کد خبر: 188389

برگ برنده ایران در چالش نفتی بین عربستان سعودی و آمریکا

بحران نفتی ناشی از همه‌گیری ویروس کرونا سبب شده تا توازن متقابل در خصوص اقتصاد تک‌محصولی کشورهای حاشیه خلیج فارس در مقابل ایران به عنوان یک رقیب راهبردی بر هم خورده و زمینه‌ساز عقب‌نشینی آنان را در برخی پرونده‌های مهم از جمله یمن فراهم کند.
اتاق خبر 24

دو هفته پیش زمانی که معامله‌گران نفتی در شیکاگو برای خلاصی از اوراق پیش فروش سه ماهه نفت در بازار فیوچرز حاضر شدند تا با قیمت منفی 25 دلار این محموله‌ها را تحویل خریداران دهند، عمق بحران در بازار نفت روشن شد.

اگرچه این بحران فعلاً گریبان تولیدکننده نفت آمریکا را گرفته و شاخص نفت برنت هنوز بالای 20 دلار معامله می‌شود اما برخی تحلیل‌گران معتقدند که به زودی با پر شدن ذخایر استخراج کننده نفت مصیبت به بازار واقعی خواهد کشید. هم‌اکنون نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر نفت چین پر شده و در حالی که هنوز 500 میلیون بشکه دیگر تا پر شدن این ذخایر باقی مانده با توجه به میزان اضافه تولید بازار این اتفاق تا دو ماهه آینده روی خواهد داد.

پر شدن ذخایر نفت چین بر خلاف آمریکا این بار مستقیماً تولیدکنندگان نفت خاورمیانه یعنی عربستان سعودی، کویت و امارات را تحت تأثیر قرار خواهد داد. در این میان به نظر می‌رسد آسیب‌پذیری ریاض با توجه به صادرات روزانه 2 میلیون و صد هزار بشکه نفت به چین بیش از همه باشد. البته ریاض به همراه روسیه، آمریکا را مقصر اصلی این وضع می‌داند. علت این ماجرا توسعه صنعت «شیل نفت» و «شیل گاز» در آمریکا و سرمایه‌گذاری یک هزار میلیارد دلاری شرکت‌های آمریکایی است. هم اکنون به لطف توسعه این صنعت آمریکا به صادر کننده نفت تبدیل شده و به این ترتیب پیمان 65 ساله کویینسی که حفاظت از رژیم سعودی را در مقابل تضمین صدور جریان نفت تضمین می‌کرد، پایان داده است.

ریاض قصد داشت با غرق کردن بازار در نفت به حاکمیت صنعت نفت شیل آمریکا پایان دهد اما ظاهراً این اقدام زمینه‌های تنش‌های جدی با برخی لابی‌های طرفدار صنعت نفت در آمریکا را فراهم کرده است. از سوی دیگر سعودی‌ها متوجه شده‌اند که این بار در مقابل این بحران بسیار آسیب‌پذیرتر از قبل هستند.

*ذخایر دلاری شیخ‌نشین‌های خلیج فارس به چه میزان است؟

در تمام بحران‌های بزرگ نفتی آنچه که توانسته شیخ‌نشین‌های خلیج فارس را از هرگونه مشکلی دور کند، ذخایر عظیم دلاری آن‌ها بوده است. به عنوان مثال امارات متحده عربی صاحب یکی از قدیمی‌ترین صندوق‌های ثروت ملی در دنیا می‌باشد که در اوج آن توانسته بود نزدیک به 900 میلیارد دلار ذخیره انباشته داشته باشد. این ذخیره بزرگ دلاری مقش مهمی در نجات دوبی به عنوان مهم‌ترین اقتصاد غیر نفتی امارات از بحران سال 2009 میلادی ایفا کرد.

کویت هم صندوق مشابهی با ذخایر کمتر در اختیار دارد و عربستان سعودی نیز از دهه اول قرن 21 تلاش کرده با استفاده از قیمت بالای نفت به ذخیره ارزی خود کمک کند. بر اساس طرح اقتصادی 2030 محمد بن سلمان قرار بود تا با خصوصی‌سازی 5 درصد از سهام آرامکو صندوقی با موجودی 100 میلیارد دلار را برای سرمایه‌گذاری در جهت متنوع کردن اقتصاد عمومی فراهم کند.

با این حال به نظر می‌رسد علاوه بر کسری بودجه بالای عربستان سعودی که از سال 2014 گریبان این کشور را گرفته همه‌گیری کرونا و شوک جدید به بخش عرضه نفت تیر شلیک خلاصی بر این ایده بوده است.

* عربستان سعودی، هتل مدرنی که منابع آن ته کشیده است

از بین کشورهای حاشیه خلیج فارس عربستان سعودی بیشترین گرفتاری درونی اقتصادی را دارد. بخش مهمی از این مشکلات مربوط به ساختارهای صلب و مناسبات قبیله‌ای حاکم بر این کشور است. از دید یک ناظر بیرونی، عربستان سعودی همانند کویت، امارات و قطر یک هتل مجلل است. شهروندان این کشور از هنگام تولد وارد این هتل می‌شوند و فقط خواستار خدماتی هستند که دولت آن‌ها با پول نفت ارائه می‌دهد.

منبع: جام نیوز