کد خبر: 189385

رسیدن از نسوزاندن به رویاندن

روزهاست که آتش همچنان بی‌رحمانه بر پیک بی جان جنگل‌های زاگرس شلاق می‌زند و صدها گونه گیاهی و جانوری را به خاک سیاه نشانده است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

چند روزی است آتش، نام منطقه محافظت شده «خائیز» را سر زبان ها انداخته است. پیش از این شاید تنها بومیان، علاقه‌مندان به محیط زیست و گردشگری درباره اش می دانستند و بقیه کمتر یا اصلا؛ شاید اشکال کار همین باشد؛ بی خبری ما از خائیزها.

منطقه خائیز با وسعت بیش از 25 هزار هکتار یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیات‌وحش کشور و استان کهگیلویه و بویراحمد است؛ منطقه‌ای تپه‌ماهوری، کوهستانی و صخره‌ای که وجود پوشش گیاهی انبوه در آن، علاوه بر تامین علوفه و غذای مورد نیاز وحوش و پرندگان، سبب به وجود آمدن مأمن و پناهگاهی مناسب برای حیات‌وحش شده است.

این زیست‌بوم که به دلیل داشتن گونه‌های گیاهی و جانوری متعدد در سال 1377 به‌عنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مدیریت سازمان محیط زیست پیوست، اکوسیستمی ایده‌آل از گونه‌های گیاهی و جانوری متنوع و ذخیره‌گاهی مطمئن در جنوب کشور تلقی می‌شود.

بلوط، بنه، کلخنگ، بادام، ارزن، زالزالک، گون و انوع گیاهان دارویی مانند آویشن، برنجاس، لیزک و ... و همچنین شاهین، بحری، کبک، تیهو، انواع کبوتر، خانواده گنجشک‌سانان، خانواده کهرکلی، هدهد، دارکوب، خانواده سارگپه، خانواده عقاب‌ها، بازها، کلاغ، تشی، جوجه‌تیغی، گرگ، کفتار، انواع روباه و پلنگ بخش مهمی از گونه‌های گیاهی و جانوری خائیز محسوب می‌شود و شاخص‌ترین گونه جانوری این منطقه کَل و بز است که با جمعیت بسیار مناسبی در کوهستان‌های خائیز حضور دارند به گونه‌ای که ارتفاعات خائیز از مطلوب‌ترین زیستگاه‌های کل و بز کشور محسوب می‌شود.

اما در حالی که روزی خائیز زیستگاه امن این گونه‌های جانوری و حیات‌وحش منطقه بود، از عصر پنجشنبه تاکنون در پی آتش‌سوزی گسترده به خطرناک‌ترین مکان برای این گونه‌ها تبدیل شده است؛ زبانه‌های سرخ آتش لحظه به لحظه کوه‌های خائیز را در می‌نوردد، پوشش گیاهی را خاکستر می‌کند و بی‌رحمانه به جان پرندگان، گونه‌های جانوری و حیات وحش این منطقه افتاده است.

آتش سوزی زاگرس

مدتی قبل در صفحه چند فعال محیط زیست درباره فصل خشک زاگرس مطالبی منتشر شد. هشدارهایی که ظاهراً چند سالی است به مدد فضای مجازی، درست در چنین ایامی یعنی روزهای گرم و کم بارش سال منتشر می شود تا توجه مردم و مسؤولان را به احتمال آتش سوزی در جنگل های تشنه جلب کند. متن هایی که شاید خیلی هایمان، خوانده و نخوانده از کنارش رد شدیم. شاید باور نمی کردیم آتش سوزی در خائیز سبز؛ خانه حفاظت شده صدها گونه گیاهی و جانوری کمیاب و اصیل ایرانی چنین نزدیک باشد و صدای هیزمِ آتش شدن درختانش را بشنویم.

سهل‌انگاری اولیه در مهار آتش

فرمانده یگان حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد هم صبح جمعه با بیان اینکه برای مهار آتش نیاز به کمک‌ فوری در زمینه اعزام بالگرد آب‌‌پاش و ارسال تجهیزات و امکانات داریم، عنوان کرد: وزش شدید باد کار مهار آتش را با سختی روبه‌رو کرده و هر لحظه فوران شعله‌های آتش بیشتر می‌شود.

عنایت آرامشیان تأکید کرد که نیروهای مردمی و تشکل‌ها به اندازه کافی در منطقه حضور دارند اما باد فرصت هرگونه تلاش موثر را از آنان گرفته و هر لحظه آتش را بیشتر می‌کند.

صبح جمعه امدادگران هلال‌احمر هم به کمک نیروهای مردمی و سایر ادارات و ارگان‌ها شتافتند اما باز هم شعله‌های آتش همچنان به مسیر خود در نابودی زیست‌بوم منطقه خائیز ادامه داده و نیروهای انسانی از مقابله با زبانه‌های سرخ آتش ناتوان ماندند.

