کد خبر: 180060

بیعت مردم با نمایندگان بعدی بر اساس شفافیت

موضوع شفافیت آرای نمایندگان مجلس، مدت‌هاست که در محافل سیاسی و حتی در میان عموم مردم جامعه، به عنوان موضوعی چالشی مطرح شده است. اما برخی از نمایندگان همواره با آن مخالفت میکنند.چرا عده ای از نمایندگان مجلس به دنبال پنهان بودن آرای خود هستند؟ و در مقابل شفافیت آرا مقاومت می‌کنند؟
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

موضوع شفافیت آرای نمایندگان مجلس، مدت‌هاست که در محافل سیاسی و حتی در میان عموم مردم جامعه، به عنوان موضوعی چالشی مطرح شده است. 

در آذرماه سال ۹۶ برای نخستین بار طرح شفافیت آرای نمایندگان توسط محمدجواد فتحی نماینده تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر که به امضای 30 تن از نمایندگان رسیده بود، به‌صورت دوفوریتی مطرح شد که به دلیل عدم استقبال بقیه نمایندگان، در نوبت رسیدگی در صحن قرار گرفت.

در اواسط مردادماه سال جاری نیز طرحی درباره شفافیت آرای نمایندگان مجلس توسط حسینعلی حاجی دلیگانی، نماینده مردم شاهین‌شهر در مجلس شورای اسلامی با امضای ۲۹ تن از نمایندگان، تقدیم هیأت رئیسه شد که مانند طرح قبلی بر اساس این طرح نیز در جریان بررسی لوایح و طرح‌ها، رأی‌گیری مخفی به رأی‌گیری علنی تغییر می‌یافت. البته قرار بود برخی موارد همچنان استثنا باشند و رأی‌گیری درباره آن‌ها مخفی اخذ شود.

بااین‌حال، در کنار این طرح‌های مجلس، طرح دیگری نیز در تیرماه ۹۷ توسط ذوالنوری، نماینده‌ قم و با امضای گروهی دیگر از نمایندگان مجلس به هیأت رئیسه مجلس ارسال شد. البته طرح ذوالنوری علاوه بر شفافیت آرا به دیگر شاخص‌های شفافیت مجلس، ازجمله سفرهای نمایندگان، حضوروغیاب، مرخصی و ... هم پرداخته بود.

 درمجموع با مطرح‌شدن این طرح، بیش از ۲۰۷ تن از نمایندگان مجلس با روش‌های مختلف از طرح شفافیت آرا حمایت کرده و درنهایت طرح‌های ارائه‌شده با یکدیگر تلفیق شد و طرحی با نام «الحاق دو تبصره به ماده ۱۱۹ قانون آیین‌نامه داخلی مجلس» که با عنوان «شفافیت آرای نمایندگان در مجلس» در فضای رسانه‌ای شناخته می‌شود، در جلسه علنی مجلس اعلام وصول شد.

باوجوداین، یک‌فوریت این طرح رأی نیاورد و قرار شد به‌صورت عادی در کمیسیون بررسی آیین‌نامه داخلی مجلس مطرح و پس‌ازآن دوباره در صحن مطرح شود

شفافیت آرای نمایندگان

 

