کد خبر: 177529

روز ذبح نفس اماره

عید قربان یکی از مهم‌ترین اعیاد مسلمانان است که به اعتقاد آنان خداوند در این روز ابراهیم خلیل‌الله را مورد امتحانی سخت مبنی بر قربانی کردن پسرش اسماعیل قرارداد و پس‌ازآن قوچی را برای قربانی کردن برای وی نازل کرد تا آن را به‌جای اسماعیل قربانی کند. به همین دلیل زائرانی که برای سفر حج عازم مکه شده‌اند در این روز با شروطی قربانی می‌کنند.  روز عید قربان در کشورهای اسلامی تعطیل است و مسلمانان این روز را جشن می گیرند.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

در روایات مختلف دین اسلام آمده است که ابراهیم پیامبر در سن بالا دارای فرزندی شد که او را اسماعیل نام نهاد و برایش بسیار عزیز و گرامی بود. اما مدت‌ها بعد، هنگامی‌که اسماعیل به سنین نوجوانی رسیده بود، فرمانی الهی بدین گونه در خواب به ابراهیم نازل شد:

«ای خلیل گر تشنه‌ی وصال مائی برخیز و با کارد تیز فرزند دلبند خود را قربانی کن!» ابراهیم از هیبت این خطاب بیدار شده و با خود گفت آیا این امر رحمانی است یا وسوسه شیطانی؟

شب عرفه و در شب نحر (عید قربان) نیز همین خواب را دید و یقین او زیاد شد بنابراین صبح روز عید قربان ابراهیم خلیل با همسرش هاجر وداع کرده و با اسماعیل از خانه به‌سوی منا روی نهادند. وقتی به منا رسیدند، جریان خواب خود را به فرزندش بازگو کرد و اسماعیل در واکنش به این سخن پدر چنین گفت: ای پدر بزرگوار من اگر هزار جان داشتم، همه را به‌فرمان الهی قربان می‌کردم و تسلیم امر الهی می‌شدم.

ابراهیم چون در منا به جمره اول رسید، شیطان که برای وسوسه او آمده بود را دید، هفت سنگ به‌سوی او انداخت و در جمره دوم و سوم هم این ماجرا تکرار شد.به همین خاطر رمی جمرات ازجمله مناسک حج شد.

پس هنگامی‌که پدر و پسر حکم خدا را گردن نهادند، ابراهیم پیشانی پسر را بر زمین نهاد و تیغ تیز بر گلوی او گذارد اما ذره‌ای از پوست و گوشت و رگ او بریده نشد و سرانجام از طرف حق سبحان و تعالی ندا آمد که عمل ابراهیم مقبول درگاه ما شد و آن را پسندیدیم. سپس برای قربانی، گوسفندی از بهشت نازل شد.

آری هرگاه انسان بر غریزه و وابستگی‌هایش پیروز شد آن روز عید است؛ هرساله مسلمانان جهان 30 روز بر نفس خود غلبه می‌کنند و به خاطر رضای خدا از خوردن، آشامیدن و هر هوی هوسی چشم‌پوشی می‌کنند و در پایان عید فطر را به‌پاس اراده‌ای که پروردگار به آنها عطا نموده جشن می‌گیرند و مستمندان را در این شادی شریک می‌کنند. 

عید قربان هم از این قاعده مستثنی نیست، روزی که انسان دست از وابستگی ها و امیال خود می شوید. ازجمله فریضه‌های اسلام برای قرب الهی، ایثار از جان و مال درراه خداست. انسان باید از تعلقات و دلبستگی‌های دنیوی به خاطر او بگذرد  همه دارایی‌اش را امانت الهی بداند و درراه او فدا کند.

سنت پیامبر (ص) در عید قربان

عید قربان به‌عنوان یکی از اعیاد بزرگ اسلامی، اعمال و آدابی دارد ازجمله سنت پیامبر (ص) در این عید بزرگ روایت‌شده که رسول خدا (ص) در عید فطر و قربان هراندازه هوا سرد و یا گرم بود، بُرد می‌پوشید و عمامه به سر می‌نهاد. همچنین رسول خدا (ص) روز عید فطر و قربان، وقتی برای نماز عید خارج می‌شد، با صدای بلند تکبیر می گفت.

همچنین امام صادق (ع) در حدیثی فرمود: سنت بر آن جاری‌شده که آدمی روز «عید فطر»، قبل از رفتن برای خواندن نماز عید در مصلّی، و در «عید قربان» بعدازآن، افطار کند.

«همان‌گونه گفته شد قربانی کردند برای کسانی که در حج حضور ندارند، مستحب است، اما از سوی ائمه اطهار (ع) و پیامبر اکرم (ص) بسیار سفارش شده است و در روایتی آمده که امّ سلمه نزد پیامبر (ص) آمد و گفت:‌ ای رسول خدا (ص)، عید اضحی فرامی‌رسد، و من قیمت قربانی را در اختیار ندارم، پس آیا قرض کنم و قربانی کنم؟ فرمود: قرض بگیر؛ زیرا که آن قرضی ادا شده است.

در روایات آمده است که رسول خدا (ص) دو قوچ قربانی کرد، که یکی از آن‌ها را به‌دست خودش ذبح نمود، بعد عرضه داشت: خدایا این از جانب من و از جانب کسانی از اهل‌بیتم که قربانی نکردند، و بعد دیگری را ذبح نمود و عرضه داشت: خدایا این از جانب من و از جانب کسانی از اُمتم که قربانی نکردند

اعمال روز عید قربان

شب دهم ذیحجه از شبهای مبارک است. و جزء چهار شبی است که احیاء و شب زنده داری در آنها مستحب است. در شب عید قربان، درهای آسمان باز است. برای این شب اعمالی ذکر شده است:

1- زیارت امام حسین علیه السلام .
2- خواندن دعای "یا دائِمَ الْفَضْلِ عَلیَ الْبَرِیَّةِ" که در شب جمعه هم سفارش شده است.

