کد خبر: 183123

شهری بدون مانع

روز 12 آذر را معلولین به خود اختصاص داده اند تا فرصتی باشد برای آگاهی بخشی نسبت به توانایی‌ها، نیاز‌ها، چالش‌ها و محدودیت‌های تحمیلی و همچنین یادآوری وجود 15 درصد از جمعیت که نیازهای متفاوتی از نظر دسترسی به امکانات شهری و زندگی اجتماعی دارند.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

معلولیت محدودیت نیست. این شعاری است که جامعه سه‌میلیونی معلولان کشور با قدرت و صدای بلند فریاد می‌کشند. آنها می ‌خواهند حضور داشته باشند و نشان دهند که توانایی دارند؛ هنرمند، مبتکر و حرف‌های زیاد و خوبی برای گفتن دارند. قادر به انجام کارهای بزرگ و خلق ایده‌های جدید هستند. اما آیا فریاد آنها به گوش مردم و مسوولان می رسد؟ چه میزان از قوانین جامع حمایت از معلولین جنبه اجرایی به خود گرفته اند؟ فضا و محیط شهری چقدر برای معلولین مناسب سازی شدهاست؟ چه تغییر و تحولی در حوزه معلولین اتفاق افتاده است؟ 

برپایه آمار سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۵۰۰ میلیون‌تن از جمعیت جهان از معلولیت رنج می‌برند و با توجه به برخی آمارها در ایران بیش از سه‌میلیون تن دچار معلولیت‌های گوناگون هستند اما باید دانست در میان معلولان، افراد زیادی با توانمندی و مهارت بالا وجود دارند که مسوولان و مردم بایستی با شناسایی و تقویت اراده این افراد به شکوفایی استعدادهای آنان کمک کنند. اهمیت توجه به معلولان سبب شد، مجمع عمومی سازمان ملل‌متحد در ۱۹۹۲میلادی، سوم دسامبر را به عنوان روز جهانی معلولان نامگذاری کند تا در کنار آگاهی‌رسانی درباره مسایل این قشر، بستر لازم برای فعالیت مستمر و موثرتر آنان در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هموار شود.

روز جهانی معلولین

 

نوابغی که با وجود معلولیت ستاره‌ شدند

هدف از تعیین این روز، ارتقاء رشد اذهان عمومی درباره مسائل مربوط به معلولیت‌های مختلف و افزایش آگاهی‌هایی ‌است که باید منجر به پیوستن و مشارکت افراد معلول در تمامی فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در شرایط برابر شود.

رهبر معظم انقلاب اسلامی می‌فرمایند: «وقتی نفس ناطق انسان قوی باشد، باکی از این نیست که جسمش علیل باشد. انسان به روح، انسان است.»

عینیت این گفته را در طول تاریخ در وجود بسیاری از نوابغ بزرگ دنیا که معلولیت برای آن‌ها مانعی ایجاد نکرد می‌توان دید. از معروف‌ترینِ این چهره‌ها و نوابغ می‌توان به استیون هاوکینگ؛ کیهان‌شناس و نویسنده انگلیسی، هلن کِلِر؛ نویسنده نابینا و ناشنوای آمریکایی، دیوید رایت؛ نویسنده و شاعر اهل ژوهانسبورگ، لودویگ بتهوون؛ موسیقی‌دان برجسته آلمانی، کریستی براون؛ نویسنده، نقاش و شاعر ایرلندی و فریدا کالو؛ نقاش برجسته مکزیکی اشاره کرد.

روز جهانی معلولین

 

احترام، نه ترحم

آنچه در ارتباطات اجتماعی با معلول باید در نظر گرفت، این نکته است که ارتباط با آنها، باید همراه احترام باشد و از ترحم به ایشان دوری گزید. تفاوت این دو نوع رفتار در این است که در اولی، طرفِ موردِ احترام، انسانی بزرگ به شمار می آید؛ اما در گزینه ترحم، مخاطبْ انسانی ذلیل و خوار شمرده می شود که باید همواره دست او را گرفت و به شخصیت و روحیات وی، اندک توجهی نمی گردد. به یاد داشته باشیم آنچه توانایی را می سازد، اراده است و اراده اگر بخواهد جاری شود، هیچ بهانه ای را نمی شناسد.