نمایندگان به شفافیت رای نمی‌دهند

با وجود وعده‌ها و حواله تصویب فوریت شفافیت آرا به طرح جامع شفافیت نمایندگان، هفته‌های گذشته بعد از گذشت یکسال از ارسال طرح به هیئت رئیسه مجلس، این طرح با 190 امضا به صحن علنی مجلس شورای اسلامی آمد. مطابق انتظار، با وجود اینکه 190 نماینده در ظاهر این طرح را امضا کرده بودند اما در عمل تنها ۶۹ نماینده از مجموع ۲۱۲ نماینده حاضر در صحن با دو فوریت این طرح موافقت کردند و در نتیجه دو فوریت آن رأی نیاورد. سپس یک فوریت این طرح به رای گذاشته شد که با ۵۹ رای موافق، ۷۴ رای مخالف و ۷ رای ممتنع از مجموع ۱۹۸ نماینده حاضر در مجلس مجددا تصویب نشد، تا این طرح نیز به سرنوشت طرح شفافیت آرا دچار شده و جهت بررسی به صورت عادی به کمیسیون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی ارجاع شود. لازم به ذکر است طرح قبلی که به طرح شفافیت آرا مشهور است، در کمیسیون آیین‌نامه داخلی با تغییراتی در متن و عنوان به تصویب رسید. اما در طرح مصوب کمیسیون خبری از شفافیت آرا نمایندگان نیست و تنها به انتشار اسامی نمایندگانی که در جلسات حاضر هستند اما در رأی‌گیری‌ها شرکت نمی‌کنند، اکتفا شده است. به این ترتیب طرح شفافیت آرا از اساس دچار تغییر شد و از اهداف طراحان خود فاصله گرفت. این در حالی است که آقای سلیمی و سایر مخالفان می‌توانستند با تصویب یک فوریت طرح شفافیت آرا در همان زمان، پیشنهادات اصلاحی خود را به مرور ارائه و تصویب کنند.

 

تجربه‌ای تلخ

در زمان رسیدگی به یک فوریت طرح شفافیت آرا در صحن علنی، عده‌ای از نمایندگان بیان کردند با این‌که با شفافیت موافق هستند اما با این طرح مخالفت می‌کنند، علت این مخالفت را جامع نبودن طرح شفافیت آرا بیان‌ ‌کردند و از وجود طرح دیگری سخن ‌گفتند که به مجلس ارائه خواهد شد.

از جمله این مخالفان حجت‌الاسلام و المسلمین علیرضا سلیمی نماینده محلات و دلیجان بود که در مخالفت با طرح شفافیت آرا عنوان کرده بود: « من ابتدا عرض کنم که ما با اصل شفافیت موافق هستیم، ولی این طرح نمی‌تواند آنچه که در ذهن ما است را محقق کند، این طرح چند نقص دارد، نواقص، نواقص جدی است. ببینید! در اینجا فقط گفته که حالا در رأی‌گیری مخالف، موافق و ممتنع اعلام بشود. در تبصره چه گفته؟ تبصره آمده استثناء قائل شده، استثناءها را هم محدود نکرده. می‌گوید در موارد استثنائی، موارد استثنائی کجا است؟ چه کسی مشخص می‌کند؟

دو، این طرح جامع نیست، نواقص فراوانی دارد. جناب آقایان: امیرآبادی، ذوالنوری و حاجی یک طرحی آوردند، آن طرح خیلی کامل‌تر از این است. من توضیحاتی می‌دهم روشن بشود. مثال یک نماینده منتخب می‌شود مجلس می‌آید، اسپانسر دارد، چه کسی اسپانسر نماینده است؟ هزینه‌های تبلیغاتی او از کجا تأمین می‌شود؟ در طرح نیامده، نقص دارد. یعنی نقص روشن است. آقایان از کجا هزینه‌های تبلیغاتی دادند، کدام حزب، کدام شخص و کدام ثروت؟ این یک، نقص اول. عرض کردم، این نقص دارد. با این طرح مخالف هستم نه با شفافیت، اینها با هم متفاوت است.

سه، سفرهای نمایندگان باز در اینجا نیامده، چقدر سفر رفتند، برای چه رفتند، خروجی سفر چه بوده. به نظر می رسد که این طرح اگر تصویب بشود موجب می شود آن طرح جامع ذبح بشود و نادیده گرفته بشود و تحت الشعاع قرار بگیرد. تبصره 2 استثناء است، این استثناء ها کجا است، محدوده‌اش چقدر است، چندتا است، چون روشن نیست به نظر می‌رسد که دوستان اینجا مخالفت کنند تا ان شاء‌الله الرحمن آن طرح اصلی به صحن بیاید و آن را تصویب کنیم.» اما نادرستی استدلال این نماینده و سایر نمایندگان در روزهای اخیر کاملا مشخص شد.

