کد خبر: 174301

حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) شخصیتی علمی و جهادی

  حضرت عبدالعظیم (ع) فرزند عبدالله بن علی از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی (ع) است و نسبش با چهار واسطه از ائمه اطهار به آن حضرت می‌رسد. نام پدر ایشان عبدالله و نام مادرشان فاطمه بوده است.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

نیاکان این حضرت به ترتیب عبارتند از:

عبدالله بن علی: پدر حضرت عبدالعظیم، عبدالله نام داشت و مادرش، فاطمه دختر عقبة بن قیس بود.
علی بن حسن: نام جد نخست عبدالعظیم، علی و لقب او «سدید» است. وی در دوران عباسیان دستگیر و سپس در زندان درگذشت.
حسن بن زید: جد دوم حضرت عبدالعظیم، حسن نام داشت. وی تنها فرزند پسر زید بود که از بزرگان عصر خودش به‌شمار می‌رفت.
زید بن حسن بن علی بن ابیطالب: جد سوم عبدالعظیم، زید فرزند بزرگ حسن بن علی است که او را به بزرگواری، پرهیزکاری و نیکوکاری توصیف کرده‌اند.

ولادت ایشان در سال ۱۷۳ هجری قمری در شهر مقدّس مدینه واقع شده است.  حضرت در ۷۹ سال عمر با برکتشان حضور و امامت چهار امام معصوم یعنی امام موسی کاظم علیه السّلام، امام رضا علیه السّلام، امام محمّدتقی علیه السّلام و امام علیّ النّقی علیه السّلام را درک کرده‌اند.

 

حضرت سیدالکریم علیه السّلام از نوادگان امام حسن مجتبی علیه السّلام  هستند و به سادات حسنی شهرت دارند. ایشان از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمّه اطهار (ع) و از چهره‌های بارز و محبوب و مورد اعتماد نزد اهل بیت و پیروان آنان بودو به معارف مذهبی واحکام قرآن شناخت و معرفتی وافر داشت.

 

همسر و فرزندان شاه عبدالعظیم:

حضرت عبدالعظیم حسنی دو فرزند به نام‌های محمد و ام سلمه داشت که مادرشان و همسر عبدالعظیم، خدیجه، دختر قاسم بن حسن بن زید بن حسن مجتبی (پسرعموی پدرش که در تجریش تهران به نام امامزاده قاسم مدفون است) و عموی شاه عبدالعظیم بوده است.

مهاجرت به ایران:

بنا بر روایات تاریخی عبدالعظیم برای زیارت قبر امام رضا (ع) به خراسان آمده و سپس به قصد زیارت حمزه بن موسی به ری رفت و در همانجا سکنی گزید و مخفی شد. در برخی دیگر از روایات نیز آمده که عبدالعظیم حسنی به امر امام هادی (ع) و برای حفظ جان و فرار از عباسیان به ری هجرت کرد.

شاه عبدالعظیم در ری در خانه مردی شیعه ساکن شده و در سرداب به عبادت می‌پرداخت و مخفیانه به زیارت مقبره حمزه بن موسی بن جعفر می‌رفت. حضور او در ری کم کم به گوش شیعیان رسیده و نزد شیعیان ری محترم ومحبوب شد.

فضیلت و ثواب زیارت حرم عبدالعظیم حسنی(ع):

در برخی روایات، زیارت قبر ایشان «همانند زیارت قبر امام حسین (ع)» دانسته شده است. اساس آنچه در زیارت نامه عبدالعظیم حسنی علیه السلام نقل شده است ، امید برابری ثواب زیارت ایشان با زیارت اباعبدالله الحسین علیه السلام وجود دارد (السّلامُ عَلَیْكَ یا مَنْ بِزِیارَتِهِ ثَوابُ زِیارَةِ سَیّدِ الْشّهَدآءِ یُرْتَجى[1]‏).

محدث قمی در توصیف شخصیت عبدالعظیم حسنی می فرماید: علو مقام و جلالت شان آن حضرت اظهر من الشمس است. آن جناب بعلاوه آنكه از دودمان حضرت خاتم النبیین است از بزرگان محدثین و راویان شیعه و اعاظم علما و زاهدان و عباد صالح خداست صاحب ورع و تقوا و از اصحاب حضرت جواد و حضرت هادی علیهما السلام است و نهایت توسل و انقطاع به خدمت ایشان داشته و احادیث فراوان از ایشان روایت كرده است.

حضرت امام هادی علیه السلام او را به ثبات قدم در دین خدا در دنیا و اخرت دعا فرموده است. اگر بنا باشد جانشینان راستینی برای پیامبر مكرم اسلام و ائمه معصومین علیهم السلام در دنیا و آخرت فرض نمود بی شك عبدالعظیم حسنی یكی از سرافرازترین این جانشینان است. پیامبر مكرم اسلام، چنین اشخاصی را جانشین راستین مرتبه نبوت و امامت قرار داده و می فرمایند: اللهم ارحم خلفایی؛ خداوندا بر جانشینان من رحمت فرست.