 

آموزش و فرهنگ

معلولان باید فرصت یابند تا استعدادهای خلاّق هنری و فکری خود را رشد داده و آن را نه تنها برای منافع خود، بلکه برای غنی سازی جامعه به کار گیرند. به این منظور، باید دسترسی آنان برای مشارکت در فعالیت های فرهنگی تضمین شود. از شمار این اقدامات، می توان تهیه وسایل کمک ارتباطی برای ناشنوایان، منابع و مطالب علمی به خط بریل یا نوارهای صوتی برای اشخاصی که دچار اختلالات بینایی در سطح مختلف هستند، و خواندنی هایی که از لحاظ کمی و کیفی باتوان و استعداد افراد کم توان ذهنی مناسب باشد را نام برد.

 

مهیا کردن شرایط اشتغال برای افراد معلول

اشتغال هر فرد، موجب استقلال اقتصادی او می شود. داشتن شغل، به شخص هویت و تشخّص اجتماعی بخشیده و در او، اعتماد به نفس به وجود می آورد. متأسفانه تعداد زیادی از معلولان، به رغم گذراندن دوره های تحصیلات عالی و کسب دانش و مهارت لازم، نمی توانند به اشتغال مناسب برسند.

در زمینه اشتغال زایی برای معلولان، تبعیض فاحشی وجود دارد و گاه میزان بیکاری میان معلولان، دو برابر بیکاران عادی است؛ در صورتی که براساس قانون، دولت موظف است سه درصد از اشتغال را به معلولان اختصاص دهد، ولی این قانون تاکنون به صورت مطلوب اجرا نشده و شاهدیم که موضوع اشتغال معلولان، با بی مهری روبه رو گردیده است. به ناچار تعداد قابل توجهی از آنان، باید بیشترین وقت خود را در میان خانوده سپری کرده و زندگی خود را به سختی ادامه دهند.

 

مشارکت اجتماعی معلولین

افراد معلول باید در تصمیم گیری ها، به ویژه درخصوص سازمان هایی که اعضای آن از معلولان تشکیل شده، یا معلولان در آن عضویت دارند و برای معلولان خدمت رسانی می کنند، مشارکت جدی و تاثیرگذار داشته باشند. کمک به تشکیل گروه های خودیار به منظور حمایت و توسعه جامعه خاص معلولان، از مهم ترین اقدامات برای مشارکت این گروه می باشد.

تشکیل جوامع خاص معلولان نیز می تواند پاسخگوی نیازهای آنان باشد. از سوی دیگر، وجود چنین تشکیلاتی، موجب می شود تا افراد ضمن برخورداری از رابطه اجتماعی، استقلال اقتصادی، احترام اجتماعی، دسترسی به خدمات تخصصی، و نیز زندگی زناشویی و تشکیل خانواده، بتوانند دیدگاه ها و ایده هایشان را مطرح، و در مورد مسایل مربوط به زندگی خود، تصمیم گیری کنند.

 

شهر باید دوستدار معلولین باشد

بی‌شک بخش مهمی از نیروهای انسانی هر جامعه‌ای را معلولان تشکیل می‌دهند که حضور آنها در عرصه‌های گوناگون مستلزم فراهم آوردن شرایط مناسب محیطی است. سازمان ملل‌متحد با نگرش برخورداری از فرصت‌های برابر جهت زیست و شکوفایی مطلوب معلولان همواره می‌گوید که محیط فیزیکی باید برای تمامی افراد از جمله اشخاص معلول قابل دسترسی باشد. به افراد معلول باید اطمینان داده شود که دسترسی آنها به تمام ساختمان‌های عمومی، مجموعه‌های مسکونی و وسایل حمل و نقل فراهم می‌شود.

در همین ارتباط شورای عالی معماری و شهرسازی ایران باید برای افراد معلول جسمی – حرکتی به ارتقای سطح کمی و کیفی خدمات توانبخشی توجه کند و با هدف مشارکت معلولان در جامعه در توجه به مناسب سازی اماکن عمومی از جمله خصوصی و دولتی تاکید داشته باشد.