 

دورویی برخی از نمایندگان

تجربه‌ی طرح شفافیت آرا نشان می‌دهد نمایندگان هر چند در ظاهر از شفافیت حمایت می‌کنند و در محافل عمومی از موافقت با شفافیت سخن می‌گویند اما در عمل به آن رای نمی‌دهند. اینکه طرحی 190 امضا دارد ولی 69 رای می‌آورد به این علت است که امضای نمایندگان پای طرح‌ها شفاف است و به اطلاع عموم مردم می‌رسد اما آرای نمایندگان که تصمیمات هم براساس آن اتخاذ می‌شود، مخفیانه است و همین امر بیانگر لزوم شفافیت آراست. مادامی که آرا نمایندگان شفاف نباشد مطمئنا نباید انتظار داشت تا طرح‌هایی در موضوع شفافیت هزینه‌های انتخاباتی نمایندگان، شفافیت حضور و غیاب، شفافیت‌ سفر‌های خارجی و... در مجلس شورای اسلامی تصویب شود، چون احتمالا آن‌ها هم سرانجامی مشابه طرح شفافیت آرا خواهند داشت. بنابراین لازم است در ابتدا تنها به شفافیت آرای نمایندگان پرداخته شود و سپس به سراغ سایر طرح‌های شفافیتی مجلس رفت. بی‌شک با شفافیت آرا به تصویب سایر شاخص‌های شفافیت مجلس هم کمک خواهد شد.

شفافیت آرای نمایندگان

 

 

 

درشت و زشتگویی اصلاح‌طلبان به یک منتقد

در همان ایام و البته پس از آن پاسخ به ایرادهای بدون پایان داده شد. برای نمونه موافقان شفافیت آرا گفتند و نوشتند که نمایندگانی از لیست امید ازتریبون مجلس شورای اسلامی نطق‌هایی کرده‌اند که گویا مسابقه ساختارشکنی دارند با همدیگر. نطق‌هایی که قند توی دل رسانه‌های معاند ایران آب می‌کرد، رسانه‌هایی از قبیل شبکه بهایی من و تو و یا شبکه متعلق به کشوری که نسل‌کشی قریب به۱۰میلیون ایرانی تنها یک فقره از جنایاتش است (بی‌بی‌سی) و یا شبکه متعلق به کودتاچیان ۲۸مرداد و سرنگون کنندگان هواپیمای مسافربری ایرانی (صدای آمریکا). آنها نطق‌هایی کردند یا برخی شان در صفحات مجازی چیزهایی نوشتند که دشمنان نشان‌دار و شناخته‌شده ایران برای‌شان ایستادند و کف زدند. چرا همراه آن نطق‌ها و آن متن‌های مجازی واهمه ردصلاحیت نبود و با شفافیت رای نمایندگان هست؟  جایی‌که از آن سخن می‌گوییم مجلس شورای اسلامی است که ساختمان آن در بهارستان است و آنچه برای رای‌گیری به صحن آن می‌آید یا از ارکان مجلس و یا خود نمایندگان به‌صورت طرح مطرح شده و یا از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران آمده این یعنی آنجا که نمایندگان در آن هستند ساختمانی در شورای امنیت نیویورک نیست که با نفوذ قلدران جهان قطعنامه‌ای ضدایرانی برای رای‌گیری به صحنش آمده باشد که رای موافق یا مخالف نماینده‌ای به ضدیت یا حمایت از نظام تعبیر شود.

