کد خبر: 164341
ویژگی های کانال مالی اروپا و ایران:

محدود، نسیه، مبهم

کانال ویژه مالی اروپا و ایران بر خلاف نام اغوا کننده اش از قضا چندان دست آورد بدون ایرادی هم نیست. ایراد و اشکال یک طرف قضیه است و دام و فریب روی دیگر این کانال. باید مواظب باشیم تا رنگ و لعاب یک به اصطلاح موقعیت، باعث نشود که از یک سوراخ دوبار گزیده شویم.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

مصادف با یازدهم بهمن ماه هایکو ماس، جرمی هانت و ژان ایو لودریان وزیران خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه بیانیه‌ای مشترک پیرامون سازوکار مالی ویژه اروپا برای ایران موسوم به INSTEX دادند.

 

پوستر کانال ویژه

 

در این بیانیه آمده است: آلمان، انگلیس و فرانسه در راستای تعهد قاطع و تلاش‌های مستمر خود برای حفظ برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که به تایید قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل رسیده، ایجاد INSTEX SAS که سازوکاری ویژه با هدف تسهیل تجارت مشروع میان عوامل اقتصادی اروپا با ایران است را اعلام می‌کنند.

سه کشور اروپایی (E۳) تاکید می‌کنند که بهره مندی‌های اقتصادی برجام مشروط بر پایبندی کامل ایران به تعهدات هسته‌ای خود شامل همکاری کامل و به موقع با آژانس بین المللی انرژی اتمی است.

INSTEX از تجارت مشروع اروپا با ایران حمایت می‌کند؛ این تجارت در ابتدا بر بخش‌های بسیار ضروری برای مردم ایران مثل دارو، دستگاه‌های پزشکی و کالا‌های کشاورزی-غذایی تمرکز می‌کند. هدف بلندمدت INSTEX این است که به روی عاملان اقتصادی کشور‌های ثالث که خواهان تجارت با ایران هستند باز باشد و سه کشور اروپایی به تلاش برای رسیدن به این هدف ادامه می‌دهند.

ایجاد INSTEX گام ابتدایی مهمی است که امروز توسط سه کشور اروپایی برداشته شد. عملیاتی شدن INSTEX با رویکردی گام به گام دنبال می‌شود: سه کشور اروپایی به همراه INSTEX به کار بر روی جزئیات عینی و عملیاتی ادامه می‌دهند تا روش کار این شرکت را مشخص کنند، سه کشور اروپایی در راستای ایجاد یک نهاد همکاری اثرگذار و شفاف که برای عملیاتی کردن INSTEXT لازم است با ایران همکاری می‌کنند.

در رابطه با مقابله با پولشویی، مبارزه با تامین مالی تروریسم (AML/CFT) و انطباق با تحریم‌های اتحادیه اروپا و سازمان ملل، INSTEXT تحت بالاترین معیار‌های بین المللی عمل خواهد کرد. در این راستا، سه کشور اروپایی از ایران انتظار دارند همه عناصر برنامه اقدام اف. ای. تی. اف خود را سریعا اجرا کند.

سه کشور اروپایی بر تعهد خود برای پیگیری توسعه بیشتر INSTEX به همراه کشور‌های علاقه‌مند اروپایی به منظور عملیاتی کردن این ابزار در حمایت از تبادلات تجاری با ایران از طریق پیگیری گام‌های ذکر شده در بالا، تاکید می‌کنند.

 

*** اما کانال ویژه مالی اروپا و ایران بر خلاف نام اغوا کننده اش از قضا چندان دست آورد بدون ایرادی هم نیست. ایراد و اشکال یک طرف قضیه است و دام و فریب روی دیگر این کانال. باید مواظب باشیم تا رنگ و لعاب یک به اصطلاح موقعیت، باعث نشود که از یک سوراخ دوبار گزیده شویم. به هر حال نمیشود به اروپایی ها اعتماد کامل داشت. تجربه چنین چیزی را به ما اثبات کرده است.