پیروز حناچی شهردار تهران در مراسم گرامیداشت روز جهانی نابینایان که در مهرماه برگزار شد از تسهیل تردد معلولان در مترو ، اتوبوس و پیاده‌روها که جزو اولویت‌های شهرداری است، خبر داد. همچنین شورای اسلامی شهر تهران در راستای الزامی کردن اجرای قوانین ضمن توصیه در باب استانداردهای مناسب سازی، ردیف اعتباری خاص مناسب سازی فضای شهری را برای جانبازان و معلولان پیش بینی کرده است. اما هنوز ساختمان‌های عمومی نامناسب به جای خود باقی مانده‌اند و ایستگاه‌های مدرن مترو بدون در نظرگرفتن دسترسی همگانی ساخته می‌شوند.

روز جهانی معلولین

 

قانون حمایتی معلولان در ایران و دیگر کشورها

در سوئد محدودیت های جسمی و روانی در برخورداری و کاربست ظرفیت های عملکردی شخص در هر مرحله از زندگی معلولیت قلمداد می شود. قانون حمایت از معلولان کشور چین، معلول را فردی می داند که دچار فقدان انجام وظایف روانی و ساختار بدنی باشد و به عارضه های شنوایی، گفتاری، معلولیت‌های چندگانه و ... دچار باشد. قانون حمایتی هند، ناتوانی های جسمی و روانی را که نباید از ۴۰ درصد پایین تر باشد و به تأئید پزشک صلاحیت دار، نیز رسیده باشد، معلولیت می داند. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصول ۱۹ تا ۲۱، ۳۰، ۴۳ و ... زمینه ایجاد برابری را در جامعه به وجود آورده و به طور صریح مواردی از این برابری‌ها را بیان می کند اما لازمه تحقق عدم تبعیض‌ها توجه به وضع و اعمال آن در هرم نُرم‌های قانونگذاری در سطوح پایین‌تر است. برای رسیدن به برابری و برخورداری از همه فرصت‌ها، معلولان همانند دیگران باید از برخی شرایط و خدمات خاص برخوردار شوند که ارایه خدمات توانبخشی مهم‌ترین وظیفه دولت در جهت ایجاد فرصت برابر برای معلولان تعریف شده است.

 

خبری از اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان نیست

قانون حمایت از حقوق  افراد دارای معلولیت اواخر سال 96 تصویب و اوایل سال 97 توسط رئیس جمهور برای اجرا ابلاغ شد. قانونی که عنوان می‌شود که با اجرای صحیح آن بخشی از مشکلات معلولان برطرف می‌شود.

قانون اشاره شده دارای سرفصل‌های بسیاری است که از آن جمله می‌توان به درمان، تحصیل، مسکن و مناسب‌سازی اشاره کرد. قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت پس از تصویب از سوی رئیس جمهور تا امروز اجرا نشده است و دلیل آن نیز عدم تخصیص اعتبارات مورد نیاز این قانون است.

در سال 97 دولت هیچ اعتباری برای اجرای قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت پیش‌بینی نکرد و اجرای این قانون را به سال 98 موکول کرد. در سال جاری نیز مسئولان بهزیستی پیشنهاد 12 هزار و 500 میلیارد تومان برای اجرای قانون حمایت از حقوق معلولان پیشنهاد داده بودند که دولت رقم یک هزار و 100 میلیارد  تومان برای اجرای این قانون در نظر گرفت!

تخصیص این رقم از سوی دولت برای اجرای قانون به معنای عدم اجرای قانون است و قطعا نمی‌توان انتظار قانون معلولان را با چنین اعتباری داشته باشیم نکته جالب‌تر اینکه از رقم تخصیصی برای اجرای قانون اشاره شده تا امروز ریالی از سوی سازمان برنامه و بودجه تخیصی نیافته است.

اگرچه مسئولان باید به مشکلات معلولین توجه داشته باشد ولی ای کاش همگی احساس مسئولیت کنیم و فقط حل مشکلات معلولین را بر عهده شخص، نهاد و یا سازمان خاصی قرار ندهیم. ما باید فرهنگ درک معلولیت و برخورد با اقشار مختلف معلولین را بیاموزیم و به فرزندانمان نیز آموزش دهیم.

باور کنید در پس بسیاری از جسم های ناتوان و آسیب پذیر، روحی بزرگ و افکاری والا نهفته است و ای کاش یاد بگیریم که خیلی راحت از کنار مسائل عبور نکنیم.


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.