همچنین در مورد آنچه از قول کسانی مانند آن عضو هیئت‌رئیسه به‌عنوان «بگیر و ببند» عنوان شده دقیقاً توهین به شعور  مخاطبان است. چرا که پس از طرح این قبیل فرافکنی‌ها به ذهن مخاطب این سؤال می‌آید که مگر در صحن چه چیزی برای رأی‌گیری مطرح می‌شود که یک سر آن می‌تواند به زندان ختم شود؟ این قبیل فرافکنی‌ها یک سرش متهم کردن نظام است و سر دیگرش فریب دادن مردم و تحمیق آنها. چرا نمایندگانی تا این اندازه از شفافیت واهمه دارند؟ چه منافعی از آنها با شفافیت به خطر می‌افتد؟

شفافیت آرای نمایندگان

خلاصه آنکه در بار دوم طرحی که توسط حجت‌الاسلام ذوالنوری، نماینده قم و عضو فراکسیون ولایی آماده شده بود و مبتنی بر شفافیت آرا و عملکرد نمایندگان بود نیز در این اواخر به صحن آمد و این بار نیز همان قصه پرغصه تکرار شد. بعد از آن هم که کم کم داشت همه چیز به سمتی می‌رفت که فراموش شود ناگهان در یکی از شب‌های محرم در دانشگاه امام صادق(ع) حجت‌الاسلام پناهیان انتقادات تندی را علیه مجلس مطرح کرد. او به‌عنوان یک شهروند از مجلس پرسید که چرا به شفافیت تن نمی‌دهد؟ و از جوانان خواست تا مطالبه‌ای را برای شفافیت آرا و عملکرد نمایندگان به‌صورت گسترده آغاز کنند تا به‌صورت یک پویش بزرگ مردمی ‌درآید.

مناسبت دهه اول ماه محرم موجب نشد که بازتاب سخنان یک منبریِ پرمخاطب در تقبیح مخالفت نمایندگان مجلس با شفاف شدن آرایشان در خانه ملت تحت‌الشعاع اقامه گسترده عزای حسینی در سراسر کشور قرار گیرد و این اظهارات را به یکی از پرواکنش‌ترین سخنرانی‌های ماه‌های اخیر تبدیل کرد.

حجت الاسلام پناهیان

این اظهارات واکنش‌های گوناگونی را در میان نمایندگان مجلس و نیز عموم مردم برانگیخت. هرچند به گواهی فضای مجازی در سطح مردمی، غلبه با موافقان شفافیت آرای نمایندگان مجلس بود، اما چند تن از نمایندگان بدون اینکه به صراحت در مخالفت با شفافیت آراء در مجلس سخن بگویند، به طرح چنین موضوعی بر روی منبر مراسم عزاداری سید الشهدا(ع) اعتراض کردند، البته در مقابل، گروهی دیگر از نمایندگان با حمایت از پناهیان، موافقت خود را با شفاف شدن رأی منتخبان ملت در مجلس اعلام کردند.

اصلاح‌طلبان به تندترین شکل ممکن و با زشت‌ترین الفاظ به پناهیان تاختند که چرا می‌گویی مجلس باید شفاف شود و چرا این حق را به جوانان یادآوری می‌کنی که آن را پیگیری کنند؟ و سپس کار به بهانه‌های کودکانه هم کشید از فرط تهی دستی مخلفان شفافیت از استدلال و دلیل برای این ضدیتشان؛ مثلا گفتند که اول آن قوه و آن نهاد و آن موسسه شفاف شود بعد مجلس! یا مثلا گفتند چرا ۴سال پیش طلب شفافیت نکرد فلانی! خوب که دقت کنیم خواهیم دید که هر زمان که شفافیت مطرح شود این قبیل «ان قلت‌ها» می‌تواند مطرح شود.

پس از درشت و زشت گویی‌های نمایندگان طیف موسوم به اصلاح‌طلب علیه شفافیت و طرفداران شفافیت از این سو نمایندگان حامی شفافیت هم به میدان آمدند و به بیان نظرات خود پرداختند تا در ذهن مردم این‌گونه ننشیند که مجلس به‌صورت یک دست ضد شفافیت است.