بنابر این لازم است نظر کارشناسان را راجع به کانال ویژه، که جزئیات آن در بالا آمد، مرور کنیم:

 

 

3 ایراد اصلی که به کانال ویژه مالی اروپا و ایران وارد است

دکتر محمد جواد لاریجانی دبیر ستاد حقوق بشر کشورمان در پاسخ به سئوالی مبنی بر ارزیابی خود از کانال ویژه مالی اروپا و ایران، سه اِشکال عمده این اقدام را برشمرد و اظهار کرد:

آنچه توسط سه کشور اروپایی به عنوان یک ترتیبات خاص مالی برای دور زدن تحریم‌ها و به نحوی منفعت رسانی به ایران از برجام، با بوق و کرنای فراوان اعلام شده، دارای سه اشکال عمده است.

وی با اشاره به اینکه این موضوع بسیار دیر اعلام گردیده است، تاخیر فوق را حساب شده دانست و گفت: اروپایی‌ها بنا بود ظرف دو سه هفته پاسخ دهند، ولی به خیال خودشان عمدا برای هماهنگی با آمریکا صبر کردند که اوضاع اقتصادی ایران هم آسیب ببیند.

دبیر ستاد حقوق بشر کشورمان در تبیین اشکال دوم تصریح کرد: این کانال مالی بسیار محدود است، اگر بنابود در رابطه با اقلام دارویی و غذایی حساس بحث کنیم که این منافع ما از برجام نیست؛ چراکه این موضوعات در قطعنامه‌های سازمان ملل استثنا شده است و در همه تحریم‌هایی که در دنیا برای کشور‌ها می‌گذارند غذا و دارو استثنا می‌شود، لذا این دیگر منت ندارد.

محمد جواد لاریجانی خاطرنشان کرد: مسئله در برجام، رفع تحریم‌های وسیعی است که بر علیه ما وجود دارد نه دارو و غذا که این اتفاق نیفتاده است.

دبیر ستاد حقوق بشر کشورمان با اشاره به اشکال سوم که از دو اشکال دیگر مهمتر است، ادامه داد: تمام این موارد نسیه است و هیچکدام نقد نیست، در مورد همه آن‌ها باید دوباره سیستم عمل کند، راه بیفتد و بعد ببیند که چه می‌شود، در واقع روی کاغذ متنی را در وزارت دارایی فرانسه درست کردند که اصلا معلوم نیست چیست و سر و ته ندارد.

وی با اشاره به اینکه در این سازوکار مالی در سیستم تقنینی کشورمان دخالت آشکار شده است، افزود: اروپایی‌ها این همکاری را به تصویب سریع لوایح مربوط به FATF منوط کرده‌اند.

 

 

آغاز به کار کانال مالی ویژه اروپا تاثیری در تصمیم گیری مجمع در خصوص پالرمو نخواهد داشت

سردار احمد وحیدی رئیس دانشگاه عالی دفاع ملی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به سوالی پیرامون اعلام آغاز اجرای کانال مالی ویژه و تاثیر آن بر تصمیم مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص الحاق به کنوانسیون پالرمو، با بیان اینکه این اقدام تاثیری در تصمیم گیری مجمع در خصوص پالرمو نخواهد داشت، گفت: اقدام کشورهای اروپایی بخش کوچکی از تعهدات اروپا به ایران در قالب تعهدات برجامی بود البته هنوز هم تکلیف آن تعهد حداقلی به شکل عملیاتی مشخص نشده است.

 

 

اینستکس امتیاز زیادی برای ایران به وجود نمی‌آورد

محمد اسلامی در جمع خبرنگاران اظهار کرد: سازوکار جدید مالی (INSTEX) که توسط اروپایی‌ها اعمال‌ شده تنها ایجاد مصونیت است تا شرکت‌ها توسط آمریکا تحریم نشوند. در این طرح امکان گسترده‌ای به وجود نیامده و تنها هدف این است که شرکت‌هایی که با ایران کار می‌کنند دچار آسیب نشوند.

وی تصریح کرد: مردم ما نشان داده‌اند که هیچکس نمی‌تواند برای آن‌ها تصمیم‌گیری کند و دشمنان ما از درک این حقیقت عاجز هستند. در این چهل سال انواع و اقسام توطئه‌ها را علیه این ملت اجرا کردند و این روزها مردم شاهد توطئه‌های اخیر آن‌ها هستند.