سخت‌گذر بودن منطقه محل آتش‌سوزی، شدت وزش باد، وضعیت مطلوب مرتعی و علوفه‌ای و وسعت زیاد آتش لحظه به لحظه شرایط را برای مهار آتش‌سوزی سخت‌تر کرده و هر لحظه بر شدت شعله‌های آتش افزوده می‌شد، اما با وجود تأکید مسئولان شهرستان کهگیلویه بر نیاز فوری به بالگرد آبپاش، تا عصر جمعه خبری از این بالگردها نبود.

مشکل نبود بالگرد علی‌رغم نیاز مبرم به آن برای مهار آتش همچنان ادامه یافت تا اینکه اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور  در تماس تلفنی با استاندار کهگیلویه و بویراحمد‌ در جریان آخرین وضعیت آتش سوزی در منطقه حفاظت‌شده خائیز شهرستان کهگیلویه و عملیات اطفاء حریق در این منطقه قرار گرفته و او از استاندار گهگیلویه و بویراحمد خواست که از طریق هماهنگی مستمر با امیر حاتمی وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و نیز اسماعیل نجار رییس سازمان مدیریت بحران کشور، امکانات و تجهیزات اطفاء حریق از جمله بالگردهای آبپاش را به منطقه اعزام کنند تا هرچه سریعتر شاهد مهار آتش سوزی و جلوگیری از گسترش حریق در جنگل‌های مرز استانهای خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد باشیم.

در حالی که هوا رو به تاریکی می‌رفت و روشنایی روز جمعه جایش را به تاریکی شب می‌داد، سید اسدالله هاشمی مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد از اعزام بالگرد به خائیز خبر داده و گفت: ساعت هفت عصر دو بالگرد نفربر از سمت کهگیلویه و بویراحمد و یک فروند دیگر از سمت استان خوزستان توسط ارتش برای مهار آتش سوزی جنگل‌ها و مراتع منطقه حفاظت شده خائیز اعزام شد.

وی عنوان کرد: با پیگیری‌های انجام شده یک بالگرد نفربر توسط شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران نیز به منطقه اعزام که چندین سورتی پرواز انجام دادند.

کوآلاهای خائیز در امانند

آتش سوزی خائیز شهرستان کهگیلویه از غروب پنجشنبه آغاز شده و آمار ارائه شده در اخبار می‌گوید که بیش از صد هکتار از جنگل‌های این منطقه حفاظت شده دچار آتش شده و 40 هکتار آسیب دیده است.  آنها از اعزام بالگردهای آبپاش و تجهیزات اطفای حریق، کنترل آتش سوزی و در امان ماندن گونه های جانوری در خطر انقراض این منطقه حفاظت شده می گویند. گونه های جانوری کم نظیری که بنابه این گفته ها لاشه ای پیدا نشده و این نشان از سلامت و حیات آنها دارد. با این حال نتیجه قطعی بعد از مهار کامل آتش این منطقه حفاظت شده مشخص خواهد شد. گزارش فعالان محیط زیست حاکی از این است که پوشش منطقه ای که دچار حریق شده، بیشتر مرتعی است و پوشش جنگلی و درختی در ضلع شمالی قرار دارد. منطقه خائیز با مساحت ۳۳ هزار و ۳۸۵ هکتار سال 1377جزو مناطق حفاظت شده کشور قرار گرفت. پوشش گیاهی منطقه بلوط، کلخنگ، بادام وحشی، ارژن، خوشک، گون، گیاهان دارویی، زرشک، آلبالو و... است. گونه‌های جانوری متنوعی مانند کل و بز، گرگ، کفتار، شغال، روباه، انواع جغد، تشی، کاراکال، پلنگ و پرندگانی از جمله کبک، تیهو، بحری و دلیجه هم دارد.

 

تمهیدات لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی اندیشیده شود

 

محمود واعظی رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور نیز در تماس‌های تلفنی جداگانه  با استاندار کهگیلویه و بویراحمد  و همچنین رئیس ستاد بحران کشور ضمن بررسی اقدامات انجام شده از سوی مدیریت استان برای مهار آتش‌سوزی در منطقه حفاظت‌شده خائیز، تاکید کرد: ضروری است که با استفاده ازهمه امکانات و ظرفیت‌ها در استان و انجام سریع اقدمات لازم  آتش‌سوزی به سرعت مهار شود.

وی به نمایندگی از دفتر رئیس جمهور از استاندارو مدیران استان کهگیلویه و بویر احمد خواست با توجه به پیش بینی گرم‌تر شدن هوا در روزهای آینده واحتمال بروز حوادثی از این دست در دیگر نقاط، تمهیدات لازم برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی اندیشیده شود.

رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور تاکید کرد: گزارش جامع و کاملی از برنامه‌ها و اقدمات در این زمینه در اسرع وقت آماده و برای رئیس‌جمهور جهت اتخاذ تصمیمات لازم ارسال شود.