بیعت مردم با نمایندگان بعدی بر اساس شفافیت

«حسینعلی حاجی دلیگانی» عضو فراکسیون نمایندگان ولایی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس درباره شفافیت آرای نمایندگان می‌گوید: شفافیت امری لازم و ضروری و یکی از مختصات اولیه مجلس بعدی باید باشد. در انتخابات مجلس آینده باید اولین شرط کاندیداها و اولین بیعتی که نامزدها می‌کنند بیان اعتقاد به شفافیت آرا و عمل به آن باشد ضمن اینکه تصویب این موضوع در مجلس فعلی و یا آینده نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تصریح کرد: با این نوع رفتاری که اکثریت نمایندگان مجلس در برخورد با ۲ طرح شفافیت که مشترکا از سوی بنده و آقای فتحی عضو کمیسیون قضایی و حقوقی ارائه شد، انجام دادند به‌نظر می‌رسد باید شفافیت آرا حتما تصویب و اجرایی شود چرا که یکی از طرح‌ها در حالی که ۱۶۰ امضا داشت اما عملاً فقط ۵۹ نماینده به آن رأی دادند و همچنین طرح دیگری که اخیراً مطرح شد بیش از ۱۸۰ امضا داشت ولی حدود ۷۰ نماینده به آن رأی دادند که این موضوع نشان داد شفافیت آرای نمایندگان بسیار لازم است.

حاجی دلیگانی خاطرنشان کرد: سخنان حجت‌الاسلام پناهیان در مورد لزوم شفافیت آرای نمایندگان کاملاً درست است و واقعاًً روحانیون، علما و مردم حق دارند که شفافیت آرا نمایندگان را مطالبه کنند. وقتی نماینده‌ای برای امضای طرحی نزد من بیاید و بنده آنرا امضا کنم ولی در نهایت به آن رای ندهم ناشی از نفاق و دورنگی است در حالی که شفافیت آرا می‌تواند نفاق و دورنگی را از بین ببرد.

حسینعلی حاجی‌دلیگانی

 

نمایندگان موافق شفافیت چه می‌گویند؟

موافقان این طرح از جمله امیرآبادی نماینده مردم قم همان‌روزها از همکارانش در توئیتر خواسته بود از اظهارات یک سخنران مذهبی تا این اندازه آشفته نشوند؛ وی نوشته بود: «خب چه اشکالی دارد مردم بدانند رأی مخالف دادیم یا موافق؟ چقدر حقوق می‌گیریم و اموالمان را شفاف اعلام کنیم؟ ما نمایندگان حق اساسی مردم را در شفافیت آراء سلب کرده‌ایم!» آقای امیرآبادی در یک توئیت دیگر هم‌چنین نوشته بود اظهارات حاشیه‌ساز برخی نمایندگان مجلس درباره موضوع «دختر آبی» برای به‌حاشیه بردن همین مطالبه در فضای مجازی است. نماینده مردم قم در پایان تأکید کرد هم‌چنان پیگیر مطالبه مردم برای «شفافیت آرای نمایندگان» خواهد بود.

 

اگر شفافیت باشد خیلی‌ها نماینده نمی‌شوند

«حجت‌الاسلام علیرضا سلیمی» نماینده محلات به نکته قابل تأملی‌ اشاره می‌کند: حق مردم در دانستن است که در کشور ما محدود شده و بسیار عجیب است که دو فوریتی بودن طرح شفافیت آرا بیش از ۱۷۴ نفر امضا داشت اما ۶۹ نفر به آن رأی دادند. در همین مورد مذکور باید آرای نمایندگان منتشر شود تا مردم بفهمند چه کسانی چنین طرحی را امضا کرده‌اند و سپس زیر امضاهایشان زده‌اند و اگر مردم این را بفهمند که یک نماینده چیزی را بیهوده و بدون اعتقاد امضا می‌کند دیگر به او رأی نمی‌دهند.

