کد خبر: 189560

زبانه های آتش بر پیکر طبیعت

یکی از مهم ترین شریان های حیاتی زمین جنگل ها هستند که عموما انسان ها به دیده اغماض آن را تنها محلی برای تفریح و گردشگری می دادند در حالی جنگل برای کره زمین اهمیتی چون نفس کشیدن برای انسان را دارد.
اتاق خبر 24

جنگل، این موهبت الهی که بیشتر اوقات مورد کم لطفی انسان ها قرار می گیر قلب تپنده زمین و منبع اکسیژن برای همه موجدات زنده ست.از مهیج و زیبا بودن تنوع درختان و گیاهان که بگذریم و تنها هدفما روشن کردن آتش و تفریح در این محیط نباشد بیشتر به اهمیت حفظ آن پی می بریم.

اگرچه امروزه درآمد بسیاری از کشور های جهان از طریق برداشت چوب و یا گردشگری در مناطق جنگلی است اما در کشورهای توسعه یافته در حفظ ذخایر ژنتیک گیاهی و جانوری و تنوع زیستی بسیار جدی عمل می‌شود.

از فواید مهم شریان سبز زمین می توان به تعدیل آب و هوا اشاره کرد پوشش گیاهی جنگل در حقیقت با کاهش ماکسیمم دما و افزایش مینیمم آن در محیط اطراف خود تعادل ایجاد می‌کند.همچنین با وجود پوشش گیاهی آن هم از نوع جنگلی خاک حاصل خیز حفظ می‌شود،خاکی که حداقل صد سال طول می کشد تا یک سانتی متر آن تجدید شود.

به علاوه تاثیر جنگل ها و درختان آن را در تولید دارو نیز می توان نادیده گرفت چرا که طبق سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری بیش از ۲۵ درصد از موارد مورد نیاز صنعت داروسازی مستقیما از درختان به دست می‌آید.

و البته کاربد صنعتی آن که هزاران فرآورده چوبی و سلولزی، صنعتی، شیمیایی و ساختمانی را وارد بازار می ‌کند یک مزیت اقتصادی بسیار مهم است؛از چوب جنگل‌ها در تولید کاغذ، ابریشم و الیاف مصنوعی، فیلم عکاسی، مقوای فشرده، مصارف خانگی، راه‌آهن، روغن کشی، عایق سازی و تولید رنگ و موارد متعدد دیگر نیز استفاده می‌شود.

همانطور که هیچ انسانی بدون تنفس زنده نمی ماند کره زمین نیز بدون جنگل ها محکوم به نابودی خواهد بود.این روزها خبرهای زیادی مبنی بر آتش سوزی جنگل های بزرگ می‌شنویم در سراسر کره زمین، از جنگل های بارانی آمازون گرفته  تا جنگل های گرمسیری استرالیا اتفاق ناگواری که بسیار نگران کننده است و باید روش ها جدی تری برای جلوگیری وکنترل آن تدبیر شود.

اما چرا جنگل ها آتش می‌گیرند؟

یک جنگل با همه عظمتش می تواند توسط برخی فعالیت‌های انسان آتش بگیرد یا با عوامل طبیعی مثل صاعقه، فوران‌های آتش فشانی و ..

مواد لازم برای شروع هر آتش سوزی،مواد قابل اشتعال یک منبع حرارتی و اکسیژن می باشد این سه عامل  که به مثلث آتش معروف است می تواند شروع یک فاجعه باشد آتش سوزی‌های بزرگ و گسترده می‌توانند باعث ویرانی اکوسیستم شوند و برخی از گونه‌های مهم گیاهی و جانوری را از بین ببرند.

انواع آتش سوزی ها عبارتند از آتش سوزی زمینی، آتش سوزی سطحی و آتش سوزی تاجی. نوع سوخت و ساز و کار عمودی دو عاملی هستند که نه تنها شدت آتش سوزی بلکه سرعت گسترش آن را نیز تعیین می‌کنند.

آتش سوزی زمینی معمولاً در اثر سوختن ریشه‌های زیر زمینی، مواد ارگانیک مدفون، و بخش‌های مرده‌ی گیاهی هم چون برگ‌ها، شاخه‌ها و پوسته و ساقه‌ی درختان که در مراحل مختلف تجزیه بر روی سطح خاک مشاهده می‌شوند اتفاق می‌افتد. این نوع آتش سوزی هرچند به ندرت رخ می‌دهد اما می‌تواند به آهستگی به سوختن ادامه داده و تا روز‌ها یا ماه‌ها ادامه داشته باشد. این نوع آتش سوزی معمولاً بدون شعله است و می‌تواند عملاً پوشش گیاهی را از بین برده و زمینی لخت و بدون پوشش را به جای بگذارد.