شخصی از حضرت پرسیده باشد؛ یا رسول الله من خلفاوك؛ ای رسول خدا منظور از جانشینان شما چه كسانی هستند؛ حضرت فرموده باشند؛ الذین یاتون من بعدی و یرون حدیثی و سنتی ؛ جانشینان مرتبه نبوت كسانی از علماء امت من هستند كه سنت و احكام الهی را زنده می دارند.

از این رو امید به ثواب زیارت عبدالعظیم حسنی به عنوان جانشین پیامبر صلوات الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام چیزی دور از انتظار و رحمت واسعه خداوند نیست. همان گونه كه پیامبر مكرم صلوات الله علیه و امام حسین علیه السلام و دیگر امامان علیهم السلام با عبودیت و بندگی كامل الهی مراتب بلند نبوت و امامت را نائل امده و زیارتشان نور چشم مومنان و مسلمان گردیده است حضرت عبدالعظیم حسنی نیز با تبعیت و اطاعت و بندگی كامل الهی ، به عنوان جانشین راستین نبوت و امامت ،ثواب زیارتش در ردیف زیارت سلف صالح خویش قرار گرفته است و این نشان از باز بودن راه كمال و رشد برای غیر معصوم است. در فرازی از زیارت عبدالعظیم حسنی به رمز این شایستگی كه همان عبودیت و اطاعت الهی است ، اشاره می شود: (اَلسّلامُ عَلَى الْعَبْدِ الصّالِحِ الْمُطیعِ للّهِ‏ِ رَبّ الْعالَمینَ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَمیرِ الْمُؤْمِنینَ).

چرا به آن حضرت شاه عبدالعظيم يا شاهزاده عبدالعظيم مى گويند؟

در گذشته در عرف عامه مردم كلمه «شاه» در بسيارى از موارد به نشانه تجليل و احترام به كار مى رفت به حضرت على عليه السلام شاه مردان، به حضرت حسين عليه السلام شاه شهيد يا شاه شهيدان، به حضرت على اكبر شاه زاده على اكبر مى گفتند و به همين مناسبت در مورد بسيارى از امامزاده ها واژه شاه و شاهزاده گفته مى شد.درباره حضرت عبدالعظيم اين كلمه در كتابهاى سده ۱۳ و ۱۴ديده مى شود و اين جزو نام آن حضرت نيست.

 

فضایل عبدالعظیم حسنی

حضرت عبدالعظیم به تقوا پیشگی و درستکاری معروف بود. محدث نوری از صاحب بن عباد نقل می‌کند که: عبدالعظیم مردی پارسا، معروف به امانت، صداقت در گفتار، عالم به امور دین، قائل به توحید و عدل و دارای احادیث بسیار بود. همچنین علامه حلی از او به عنوان عالیم پرهیزکار یاد می‌کند.

عبدالعظیم حسنی از نظر مقام علمی نیز در مرتبه بالایی بوده و نقل شده است که امام هادی (ع) به ابوحماد رازی فرمودند: چنانچه در امور دینی در (تشخیص) حلال و حرام، مسئله‌ای بر تو دشوار شد، از عبدالعظیم بن عبدالله حسنی سؤال کن و سلام مرا به او برسان.

همچنین در گفتگویی که میان امام هادی و شاه عبدالعظیم صورت گرفته و به "حدیث عرض دین" معروف است، امام هادی به عبدالعظیم حسنی می‌فرماید: یا اباالقاسم! تو به حق، ولی ما هستی... تو همان دینی را که پسندیده خداست، از ما گرفته‌ای... خداوند تو را با گفتار ثابت در دنیا و آخرت تثبیت کند.

 

شخصیّت علمی حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)

ستایش‌هایی که ائمّه اطهار (ع) از او به عمل آورده اند، نشان دهنده شخصیّت علمی و مورد اعتماد ایشان است. حضرت امام هادی (ع) اشخاصی را که سؤال و مشکلی داشتند، راهنمایی می‌فرمودند که از حضرت عبدالعظیم الحسنی علیه السّلام بپرسند و او را از دوستان حقیقی خویش می‌شمردند همچنین آثاری که از خود حضرت عبدالعظیم حسنی مانده عبارتند از:

خطب امیرالمؤمنین

الیوم و اللیلة

انتشار ۱۷۹ حدیث با واسطه و بی واسطه از علی بن موسی الرضا، محمد تقی، علی النقی

 

رحلت آن حضرت در تاریخ 15 شوال سال 252 قمری اتفاق افتاد. خبر درگذشت این نواده رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم دهان به دهان گشت و مردم با خبر شدند و جامه‌های سیاه پوشیدند و بر در خانه حضرت عبدالعظیم الحسنی علیه السّلام گریان و مویه کنان گرد آمدند؛ پیکر مطهّر او را غسل دادند. تابوت او را بردوش گرفتند و با جمعیّت انبوه عزادار به سوی باغ عبدالجبّار تشییع کردند و پیکر مطهّرش را در ری دفن کردند.

حضرت عبدالعظیم حسنی، شخصیتی بزرگ از نظر علمی و دینی بوده است که به اندازه کافی شناخته نشده است و جا دارد که محققان علوم دینی و تاریخی بیشتر به ایشان پرداخته و فضایلش را به جوانان بشناسانند.


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.