وزیر راه و  شهرسازی با اشاره به برنامه توسعه کشور که امروز باقدرت به سمت جلو حرکت می‌کند تصریح کرد: تراز قوام و توان اقتصادی کشور امروز با سال‌های گذشته قابل قیاس نیست به همین خاطر از تمامی کسانی که در حوزه اقتصادی تلاش می‌کنند خواهش دارم تا وابستگی‌ها را کم‌تر کنند تا کشور با آرامش در یک‌روند مطمئن راه توسعه را طی کند.

اسلامی افزود: مردم باید بیش‌ از پیش در امور سهم داشته باشند تا بتوانیم با این نقش‌آفرینی سهم بسزایی در گسترش کشور توانایی و ایجاد اشتغال داشته باشیم.

 

 

کانال ویژه مالی، نقطه آغاز یا نقطه ابهام؟

جرمی هانت پس از پایان نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در رومانی، راه‌اندازی کانال پرداخت مالی اروپا و ایران را نماد عملی تعهد اتحادیه اروپا به توافق هسته‌ای با تهران عنوان کرده و گفته است: امروز گام قابل‌توجهی را برای اجرای تعهداتمان در قالب برجام برای حفظ لغو تحریم‌ها برای مردم ایران برداشتیم. ما سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) سازوکار ویژه مالی اروپا را ثبت کردیم که فعال شدن همکاری‌های تجاری مشروع با ایران را تسهیل می‌کند. تمرکز اولیه این سازوکار روی کالاهایی خواهد بود که مورد نیاز فوری مردم ایران همچون مواد غذایی، دارویی و مصرفی است.»

یک رمزگشایی ساده و اولیه از اظهارات وزیر خارجه انگلیس نشان می دهد که اروپا بازی هدفمندی را در ازای ثبت کانال تبادل مالی با ایران در پیش گرفته است. جرمی هانت از «ثبت» ساز و کار مذکور به عنوان گامی مهم و قابل توجه برای اجرای تعهدات اروپا در برجام یاد کرده است!

فراتر از آن، در حالی که اساسا هنوز هیچ گونه اقدامی عملی ذیل این پروسه صورت نگرفته است، وزیر خارجه انگلیس از آن به عنوان «گامی عملی» برای حفظ توافق هسته ای با ایران یاد می کند.

 چنین رویکردی در مواضع «هایکو ماس» وزیر خارجه آلمان و «ژان ایو لودریان» وزیر خارجه فرانسه نیز قابل مشاهده است.

همان گونه که مسجل است، در میان هیاهوی تبلیغاتی و رسانه ای اروپا در قبال ثبت ساز و کار مالی ویژه، آدرسها و نشانه های گمراه کننده ای در خصوص ماهیت این پدیده مخابره می شود که باید مراقب آنها بود.

نکته بعدی، به «مرحله بندی کردن» یا به عبارت بهتر، «سطح بندی» تعهدات اروپا در ساختار مالی ویژه باز می گردد. چنانچه مقامات اروپایی تاکید کرده اند، این کانال در ابتدا بر روی رفع نیازهای فوری اقتصادی تمرکز خواهد داشت. این در حالی است که هدف اولیه تعریف و تنظیم این ساز و کار اقتصادی، فروش میزانی مشخص از نفت ایران به اروپا (و دریافت ما به ازای آن به یورو) و ایجاد یک چتر حمایتی بر روی شرکتهای متوسط و کوچک اروپایی برای همکاری اقتصادی و تجاری با کشورمان بوده است.

هم اکنون مقامات اروپایی از یک سو زمان مشخصی را برای عملیاتی شدن نهایی ساز و کار مالی ویژه اعلام نمی کنند و از سوی دیگر، عملیاتی شدن این ساز و کار را نیز مترادف با تضمین فروش نفت ایران و آغاز مراودات تجاری ایران و شرکتهای اروپایی قلمداد نمی کنند. آیا در چنین شراطی نباید نسبت به عملکرد اروپاییان نگاهی تردید آمیز داشت؟

در نهایت اینکه ثبت ساز و کار مالی ویژه اروپا، بیشتر به جای آنکه «نقطه آغاز» تعهد پذیری عملی تروییکای اروپایی در قبال برجام باشد، حکم یک «نقطه ابهام» را دارد که اساسا نباید نسبت به آن رویکردی خوشبینانه داشت. نکته ای که امیدواریم دستگاه دیپلماسی کشورمان نسبت به آن توجه و دقت لازم را به کار گیرد.


افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.