کد خبر: 183289

کمترین وابستگی به نفت در طول تاریخ

امروز از مهم ترین روزهای سال، هفدهم آذر ماه یعنی روز ارسال لایحه بودجه به مجلس برای تعیین وضعیت دخل و خرج یک ساله کشور است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

یکی از مهم ترین روزهای سال، پانزدهم آذر ماه یعنی روز ارسال لایحه بودجه به مجلس برای تعیین وضعیت دخل و خرج یک ساله کشور بود که البته امسال با توجه به تقارن این تاریخ با روز جمعه، مقرر شد لایحه بودجه سال ۹۹ امروز، یکشنبه ۱۷ آذر ماه به مجلس تقدیم شود.

روحانی : بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

دکتر حسن روحانی روز یکشنبه هنگام تقدیم لایحه بودجه سال 1399 کشور به مجلس شورای اسلامی در جمع نمایندگان با بیان اینکه بودجه سال آتی، بودجه استقامت و مقابله با تحریم خواهد بود ، گفت:دشمنان در طرح شکست اقتصاد ایران اسلامی ناکام مانده اند و دولت طبق خواست مردم و مجلس در اقتصاد کلان گامهای قابل ملاحظه ای برداشته و کشور در مسیر توسعه و رونق است.  

بودجه

بودجه با توجه به شرایط تحریم تنظیم شده

ویژگی اصلی و متفاوت لایحه بودجه ۹۹ نسبت به بودجه سال های قبل، تاثیر و ملاحظاتی است که شرایط تحریمی در اقتصاد کشور ایجاد کرده است؛ این بودجه برای اولین سالی است که متقارن با ظالمانه ترین تحریم ها، تدوین شده است. بنابراین از نظر منابع بودجه ای، مخارج، سیاست ها و اهداف، بودجه با توجه به شرایط مقاومت در برابر تحریم ها تنظیم شده است.

درآمدهای نفتی بودجه 99

کل درآمد پیش بینی شده از محل صادرات نفت و میعانات گازی و گاز در سال آینده، 22.2 میلیارد دلار است که شامل 18.3 میلیارد دلار درآمد حاصل از صادرات نفت و میعانات گازی و 3.9 میلیارد دلار درآمد حاصل از صادرات گاز است. دولت در شرایط عادی باید 36 درصد از این منابع را به صندوق توسعه ملی واریز کند و 14.5 درصد سهم شرکت ملی نفت است. 

با این حساب درآمدی که از محل صادرات نفت و میعانات گازی و گاز به دولت می‌رسد 10.9 میلیارد دلار بود که از این میزان 10.5 میلیارد دلار با ارز 4200 تومانی برای واردات کالاهای اساسی است و 0.4 میلیارد دلار آن با احتساب دلار نیمایی 8500 تومانی محاسبه می‌شود که در مجموع درآمد 47600 میلیارد تومانی از این محل بدست می‌آید.

اصلاحات ساختار بودجه همچنان در انتظار

براساس آنچه وعده داده می شد قرار بود اصلاحات ساختاری در لایحه بودجه سال ۹۹ انجام شود اما آنطور که از اعداد درز کرده از لایحه برمی آید، اقدام خاصی برای اصلاحات ساختاری لایحه بودجه انجام نشده است. 

در این رابطه علی مروی، رئیس اندیشکده حکمرانی شریف گفت: انتظار داشتیم دولت در سال ۹۷ اقدامات کلیدی اصلاحات ساختاری را در رئوس اصلی بودجه ۹۸ اعمال می کرد که این اتفاق نیفتاد و برای بودجه سال ۹۹ نیز کماکان این اقدام انجام نشده است.

وی با بیان اینکه دولت در کنار تدبیر برای معیشت دهک های پایین ، باید جلوی کسری بودجه را بگیرد، گفت: برای جلوگیری از کسری بودجه باید «عادلانه سازی یارانه حامل های انرژی» را در دستور کار داشته باشد. در واقع دولت باید در چهار حامل انرژی با یک شیب تدریجی، یارانه ای که به مصرف می دهد را در قالب یک سطح مشخصی از سهمیه به کد ملی اختصاص می داد و برای هر کدام از حامل ها بازار مبادله سهمیه های مازاد شکل می گرفت؛ منتهی این بازارها باید طوری طراحی می شدند که نوسانات قیمتی در آن زیاد نبود و با شیب تدریجی قیمت هر کدام از حامل ها آزاد می شد. به این ترتیب معضل قاچاق انرژی در اشکال مختلف آن نیز به مرور برطرف می‌شد.

