کد خبر: 175864
یادداشت اتاق خبر 24:

مکانیسم ماشه؛ حق وتوی روسیه و چین

از این سخن موگرینی که گفته؛ کشورهای اروپایی فعلاً مکانیسم ماشه را فعال نمی‌کنند، چه برداشتی می توان داشت؟
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در جریان مذاکرات هسته ای با ایران حضور داشت و پس از پایان مأموریت کاترین اشتون منصوب شده بود، در نشست خبری درباره آینده برجام و وضعیت اینستکس توضیح داد.

اروپا تلاش هایی را آغاز کرده که نشان دهد پایبند برجام است و می خواهد آن را زنده نگه دارد.

هانت وزیر خارجه انگلیس نیز گفته است هنوز روزنه ای برای زنده نگه داشتن برجام وجود دارد.

اروپایی ها نیز متوجه شده اند که حال توافق هسته ای وخیم است، اما این که چرا برای احیای برجام کاری انجام نمی دهند، به این خاطر است که تصور می کنند می توانند ایران را با فشارهای سیاسی و اقتصادی وادار به بازگشت به اجرای همه تعهدات خود کنند.

سخنی که خانم موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره مکانیسم ماشه گفته دوپهلو است.

از یک سو این نوید را میدهد که خیال ایران از این بابت آسوده باشد، اما کُنه این سخن تهدید آمیز است.
موگرینی نیز روزهای پایانی مسئولیت خود را سپری میکند، هر دو مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا(اشتون و موگرینی) با خاطره ای بد از برجام کنار میروند، قرار است یک اسپانیایی 75 ساله جایگزین موگرینی شود. آیا او می تواند برای زنده ماندن برجام کاری کند؟

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سخن خود ایران را تهدید کرده است که اروپا اگر بخواهد میتواند از مکانیسم ماشه علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده کند، اما فعلا قصد چنین کاری ندارد.
اما چرا فعلا قصد چنین کاری ندارد؟ آیا مانعی قانونی وجود دارد که به موضوع مکانیسم ماشه ورود نمی کند یا این که اعتقاد دارد برجام همان قراردادی است که میخواستند و باید آن را حفظ کنند؟

اگر اینگونه است پس چرا برای زنده ماندن توافق هسته ای تعهدات خود را اجرا نمی کنند؟

اما مکانیسم ماشه چگونه می تواند عمل کند؟

بندهای 36 و 37 برجام به موضوع نقض عهد طرفین در اجرای برجام  و موضوعات اختلافی بر می گردد.
بر اساس متن برجام هر یک از اعضای گروه 1+5 به تنهایی می تواند ظرف مدت 75 روز همه تحریم های ایران را بازگرداند به این شکل که یکی از اعضا ادعا می کند که ایران به صورت مخفیانه در حال ساخت سلاح هسته ای است یا تعهدات خود را زیر پا گذاشته است، این ادعا نیاز به هیچ گونه دلیل و مستندی ندارد. بعد از این ادعا ظرف مدت 15 روز کمیته ای مشترک از کارشناسان (در سطح معاونین وزرا) موضوع را فی مابین حل می کند. در صورتی که کشور شاکی قانع نشود (هیچ گونه داوری در کار نیست) موضوع ظرف مدت 15 روز در اجلاس وزیران امورخارجه 6 کشور بررسی می شود.(آمریکا از برجلم خارج شده) اگر طرفین قانع شوند که نقض فاحش برجام رخ نداده موضوع فیصله پیدا می کند ولی اگر کشور شاکی به هر دلیلی بر ادعای خود اصرار بورزد که نقض فاحش برجام صورت گرفته است (باز هم داوری در کار نیست) موضوع به شورای 3 نفره ای متشکل از کشور شاکی، ایران و یک عضو مستقل ارجاع داده می شود و این شورای 3 نفره بیانیه غیر الزام آوری را صادر می کند. بعد از اجلاس شورای 3 نفره ظرف مدت 30 روز اگر قطعنامه ای صادر نشود و ادامه لغو و یا تعلیق تحریم ها را تمدید نکند همه تحریم های قبلی باز می گردد.
طی این فرآیند تنها با یک ادعای بدون سند و مدرک، هر یک از اعضا می تواند تحریم ها را بازگرداند و در گام آخر نیز تلاش دیپلماتیک ایران برای صدور قطعنامه تمدید تحریم ها با توجه به حق وتوی پنج کشور عضو دائم سازمان ملل بی نتیجه خواهد ماند مثلا  انگلیس که مدعی نقض فاحش برجام شده اند قطعنامه تمدید، تعلیق یا لغو تحریم ها را وتو می کند و به این ترتیب هر یک از این پنج کشور به تنهایی می تواند تحریم ها را برگرداند.

نکته دیگری که در این فرآیند قابل تأمل است مجازات نقض فاحش برجام است. بر اساس برجام در صورت نقض فاحش برجام همه تحریم ها برمی گردد. حال اگر طرف غربی مثلا آمریکا نقض فاحش برجام داشته باشد به جای مجازات آمریکا، ایران مجازات می شود و تحریم ها برمی گردد و بنا بر این دلیل ایران هرگز نمی تواند نقض فاحش برجام توسط طرف مقابل را به صورت جدی پیگیری نماید، اکنون نیز میبینیم که آمریکا از برجام رسماً خارج شده و آن را نقض کرده اما هیچ مجازاتی برای آن تعیین نشده بلکه با یکجانبه گرایی آمریکا، تحریم های ایالات متحده علیه ایران بازگردانده شده و کشورهای همپیمان او نیز ملزم به اجرای تحریم ها هستند.

اما هنوز تحریم های سازمان ملل باز نگشته است که آن هم با فرایندی در صورت درخواست یکی از کشورهای باقی مانده در برجام می تواند به جریان بیفتد و مراحل خود را خودکار طی کند.

اما تنها امتیازی که اکنون در ماجرای نقض برجام از سوی اروپا وآمریکا وجود دارد، حضور روسیه و چین است.

این دو کشور پس از خروج آمریکا از برجام و بدعهدی اروپا در حمایت از ایران، اقدامات متقابل جمهوری اسلامی را واکنشی به رفتار غیر قانونی اروپا و آمریکا دانستند و آن را حق تهران اعلام کردند.
در صورت ارجاع موضوع برجام به شورای امنیت سازمان ملل، چین یا روسیه، درخواست بازگشت تحریم های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران را وتو خواهد کرد.

اگر موگرینی میگوید اروپا فعلا از مکانیسم ماشه علیه ایران استفاده نمی کند، نه این که نخواهد بلکه راه آن وجود دارد اما او نیز می داند طرح موضوع در شورای امنیت با وتوی روسیه یا چین روبرو خواهد شد و این برگ آنها نیز می سوزد.

اما اروپا و آمریکا می توانند تحریم های اقتصادی خود را آنگونه که هنوز وجود دارد، ادامه دهند.

آنگاه است که اتحادیه اروپا یک پیمان یکجانبه خوب را با ایران از دست خواهد داد.

توافق هسته ای با ایران یک پیمان و قراردادی است که بیشترین سود را طرف اروپایی و آمریکایی میبرد.

ایران در ماجرای توافق هسته ای از یک حق قانونی خود چشم پوشی کرده تا به یک حق قانونی دیگر خود برسد، هسته ای را داده تا تحریم های اقتصادی لغو شود.

 


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.