کد خبر: 189974

بشارت قبل از ولادت

امروز مصادف با روز ولادت حضرت فاطمه معصومه (س) است و به نام "روز دختر" نامگذاری شده در بین شیعیان جهان جایگاه ویژه‌ای دارد و خانواده‌هایی که دارای فرزند دختر هستند به بهانه این روز برای دختران خود هدیه می‌گیرند و بیش از پیش آنها را مورد محبت خود قرار می‌دهند.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

حضرت معصومه (س) از امام زادگان بسیار شاخص بوده که مدفن مطهر ایشان در خاک قم زینت آرای این خاک و بوم گشته است. یک ذی القعده در کتب تاریخی سالروز ولادت این بانوی مکرمه ثبت شده است از همین رو نگاهی به زندگانی و فضائل ایشان خواهیم انداخت.

بشارت قبل از ولادت

در حدیث مشهوری امام جعفرصادق (ع) پیش از تولد حضرت کاظم (ع) از دفن پیکر مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) در قم خبر داده و در این‌باره فرمودند: «آگاه باشید حرم خدا، مکه است و … همانا قم، کوفه کوچک است و سه در از درهای هشت‌گانه بهشت به سوی قم گشوده می‌شود. به زودی بانویی از تبار من در قم دفن می‌گردد و نام او فاطمه دختر موسی است و با شفاعت او، همه شیعیان من داخل بهشت خواهند شد.»

حضرت معصومه در سال ۱۷۳ هجری قمری یعنی ۲۵ سال بعد از ولادت حضرت رضا (ع) ولادت یافتند. مادر ایشان نجمه خاتون، مادر امام رضا (ع) نیز بوده و در واقع این شخصیت والا که شاخص ترین فرزندان موسی بن جعفر (ع) بودند در دامن مادری پاکدامن رشد یافتند. ایشان تا ده سالگی تحت تربیت حضرت موسی بن جعفر پرورش یافتند اما بعد از آن و با شهادت پدر، برادر بزرگ‌تر حضرت رضا (ع) وظیفه حراست و تربیت ایشان را بر عهده گرفتند.

نام این بانوی بزرگوار در واقع فاطمه بوده و در کتب تاریخی از ایشان با عنوان فاطمه بنت موسی یاد شده است، اما به علت طهارت روحی و جایگاه معنوی بالا ایشان در نزد عموم مردم ایشان به معصومه شناخته شده‌اند، هرچند که عصمت آنگونه که در خصوص انبیا صادق است در خصوص ایشان صادق نباشد، اما باید در نظر داشت که این بانوی مکرمه از مقام حکمت برخوردار بوده و جایگاه رفیع علمی ایشان، وی را از خطا محفوظ نگه می داشته است.

مقامات علمی

شهر حضرت معصومه (س)، شهر علم و دانش است و این ثمره مدفون شدن شخصیتی عالمه در آن دیار است. ایشان از کودکی در نزد امام مشق علم و معنویت می‌کردند، از همین رو از جایگاه رفیع علمی برخوردار بودند. برای نمونه ذکر یک روایت و نقل تاریخی در این زمینه کافی است: «روزی گروهی از شیعیان وارد مدینه شدند و برای حل مشکل خویش سراغ خانه موسی بن جعفر را گرفتند، کاروانیان وقتی به در خانه امام آمدند، متوجه شدند که آن حضرت به مسافرت رفته است. خستگی راه و نبود امام هفتم، سخت بر کاروانیان گران آمد، ناگهان یکی از دختران آن حضرت سکوت غمبار کاروانیان را شکست و فرمود: پرسش‌های خود را به من بدهید تا به تمام آنها پاسخ دهم. پاسخ‌ها را با دقت تمام نوشت و به کاروانیان بازگرداند. کاروانیان شگفت‎زده به پاسخ‌ها نگریستند و با سبک شدن بار غم و اندوه‌شان راه دیار خویش در پیش گرفتند. در مسیر راه به امام هفتم برخوردند و داستان پاسخگویی دخترش فاطمه معصومه را بازگو نمودند و پاسخ‌ها را به او نشان دادند، حضرت لبخندی زد و سه بار فرمود: «فداها ابوها؛ پدرش فدایش باد.»