بودجه 99

کمترین وابستگی به نفت در طول تاریخ کشور

اما خوشبختانه محمد باقر نوبخت خبر از تلاش برای کمترین وابستگی به منابع نفتی در طول تاریخ اقتصادی داده است. الان در شرایطی هستیم که وزارت نفت میتواند با همکاری بقیه دستگاه ها حق ملت را از بازار به صورت رسمی مخقق کند.

معاون رئیس جمهور گفت: سعی کردیم کمترین وابستگی را به متغیرهای برون زا همچون صادرات نفت داشته باشیم. حتی نسبت به سال گذشته منابع نفتی را به یک سوم تقلیل دادیم. آن مقداری هم که از صادرات نفت منابعی به دست آید صرف طرح های عمرانی خواهیم کرد. حتی یک ریال در اموری غیر از طرح های عمرانی، استفاده نخواهیم کرد.

نوبخت گفت: رقم دیگری که از راه واگذاری دارایی های مالی دولت به دست آید، صرف بازپرداخت تعهدات (بدهی ها) طرح های عمرانی خواهیم کرد.

رشد ۴ درصدی هزینه ها

نوبخت ادامه داد: در کل بودجه طرح های عمرانی نسبت به سال قبل رشد بیش از ۵ درصدی یافته است؛ البته هزینه های جاری رشد ۴ درصدی داشته است اما از دل این هزینه ها، ۱۵ درصد برای افزایش حقوق شاغلان و بازنشستگان در نظر گرفته ایم.

اشتغال و تولید دو هدف دولت در سال ۹۹

نوبخت به اهداف لایحه بودجه ۹۹ اشاره کرد و افزود: اشتغال هدف نخست ماست؛ برای افزایش یک میلیون فرصت شغلی برنامه ریزی کرده ایم و علاوه بر لایحه بودجه برنامه مجزایی به مجلس ارائه کردیم. در مجموع ۲۷ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برای ایجاد شغل پیش بینی کردیم.

نوبخت ادامه داد: تولید هدف دوم ماست که به صورت ویژه مورد حمایت خواهد بود؛ در مجموع ۳۰۰ هزار میلیارد تومان دولت و شرکت های دولتی سرمایه گذاری خواهند کرد تا تولید بالا رود و سال بعد از رکود خارج و رشد مثبت اقتصادی را داشته باشیم. البته برنامه جداگانه ای در این خصوص به مجلس ارائه می کنیم.

رئیس سازمان برنامه و بودجه تاکید کرد: به رغم شرایط تحریمی، دولت با روحیه قوی برای اینکه کمترین فشار به جامعه منعکس شود، بودجه را تنظیم کرده است.

اصلاحات ساختاری بودجه، از تحریم فرصت می‌سازد

اگر اصلاح ساختار لایحه بودجه انجام شود، می‌توانیم تحریم‌ها را به فرصت تبدیل کنیم. اگر بتوان اصلاحات ساختاری در بودجه کشور را انجام داد، علیرغم اینکه تحریم مشکلاتی را ایجاد کرده، اما فرصت‌های را هم به وجود آورده است؛ درست است که در شرایط تحریم به اقتصاد کشور فشار آمده و ممکن است مشکلاتی هم به وجود آمده باشد، اما اگر اصلاحات ساختاری در بودجه انجام شود و آن را به فرصت تبدیل کنیم، در آینده اقتصاد ما بسیار باثبات تر، برای فعالان اقتصادی قابل اعتماد تر و برای مردم نیز در دراز مدت بهتر خواهد بود.

وضعیت قیمت حامل‌های انرژی در بودجه ۹۹

جزییات اولیه از لایحه بودجه 99 نشان می‌دهد، بر اساس پیشنهاد دولت در تبصره‌های بودجه هیچ کدام از حاملهای انرژی در سال 99 تغییر نمی‌کند. در حال حاضر قیمت بنزین بر اساس طرح جدید سران قوا سهمیه بندی شده و بنزین آزاد با نرخ 3000 تومان به فروش میرسد. همچنین تا کنون قیمت گازوییل تغییر نکرده و با این پیشنهاد دولت قیمت آب، برق و گاز نیز تغییر نخواهد کرد.

