کد خبر: 183163

طرح‌های جایگزین افزایش قیمت بنزین چه بود؟

بررسی سناریوهای مختلف افزایش قیمت بنزین نشان می دهد دولت روحانی صرفا به سراغ راحت ترین روش اجرای این موضوع رفت و همین امر منجر به این موضوع شد که فرصت بزرگی برای توزیع عادلانه یارانه این فرآورده نفتی از دست برود.
اتاق خبر 24

از ساعت صفر روز 24 آبان قیمت بنزین افزایش یافت و قیمت سهمیه ای آن با افزایش 50 درصدی به 1500 تومان و قیمت آزاد آن با افزایش 200 درصدی به 3000 تومان رسید.

 که حدود یک سال قبل از این اقدام دولت تهیه شده بود، 5 هدف دولت روحانی از افزایش قیمت بنزین کنترل قاچاق سوخت، توزیع عادلانه یارانه‌ها، جلوگیری از اسراف و مصرف بی‌رویه بنزین در کشور، ایجاد منابع مالی برای اصلاحات ساختاری و نهایتا افزایش بهره‌وری،  بود.

حال این سوال مطرح است که آیا راهکار بهتری برای تحقق این اهداف دولت نسبت به راهکار اجرا شده فعلی یعنی سهمیه‌بندی و سه برابر کردن قیمت بنزین در کنار اعطای سهمیه به خودروها وجود نداشت؟

برای پاسخ دادن به این سوال، در این گزارش ابتدا نگاهی می اندازیم به معایب و مزایای سناریوی افزایش قیمت بنزین که دولت اجرا کرد و سپس سایر سناریوهای افزایش قیمت بنزین که در سال‌های اخیر بخصوص سال های 97 و 98 توسط کارشناسان و مراکز پژوهشی مطرح شده بود را مورد بررسی قرار می دهیم.

*روشی که دولت اجرا کرد: احیای کارت سوخت به همراه سهمیه‌بندی

مکانیسم کارت سوخت با سهمیه‌بندی، روشی غیرقیمتی برای مهار تقاضا است. الزام استفاده از کارت سوخت شخصی در جایگاهها به همراه سهمیه‌بندی و تعیین قیمت دوم برای مصارف فراتر از سهمیه، راه‌حل تجربه شده‌ای برای کاهش مصرف است. این رویکرد مزایا و معایب زیر را داراست:

*مزایا:

 - مهار تقاضا

- آمادگی در برابر تحریم واردات بنزین

- محدود کردن جدی امکان قاچاق

- امکان کنترل معاینه فنی، پرداخت عوارض، بیمه و جرائم وسایل نقلیه

- فراهم آوردن بستر مربوط به اخذ عوارض جدید از وسایل نقلیه پرمصرف.

*معایب:

- نارضایتی احتمالی بخش‌هایی از مردم بخاطر بازگشت به مکانیسم سهمیه‌بندی

- پیچیده و دشوار شدن تسویه‌حساب‌ شرکت ملی پخش و جایگاه‌داران بخاطر سازوکار چند نرخی عرضه بنزین

- با توجه به در نظر گرفتن سهمیه برای خودرو نه فرد، یک فرد با چندین خودرو، سهمیه بیشتری دارد و امکان قیمت‌گذاری متفاوت، متناسب با سطح مصرف افراد فراهم نمی شود

- اختصاص 54 هزار میلیارد تومان یارانه پنهان در سال به دارندگان خودرو سواری شخصی (غیرعادلانه بودن طرح)

- آفلاین بودن سیستم کارت سوخت و فراهم شدن امکان تقلب

-آثار تورمی ناشی از تعیین قیمت بنزین آزاد

منبع: خبرگزاری ایرنا