج بررسی‌هایی که از نظر تحلیلی بر روی شاخص‌های بزرگ مقیاس کلان اقلیمی مانند "موقعیت پر ارتفاع جنب آرایی"، "وضعیت شاخص‌های دور پیوندی مانند انسو"، "وضعیت دمای پهنه اقیانوس هند" و "مونسون تابستان هند" در چند ماه اخیر انجام دادیم، نشان داد که در پاییز امسال بارش‌های ما با تاخیر آغاز خواهد شد و کمتر از حد نرمال است.

بابائیان با بیان اینکه ما پیش‌بینی‌های هفتگی و ماهانه آب و هوا را در  هفته اول هر ماه شمسی به‌روز رسانی می‌کنیم، خاطر نشان کرد: برای پیش‌بینی‌های آینده آب و هوا دو اصطلاح "پیش‌بینی" و "پیش‌نگری" استفاده می‌شود. پیش‌بینی بر اساس داده‌های مشاهداتی ایستگاه‌های هواشناسی کل کره زمنین استفاده می‌شود که این پیش‌بینی در کمتر از ۵ سال آینده است، ولی پیش‌نگری زمانی است که تا ۱۰۰ سال آینده پیش‌نگری می‌شود.

وضعیت بارش‌های کشور تا پایان قرن حاضر

این محقق حوزه اقلیم‌شناسی، نهاد مرجع تغییر اقلیم جهانی در سازمان ملل را هیات بین‌الدول بین‌المللی دانست و اضافه کرد: بر اساس جدیدترین گزارش این هیات بارش منطقه خاورمیانه و دمای آن به گونه‌ای است که این منطقه به سمت خشکسالی می‌رود و دلیل آن انتشار گازهای گلخانه‌ای است. این داده‌ها همچنین نشان می‌دهد که کشور ما تا سال ۲۱۰۰ میلادی و انتهای قرن حاضر به سمت خشکسالی می‌رود.

وی افزود: در این میان استثنایی وجود دارد و آن هم جنوب کشور است؛ چراکه تعداد کمی از مدل‌ها اعلام می‌کنند که نوار جنوبی کشور به ترتیب استان‌های "سیستان و بلوچستان"، هرمزگان"، "بوشهر" و "خوزستان" بارش‌های آنها کاهش می‌یابد، ولی اکثر مدل‌ها افزایش میانگین بارش‌ها در نوار جنوبی کشور در آینده را نشان می‌دهد؛ اما در سایر مناطق میزان بارش‌ها روند کاهشی دارد.

وی اضافه کرد: مهمترین مشخصه بارش‌های آینده کشور موضوع تغییر در میانگین بارش‌ها نیست، بلکه تغییرات شدید و سیل‌آسای بارش‌ها است و بر این اساس پیش‌بینی‌پذیری پیش‌بینی‌ها کاهش می‌یابد و بارش‌ها به سمت رگباری و سیل‌آسا شدن می‌روند.

به گفته این محقق، در آینده ضمن آنکه میانگین بارش‌ها در کشور کاهش می‌یابد، این بارش‌ها به صورت کم و سیل‌آسا نیز رخ می‌دهند و این وضعیت در نوار جنوبی کشور نسبت به سایر مناطق کشور بیشتر است.

منبع: خبرگزاری ایرنا