نکته قابل توجه در این زمینه آن است که در این برهه حضرت معصومه زیر ده سال سن داشته‌اند که چراکه در ده سالگی ایشان پدر بزرگوارشان شهید می‌شود.
پدر و مادر حضرت معصومه (س)

پدر حضرت معصومه امام موسی کاظم و مادرش نجمه خاتون بوده است.

علت مسافرت حضرت معصومه (س) به ایران

حضرت معصومه (س) در سال ۲۰۱ هجری قمری و یک سال پس از هجرت امام رضا به مرو، به قصد دیدار برادر و با هدف ابلاغ پیام ولایت و ادای رسالت زینبی به سمت خراسان سفر کرد. در ساوه، عده‌ای از مخالفان اهل بیت به کاروانشان حمله کردند. این حادثه منجر به شهادت ۲۳ تن از همراهان آن حضرت گردید. حضرت معصومه (س) پس از این اتفاق بیمار شد و نتوانست به خراسان برود. پس به قم رفت و در آنجا در منزل موسی بن خزرج ساکن شد.

حضرت معصومه (س) در قم، مرکز تشیع

زمانی که حضرت معصومه علیها السلام در ساوه بیمار شد، به اطرافیان خود فرمود: مرا به قم ببرید. و سپس از پدرش، امام موسی کاظم، نقل کرد که: قم مرکز شیعیان است.
فوت حضرت معصومه (س)

حضرت معصومه (س) پس از ۱۷ روز تحمل بیماری در سن ۲۸ سالگی و در روز ۱۰ ربیع الثانی ۲۰۱ هجری قمری فوت کرد. مردم قم، با تجلیل فراوان پیکر پاک حضرت معصومه (س) را تشییع کردند و در محل فعلی حرم، که آن روز در بیرون شهر بود و به موسی بن خزرج تعلق داشت، با احترام بسیار دفن نمودند.
بیت النور قم

در محل زندگی و عبادت حضرت معصومه (س) در قم پس از فوت ایشان مسجدی بنا شد و هم اکنون در محله میدان میر قم وجود دارد.

این مکان امروزه به بیت النور معروف است.

کرامات حضرت معصومه (س)

حضرت معصومه (س) کرامات بسیاری داشته‌اند ولی در اینجا به تعدادی از آنها که در واحد سمعی و بصری آستانه مقدسه ایشان موجود است می‌پردازیم:

آقای حیدری کاشانی می‌گوید: بعد از یک دهه سخنرانی در مسجد گوهرشاد، خانمی پیش من آمد و گفت: پسر جوان مریضی داشتم که شبی حضرت رضا علیه‌السلام را در خواب دیدم، حضرت فرمود: یکی از دو مریضی جوانت را شفا دادم، مریضی دوم او را خواهرم در قم شفا خواهد داد به نزد خواهرم در قم برو. حال که شما عازم قم هستید این شصت تومان را داخل ضریح حضرت بینداز؛ من چند روز دیگر به قم خواهم آمد. من به او گفتم: شما موقع آمدنتان به مشهد به قم نرفتید؟ گفت: نه. گفتم: این فرمایش حضرت گلایه‌ای بوده از شما که چرا در طول راه مسافرت به مشهد به زیارت خواهر ایشان نرفته‌اید؟

یکی دیگر از کرامات ایشان مربوط به خواهر پروین محمدی اهل باختران است که در سال سوم دبیرستان مبتلا به تشنج اعصاب شد و پس از بی اثر بودن معالجات مکرر و ناامیدی از همه جا به امید شفا از امام رضا (ع) در سال ۱۳۷۳ همراه خانواده عازم مشهد مقدس شدند. اکنون مادر ایشان این کرامت را اینگونه بیان می‌فرمایند: وقتی به قم رسیدیم با خود گفتم خوبست اول به زیارت خواهر امام رضا (ع) برویم اگر جواب نداد به مشهد می‌رویم؛ ساعت ۲ بعد از نیمه شب بود که به قم رسیدیم؛ ساعت ۹ صبح به حرم مشرف شدیم و دختر را که به‌سختی خوابش می‌برد و در اثر تشنج اعصاب دچار مشکلاتی می‌شد با حال توجه و توسل به حضرت معصومه (س)، به نزدیک ضریح بردم و براحتی خوابید. پس از مدتی که نماز ظهر و عصر گذشت بوی عطر عجیبی حرم را گرفت و دیدم دست راست دخترم سه مرتبه به صورتش کشیده شد و رنگ او برافروخته شد و گوشه چادر او را که به ضریح بسته بودم باز شد؛ در همین حال دخترم به راحتی از خواب بیدار شد و گفت مادر کجاییم؟ گفتم: حرم حضرت معصومه (س). گفت: مادر گرسنه‌ام!! من که ماه‌ها بود حسرت شنیدن این کلمه را از او داشتم، گفتم: برویم بیرون حرم؛ با هم داخل صحن حرم شدیم از او پرسیدم: احساس ناراحتی نمی‌کنی؟ گفت: نه، الحمد الله خوب هستم. و من احساس کردم که حالت او طبیعی شده است و از حضرت معصومه (س) تشکر می‌نمائیم.