اعمال روز عید قربان
روز دهم ذیحجه، روز عید قربان است و بسیار روز شریفی است و اعمال آن چند چیز است:
1- غسل . که در این روز سنّت مؤکد است و بعضی از علماء واجب دانستهاند.
2- اقامه نماز عید قربان، به همان نحو که در عید فطر ذکر شده است. اما در این روز مستحب است که بعد از نماز، با گوشت قربانی افطار شود.
3- خواندن دعاهائی که وارد شده پیش از نماز عید و بعد از آن و در اقبال ذکر شده و شاید بهترین دعاهای این روز، دعای چهل و هشتم صحیفه سجادیه باشد که اوّل آن "اَللّهُمَّ هذا یَوْمٌ مُبارَکٌ" است.
4- خواندن دعای چهل و ششم صحیفه سجادیه که اینگونه آغاز میشود: "یا مَنْ یَرْحَمُ مَنْ لا یَرْحَمُهُ الْعِبادُ".
5- خواندن دعای ندبه .
6- قربانی کردن؛ که سنّت مؤکّد است .
7- خواندن تکبیرات برای کسی که در منا باشد بعد از پانزده نماز که اولش نماز ظهر روز عید است و آخرش نماز صبح روز سیزدهم است. و کسانی که در سایر شهرها هستند نیز بعد از ده نماز از ظهر روز عید تا صبح دوازدهم این تکبیرات را بگویند. تکبیرات بنا بر روایت صحیح در اصول کافی از این قرار است :
اللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ لا اِلهَ اِلا اللهُ وَاللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ اللهُ اَکْبَرُ ولِلّه الْحَمْدُ اللّهُ َکْبَرُ
خدا بزرگتر از توصیف است، معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگتر است، و ستایش خاص خدا است
اعَلی ما هَدانا اَللّهُ اَکْبَرُ عَلی ما رَزَقَنا مِنْ بَهیمَةِ الاْنْعامِ
خدا بزرگتر است بر آنچه ما را راهنمائی کرد خدا بزرگتر است بر آنچه روزی ما کرد از چهارپایان انعام (شتر و گاو و گوسفند)
وَالْحَمْدُلِلّهِ عَلی ما اَبْلانا.
و ستایش خاص خدا است برای آنکه آزمود ما را .

و مستحب است که به مقداری که توانایی است این تکبیرات بعد از نمازها تکرار شود.

قربانی کردن در سه مورد تاکید زیادی شده است:
۱ وقتی بچه به دنیا می آید: مستحب است در روز هفتم گوسفندی یا شتر و گاوی را به شکرانه خداوند ذبح نماید و گوشت آن را پخته به فقرا و اهالی محل بدهد.

۲. موقع بازگشت از حج: اگر کسی موفق به زیارت خانه خداوند و انجام اعمال مناسک حج گردید است به شکرانه توفیق زیارت بیت الله الحرام, مستحب است هنگام رسیدن به خانه گوسفند یا حیوانی دیگری را ذبح نمایند. و گوشت آن را به مصرف همسایگان و فقیران برسانند.

۳. ساخت یا خرید خانه: برای ساخت یا خرید خانه مستحب است ولیمه بدهد که بهترین آن است گوسفند یا حیوانی مثل گاو و شتر را ذبح نماید و گوشت آن را پخته و به مصرف مدعوین برساند موارد دیگر نیز فراوان است اصل عمل قربانی یا ذبح گوسفند به منظور اطعام مهمانان یا فقیران مستحب است بنابراین اگر کسی توان مالی خوبی دارد می تواند هر روز گوسفندی را ذبح و برای فقیران و نیز خویشاوندان خود مصرف نماید.

بنابراین اصل عمل قربانی نه تنها در اسلام توصیه شده بلکه تاکیدی زیادی روی آن صورت گرفته است. معنای قربانی این است که انسان به وسیله ذبح گوسفند گاو و شتر و نیز در صورت عدم تمکین، مرغ؛ خود را به خدا نزدیک نماید. چراکه دست از مال شستن و در راه خداوند از تعلقات دنیوی گذشتن خود توفیقی بزرگ برای تقرب به حق است.

دقیقا در همین روز هاست که فضای مجازی پر میشود از روشنفکرهایی که در همه چیز استادانه(!) اظهار نظر می کنند و قربانی کردن در این روز بزرگ را که فریضه الهی است نقض حقوق حیوانات میدادند.

خداوند متعال دراین‌باره میفرمایند: لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَىٰ مِنْكُمْ ۚ 

(بدانید که) هرگز گوشت و خون این قربانیها نزد خدا (به درجه قبول) نمی‌رسد لیکن تقوای شماست که به پیشگاه او خواهد رسید. (حج، آیه ۳۷)

بنابراین در قربانی کردن، واقعیت قضیه نهایت تسلیم، سرسپردگی، عشق و علاقه بنده به مولای خود است؛ و در واقع قربانی کردن نمادی از قربانی کردن هواهای نفسانی و ذبح نفس اماره و نوعی جهاد با نفس در جهت زدودن تعلقات و وابستگی های دنیوی و مادی و رهایی از زندان مال پرستی و دنیاطلبی است.


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.