آتش سوزی زاگرس

مورد آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌های استان بوشهر در 2 ماه امسال

مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری استان بوشهر با اشاره به وقوع آتش سوزی در کوه سیاه بوشکان دشتستان خاطرنشان کرد: با تلاش نیروهای مردمی، یگان حفاظت منابع طبیعی، عشایر و سایر دوستداران طبیعت و محیط زیست آتش ارتفاعات کوه سیاه بخش بوشکان دشتستان خاموش شد.

غلامرضا منتظری با بیان اینکه آتش‌سوزی در ارتفاعات کوه سیاه بخش بوشکان دشتستان به سبب صاعقه به وقوع پیوست افزود: با اعزام بالگرد جمعیت هلال احمر اطفاء حریق تسریع یافت و با انجام 8 پرواز  خدمات لازم انجام و آتش اطفاء و مهار شد.

وی با بیان اینکه آتش در ارتفاعات کوه سیاه دشتستان به طور کامل خاموش شده است تصریح کرد:هنوز مساحت تحت تاثیر آتش در ارتفاعات کوه سیاه دشتستان مشخص نیست و نیازمند بررسی نقشه‌های توپوگرافی است.

مدیرکل منابع طبیعی  و آبخیزداری استان بوشهر با بیان اینکه هفته گذشته 3 واقع آتش سوزی در مراتع و جنگل‌های استان به وقوع پیوسته افزود:   در 2 ماه نخست امسال 31 مورد حادثه آتش سوزی در مراتع استان بوشهر به وقوع پیوسته که با تلاش نیروهای امدادی اطفاء شده است.

مهار آتش‌سوزی در جنگل‎‌ها و مراتع کوه سیاه دشتستان

معاون امور عمرانی استاندار بوشهر هم در بررسی وضعیت اطفاء حریق در کوه سیاه بوشکان دشتستان گفت: آتش‌سوزی مراتع و جنگل‌های کوه سیاه در بوشکان دشتستان با همکاری و تعامل نیرو‌های مختلف از جمله منابع طبیعی، جنگل‌بانی و محیط‌بانی، هلال احمر، مرتع‌داران، دامداران و دیگر گروه‌های مردمی کنترل و مهار شد.

مهرداد ستوده بر استقرار دائمی بالگرد اطفا حریق در استان بوشهر تاکید کرد و افزود: استان بوشهر به عنوان پایتخت انرژی کشور با فعالیت‌های گوناگونی که در حوزه‌های مختلف نفت و گاز، هسته‌ای و کشاورزی دارد نیازمند استقرار دائمی بالگرد امداد هوایی و آب‌پاش است.

وی با قدردانی از تلاش‌های انجام شده در اطفاء حریق مراتع و جنگل‌های منابع طبیعی خاطر نشان کرد: برای پیشگیری  و جلوگیری از وقوع اینگونه حادثه‌ها باید تمهیدات لازم اندیشیده شود که در این راستا تامین تجهیزات به ویژه  استقرار بالگرد امدادی در استان بوشهر امری مهم و ضروری است.

آتش سوزی زاگرس

دیرینه جنگل جهان در ایران

 ایران 4 فصل، اقلیم متنوعی دارد. در سیستان و بلوچستانی که خیلی ها تصور بیابان از آن دارند، کویر، کوهستان، دریا و جنگل به هم می رسند. فقط در استان های خوش بارش پوشش گیاهی جنگلی نداریم. پراکندگی سبز پوشش گیاهی در کشور ما به مرور زمان تحت تأثیر عواملی مانند کاهش بارندگی، آلاینده های زیست محیطی و عوامل انسانی کم شده است. در 6 ماه نخست سال؛ روزهای گرم و به اصطلاح فصل کم بارندگی و خشک جنگل ها، احتمال آتش سوزی افزایش پیدا می کند. البته بقیه کشورهای جهان هم کمابیش چنین وضعیتی دارند و اخبار آتش سوزی جنگل هایشان گاه خبرساز می شود. متاسفانه چند سال گذشته جنگل های ارسباران، استهبان، خسرج، گیلان، مازندران و... شاهد آتش سوزی بوده اند.

گاه انداختن یک ته سیگار، خاموش نکردن کامل آتش، رها کردن اشیائی که زیرتابش نور خورشید می توانند خاصیت ذره بینی پیدا کنند مانند یک تکه آینه، فویل آلومینیومی و زرورق به راحتی می توانند درختان چندصدساله را یک شبه خاکستر کنند. جنگل های هیرکانی ما در گرگان که به «فسیل زنده»، «موزه طبیعی»، «پیرترین جنگل‌ دنیا» و «بازمانده‌ دوره سوم زمین شناسی و عصر یخبندان» معروف هستند. عکس های هوایی می گویند این جنگل ها با درخت های نادر راش و سرخدار دل خوشی از دست ما ندارند. یا جنگل های زاگرسی که پوشش بلوط آن ارزشی ملی است و در کتاب ها درباره اش نوشته اند، میراث و سرمایه زیست محیطی هرکدام از ماست. باید حواسمان به داشته هایمان باشد تا فردا عکس داشته های کشورهای دیگر را با حسرت نگاه نکنیم.