عصمت حضرت معصومه (س)

حضرت معصومه (س) در روایات و احادیث منزلت بالایی دارند. با توجه به اینکه عصمت امری نسبی است می‌توان گفت که ایشان نیز به درجاتی از معصوم بودن مزین هستند ولی نه در حد امامان معصوم.

فضیلت زیارت

در خصوص فضیلت زیارت ایشان روایات و نقل‌های مختلف از علما بزرگ فراوان است که در اینجا تنها به ذکر چند روایت اکتفا می‌کنیم.

امام صادق (ع) می‌فرمایند: کسی که آن حضرت را زیارت کند در حالی که آگاه و متوجه شأن و منزلت او باشد بهشت پاداش اوست. همچنین از ایشان منقول است: «الّا انَّ حرمی و حرم ولدی بعدی قم»؛ آگاه باشید که حرم و حرم فرزندان بعد از من قم است. امام رضا (ع) می‌فرمایند: کسی که حضرت فاطمه معصومه (س) در قم را زیارت کند پاداش او بهشت است. علاوه بر آن امام رضا (ع) در روایتی دیگر می‌فرماید: هر کس نتواند به زیارت من بیاید، برادرم را در ری یا خواهرم را در «قم» زیارت کند که ثواب زیارت مرا در می‌یابد. امام جواد (ع) نیز در این خصوص می‌فرمایند: کسی که عمه ام را در قم زیارت کند پاداش او بهشت است.

همه این روایات نشان از جایگاه معنوی بسیار رفیع حضرت معصومه در درگاه الهی است که طبق روایات زیارت از روی معرفت ایشان بهشت را بر انسان واجب می‌کند.

مقام شفاعت حضرت معصومه

همانطور که در روایات پیشین مشاهده شد امام صادق (ع) حضرت معصومه (س) را دارای مقام شفاعت می‌دانند. گستره سفره شفاعت ایشان به وسعت تاریخ تشیّع و عموم شیعیان است. حضرت امام صادق (ع) در این خصوص می‌فرمایند: «تَدْخُلُ بِشَفاعَتِها شیعَتِیَ الْجَنَّةَ بِاَجْمَعِهِمْ، (یعنی) به شفاعت فاطمه معصومه، همه شیعیانم به بهشت می‌روند.»

حجت الاسلام ابوالفضل ابراهیمی، استاد حوزه علمیه امام خمینی (ره) درباره فضائل آن حضرت گفت: با توجه به شرایط سخت دوران امامت موسی بن جعفر (ع) و حکومت حاکمان ظالم بنی عباس مانند هارون و مأمون اطلاعات زیادی از زندگی حضرت معصومه (س) به دست ما نرسیده است، اما همین مقدار کم از اطلاعات که در روایات اهل بیت علیهم السلام بیان شده است عظمت و بزرگی این بانوی کرامت را نشان می‌دهد.

توصیف رهبر انقلاب درباره حضرت معصومه (س)

رهبر انقلاب: حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها، این دختر جوانِ تربیت‌شده‌ٔ دامان اهل‌بیت، با پاشیدن بذر معرفت و ولایت در میان مردم، موجب شد که قم پایگاهی بشود که انوار علم و معارف اهل‌بیت را به سراسر دنیای اسلام منتقل کند.

سالروز ولادت حضرت معصومه (س) در تقویم ملی ایران به نام روز دختر و برای ارج نهادن به این قشر عزیز جامعه نامگذاری شده است. روزی، هر چند نمادین می‌توان پای درد و دل دختران جوان نشست و به فکر راه چاره‌ای برای رفع مشکلات آنان بود. زیرا این دختران، مادران فردای این مرز و بوم هستند و باید همواره این قشر را عزیز بداریم.