وی با بیان اینکه شفافیت آرای نمایندگان در زمان رای اعتماد به وزرا متفاوت است در ادامه می‌افزاید: نماینده مجلس هنگام رای اعتماد و برای اینکه وزیر فردا روزی بعد از گرفتن رای اعتماد از مجلس در حق نماینده اجحاف نکند می‌تواند به‌صورت استثنایی رای مخفی بدهد و به همین دلیل پیشنهاد شده که آرای نمایندگان به جز رای اعتمادها قابل انتشار باشد. اما آنهایی که قابل انتشار است و محرمانه نیست چرا باید به لیست محرمانه‌ها بیفزاییم.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس خاطرنشان می‌کند: دولت در قراردادهای نفتی، برجام، FAFT، خرید هواپیما و... محرمانه عمل کرد و گزارشی به مجلس ارائه نکرد. دولت بنا بود تا پایان مرداد گزارشی درباره اقدامات خود در ۵ ماه ابتدایی سال ۹۸ به مجلس ارائه دهد که استنکاف کرد ولی اگر مجلس هم بخواهد در شفافیت آرا مخفی‌کاری کند چه وضعیتی برای جامعه ایجاد خواهد شد؟

مجلس

 

مطهری: «شفافیت آرا» را برای همه نمایندگان مناسب نمی‌دانم

علی مطهری نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی درباره موضوع شفافیت آراء نمایندگان مجلس اظهار داشت: به طور کلی بنده با شفافیت آراء موافقم، اما در شرایط فعلی شفافیت آراء را برای همه نمایندگان مجلس مناسب نمی‌دانم، اگر چه برای شخص خودم مشکلی ندارم.
وی افزود: دلیل مخالفتم برای شفافیت همه نمایندگان این است که در مسائل مورد اختلاف اگر آراء نمایندگان اعلام شود، بسیاری از آنها در حوزه‌های انتخابیه خود مورد آزار و اذیت گروه‌های فشار قرار می‌گیرند.

علی مطهری

عضو فراکسیون امید مجلس شورای اسلامی در ادامه عنوان کرد: در نتیجه این امر(تحت‌ فشار قرار گرفتن نمایندگان) باعث می‌شود که نمایندگان در مجلس رای واقعی خود را اعلام نکنند و چنین چیزی به ضرر کشور است.

مطهری در خاتمه سخنانش خاطرنشان کرد: هر وقت این شرایط تغییر کرد و چیزی به نام گروه‌های فشار نداشته باشیم شفافیت آراء نمایندگان یک امر مفید خواهد بود.

 

ودر آخر یکی از توصیه‌های امیرالمومنین(ع) به مدیران زمان خود، پنهان کاری نکردن با مردم است، لازمه پیشرفت کشور و تامین منافع عمومی مردم این است که مسئولین خود را خادم ملت بدانند و با مردم روراست باشند و مردم نیز از مسئولین حمایت و مصالح کشور را مطالبه کنند.

همچنین تصویب قانون شفافیت آرای نمایندگان مجلس، علاوه بر آن‌که یک خواسته عمومی است، محک و معیاری برای نمایندگان ملت نیز محسوب می‌شود تا به‌عنوان نماینده مردم، جوهر خود را در تصویب چنین موارد مهمی که به شفاف شدن بیشتر امور مملکت منتهی می‌شود، ثابت کنند.

نمایندگان مجلس به جای توهین و طلبکاری از منتقدین، باید پاسخگوی انتقادات باشند. چرا عده ای از نمایندگان مجلس به دنبال پنهان بودن آرای خود هستند؟ و در مقابل شفافیت آرا مقاومت می‌کنند؟ چرا بعضی مسئولین عملکرد خود را برای مردم روشن نمی کنند؟

مردم حق دارند عقیده نماینده خودشان را در مجلس بدانند، و اینکه در مجلس به چه طرحی رأی داده و به چه بحثی رأی نمی‌دهد، اینکه آیا نمایندگان مردم به چالش‌ها و مشکلات مردم واقف هستند یا خیر! و تا چه اندازه مطالبات مردم را مد نظر قرار می‌دهند مهم‌ است. شفافیت آرا می‌تواند نفاق و دورنگی را از بین ببرد.

 


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.