همچنین در حالی که پیش از این اعلام شده بوده بودجه عمرانی دولت برای سال بعد حدود 60 هزارمیلیارد تومان است، جزییات جدید از لایحه نشان می‌دهد رقم بودجه عمرانی به 70 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

لزوم جلوگیری از فرار مالیاتی

متاسفانه مالیات ندادن میلیاردرها به طور فراگیر وجود داشته و منحصر به موارد خاص نیست. چنانچه امیدعلی پارسا، رئیس‌سازمان امور مالیاتی اظهار داشت: «آمار دریافتی مربوط به سال گذشته از سیستم بانکی نشان می‌دهد ۳۰۰ هزار نفر بیش از یک میلیارد تومان درآمد مشمول مالیات دارند اما ۵۲ درصد این میلیاردرها به هیچ وجه پرونده مالیاتی ندارند.»

جالب اینجاست که سینا احدیان، کارشناس اقتصادی، درباره نیم دیگری از ثروتمندان که مالیات می‌دهند، گفته بود: «۴۸ درصد مابقی نیز مالیات واقعی خود را پرداخت نمی‌کنند. باید دلالان و پزشکان و وکلا که درآمدهای راحت و بالا دارند مالیات بدهند، اما بار مالیات کشور روی تولید است.»

به عبارتی، گروه مشاغل که شامل پزشکان، وکلا، طلافروشان، آهن‌فروشان، رستوران‌ها، هتل‌ها و... می‌شود و درآمد بسیار بالایی نیز دارند مالیات بسیار کمی پرداخت می‌کنند. به طوریکه مجموع مالیات پرداختی آنها حتی از مالیات کارمندان دولت که ذیل دسته حقوق و دستمزدی‌ها قرار میگیرند نیز کمتر است.

یکی از راهکارهای جبران کسری بودجه گسترش پایه‌های مالیاتی است نه اینکه فقط فشار مالیاتی به قشر کارمند و کارگر و یا تولیدکننده وارد شود.

تاکید لایحه بودجه 99 بر استفاده پزشکان از کارتخوان

مطابق بندهای «ی» و «ک» تبصره 6 لایحه بودجه سال 99 کل کشور، پزشکان مشابه امسال موظف به استفاده از دستگاه کارتخوان شدند و مقرر گردید 10 درصد حق الزحمه پزشکان به عنوان مالیات علی الحساب پرداخت گردد.

ی- کلیه صاحبان حرف و مشاغل پزشکی، پیراپزشکی، داروسازی و دامپزشکی که مجوز فعالیت آنها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان نظام پزشکی ایران و یا سازمان نظام دامپزشکی و سازمان دامپزشکی ایران صادر میشود، مکلفند در چهارچوب آییننامه تبصره(٢) ماده(١٦٩) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ٤/١٢/١٣٦٦ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن از پایانه فروشگاهی استفاده کنند.

ک- کلیه مراکز درمانی اعم از دولتی، خصوصی، وابسته به نهادهای عمومی، نیروهای مسلح، خیریهها و شرکتهای دولتی مکلفند ده درصد (١٠ (%از حق الزحمه یا حق العمل پزشکی پزشکان که به موجب دریافت وجه صورتحسابهای ارسالی به بیمه ها و یا نقدا از طرف بیمار پرداخت می شود به عنوان علی الحساب مالیات کسر کنند و به نام پزشک مربوط تا پایان ماه بعد از وصول مبلغ صورتحساب به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند. مالیات علی الحساب این بند شامل کلیه پرداختهایی که به عنوان درآمد حقوق و کارانه مطابق بند (الف) این تبصره پرداخت و مالیات آن کسر می شود نخواهد بود. حکم ماده (١٩٩) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ١٣٦٦ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن در اجرای این بند جاری میباشد.

یکی از اصلی‌ترین اصلاحات لازم در بودجه سالانه کشور، مدیریت صحیح هزینه‌هاست، متاسفانه بالا بودن هزینه‌ها نسبت به درآمدهای کشور (اعم از مالیاتی و نفتی) موجب این نقص شده که همواره برای تامین بودجه با مشکل مواجه باشیم، چنانچه هر سال با کسری تراز عملیاتی و سرمایه‌ای مواجهیم.

در حقیقت هزینه‌های جاری آن‌قدر بالاست که درآمدهای پایدار کشور -مانند درآمدهای مالیاتی- که هیچ، درآمدهای نفتی و... هم کفاف این هزینه‌های گران را نمی‌دهد، این در حالی است که در شرایط کنونی تحریم‌ها به اوج خود رسیده باید تغییر در شیوه هزینه کردها بیش از همیشه اصلاح شود.