آتش سوزی‌های سطحی بر اثر شعله‌ور شدن پوشش گیاهی، بوته‌ها، برگ‌ها، چمن‌ها و خار و خاشاک شکل می‌گیرند. آتش سوزی‌های سطحی در مقایسه با آتش سوزی‌های زمینی معمولاً از شدت کمتری برخوردارند و درختان بزرگ و ریشه‌های آنها را در معرض خطر قرار می‌دهند. اما عواملی هم چون انباشت مواد قابل اشتعال با گذشت زمان، یا وقوع خشک سالی یا فصول خشک می‌توانند بر شدت آتش سوزی سطحی افزوده و باعث شوند که آتش سوزی سریعاً گسترش یافته و به آتش سوزی زمینی تبدیل شود.

آتش سوزی تاجی یا آتش سوزی هوایی می‌تواند به سطح تاج درختان رسیده و شاخ و برگ‌های آویزان از درختان را بسوزاند. شدت این نوع آتش سوزی به تراکم شاخ و برگ درختان، ارتفاع تاج درختان، و امتداد تاج درختان بستگی دارد. حرارتی که از آتش سوزی زمینی متصاعد می‌شود می‌تواند باعث گسترش آتش به تاج درختان شود. آتش سوزی تاجی می‌تواند شاخه‌های شعله‌ور درختان را به دیگر مناطق پرتاب کرده و در نتیجه آتش را به سرعت گسترش دهد.

گاهی اوقات آتش سوزی‌های جنگلی می‌توانند خود به خود اتفاق افتند، مخصوصاً هنگامی که هوا به شدت گرم و خشک است و به قدری حرارت تولید می‌کند که می‌تواند باعث احتراق خود به خود شود.

اما باید دانست آتش سوزی‌های جنگلی علاوه بر وارد کردن خسارات شدید به درختان هم چنین می‌توانند به میزان زیادی بر آب و هوا اثر بگذارند. این آتش سوزی‌ها می‌توانند بر میزان گازهای گل خانه‌ای (بخار آب، دی‌اکسید کربن، متان، اکسید نیتروس، اوزون، و کلروفلوئوروکربن‌ها) بیافزایند و بدین ترتیب مشکل آلودگی و گرمایش جهانی را وخیم‌تر سازند.

در بسیاری از کشورها روشنسازی آتش در هوای باز قدغن است و همه دهک‌های جامعه از کشاورزان و دامداران و گردشگران و رهگذران، از آن آگاهی دارند و در فصل گرما از این این کار میپرهیزند. ‏

کسانی‌ که وارد طبیعت می‌شوند باید از آتش افروزی در طبیعت جدا خودداری و سعی کنند مواد غذایی مورد نیاز خود مانند چای و غذا را از منزل و یا از مغازه‌ها تهیه کنند اما اگر مجبور به روشن کردن آتش شدند بهتر است زغال به‌همراه خود ببرند تا مجبور به سوزاندن پوشال یا قطع تنه درختان نشوند و با رعایت نکات لازم آتش روشن و در نهایت آن را با آب خاموش کنند و تا از خاموش شدن آتش اطمینان حاصل نکردند، محل را ترک نکنند.

مردم در ایامی که به طبیعت می‌روند نباید وسایلی مانند شیشه و فلز که می‌تواند باعث آتش سوزی شود را به ‌همراه داشته باشند یا آن را در طبیعت رها نکنند چراکه اقلامی مانند شیشه می‌تواند گاهی مانند یک ذره‌بین عمل کند و با تابش نور خورشید موجب آتش‌سوزی گیاهان و علف‌های خشک شود.

برای کنترل و مهار آتش سوزی ابتدا ما باید از وقوع حریق به سرعت آگاه شویم . مهار آتش سوزی در لحظات اولیه بسیار ساده تر از زمان گسترش و تقویت آن است . برای اطلاع از وقوع آتش سوزی می توان از برجهای دیدبانی و امکانات ماهواره ای استفاده نمود و نیز هوشیاری ساکنین عرصه های مجاور جنگلها یکی از عوامل آگاهی از وقوع آتش سوزی است . با استفــاده از بی سیم و تلفن می توان نهادهای اجتماعی ، انتظامی و مسئولین منطقه ای را در جریان آتش سوزی قرارداد تا از وجود نیروهای امداد و نجات و آتش نشان برای اطفاء حریق استقاده نمود .