کد خبر: 106434

تکنولوژی را سرزنش نکنید!!!

مقایسه اعتیاد به اینترنت با اعتیاد به مواد مخدر یا قمار کردن ضعف در تحلیل صاحب نظریه را می رساند. چرا که معلوم شد تکنولوژی و اینترنت فی نفسه مفید و اغراق در استفاده آن را قبیح می نمایاند. اما قمار، مواد مخد، الکل یا هر اعتیاد آور دیگری یا اینکه فایده و ضررشان در کفه ترازو اصلا قابل قیاس نخواهند بود.
به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24

امروزه که فصل جدا نشدنی هر انسانی در هر کشور و منطقه ای تکنولوژی و ابزارهای دسترسی به آن است، در مواقع شکست و ناکامی بزرگترین متهم تکنولوژی به حساب می آید آن هم در قالب اینترنت، موبایل، فضای مجازی و به طور کل سرگرمی هایی که دل کندن از آن به دلیل جذابیت های انکار ناپذیرش غیر ممکن به نظر می رسد.

فرزندانمان در طول روز به جای فعالیت بدنی، درس خواندن، تجربه کسب کردن و هر کار دیگری در حال سروکله زدن با تبلت یا موبایلشان هستند و گاهی هم با مراجعه به کامپیوتر باقی مانده وقت را هم به تعبیر منتقدان به هدر می دهند و این چرخه کماکان ادامه دارد.

 

جامعه شناسان در مورد تکنولوژی نظریه هایی را مطرح میکنند که سر آخر همه آن ها به برتری مضرات آن به فوایدش می انجامد. به نظر می رسد که خواستگاه همه آن ها هم به بررسی بشری بستگی دارد که به زعم جامعه شناسان با تکنولوژی از پیشرفت منع می شود و مسیر طبیعی زندگی خود را گم می کند.

 

 

***خلاصه نظریات جامعه شناسان و دیگر صاحب نظران راجع به مضرات تکنولوژی از این قرار است:

به لطف پیش رفت‌ها در زمینه‌ی تکنولوژی، دنیا اکنون کوچک‌تر و پاسخگوتر شده است و ما به لطف بعضی از اختراعات و اکتشافات مهم وضع بهتری داریم.

در چند دهه‌ی اخیر تکنولوژی با خیزها و جهش‌هایی که فوایدش در معرض دید همه هست پیش رفت کرده است. یکی از بزرگ‌ترین بحث‌ها بر ضد تکنولوژی به طور مضحکی بالا بودن گاه به گاه قیمت آن است که باعث محدود شدن استفاده‌ی آن می‌شود و آن را از دست رس بسیاری از افراد دور می‌کند. اما این یک واقعیت غیر قابل انکار است که تکنولوژی به ما کمک کرده است تا خیلی از کارها را آسان‌تر کنیم، و هم چنین دنیا را مکانی کوچک‌تر کرده است. فواید تکنولوژی شناسایی فرکانس رادیویی هم موضوع جالبی برای مطالعه خواهد بود.

شاید این سوال برای شما هم پیش بیاید که واقعا چرا تکنولوژیهای نو در مقایسه با ابزارها و فن آوریهای قدیمی خطرناکتر هستند. دکتر بری کتز جواب خوبی برای این سوال دارد. او معتقد است فن آوریهای قدیمی در طول سالیان دراز به نتیجه می رسیدند و در نتیجه فرهنگ استفاده از آنها و تطابق با ابزارهای جدید در طول عصرهای مختلف به تدریج شکل می گرفت. اما تکنولوژی های نو آنقدر سریع عرضه می شوند که ما نمی توانیم زود یاد بگیریم که چطور به خوبی از آنها استفاده کنیم.

۱۰ هزار سال طول کشید تا سوزن خیاطی شکل بگیرد و سنجاقی قفلی هم ۲۵۰۰ سال دیگر وقت گرفت، اما حالا تکنولوژی ها در عرض یک روز از طراحی و خط خطی به واقعیت تبدیل می شوند. طراح می داند که الکترونها در هدفون چطور حرکت خواهند کرد و چگونه انرژی الکتریکی به صوت تبدیل خواهد شد. اما او نمی داند که مردم قرار است چطور از این وسیله استفاده کنند. البته می توانیم امیدوار باشیم که در آینده نه چندان دور طرحهایی متناسبتر با فیزیولوژی و ساختار بدن انسان عرضه شوند.

پس می شود نتیجه گرفت که راه استفاده از تکنولوژی به بشر ارائه نشده است و همین دلیل باعث می شود که تکنولوژی بد باشد یا خوب.

 

تکنولوژیِ خوب تکنولوژیِ بد

تکنولوژی ذاتاً خوب یا شر نیست، بلکه تأثیری است که در شیوه زندگی ما دارد شاید اکثر ما تکنولوژی را به خاطر وعده هایی که برای آینده میدهد دوست داریم. این وعده امروز را بهتر و فردا را طولانی تر وعده می دهد که ما را مسحور شنیدن خبرهایی از چیزهای جدید و بهتر می کند. عصر حاضر عصری است که تکنولوژی کامپیوتر و دیجیتال همواره در مرز کارهای بزرگ، شیوه های جدید و بهتر انجام دادن کارها قرار دارند و در این عصر، هرچیز در عرض یکی دو سال کهنه و قدیمی می شود. کامپیوتر و اینترنت ادعای ساده تر کردن، آسان تر کردن و در نتیجه راضی کننده تر کردن زندگی ما را دارند، اما واقعیت به این سادگی ها هم نیست. مردم به طور فیزیکی و روانی در طول قرن ها به بسیاری از رفتارها و اصول، پای بند و وابسته شده اند. این الگوی گریزناپذیر، منعکس کننده یک مزیت عالی نیست، بلکه از یک الگوی هدایت شده برای استفاده تشکیل شده است که دائماً در حال گسترش است؛ به طوری که بر زندگی ما اثر منفی می گذارد. این واقعیت که موادی همچون الکل و دیگر مواد مخدر، ایجادکننده نوعی وابستگی و اعتیاد فیزیکی و یا روانی هستند مورد پذیرش قرار گرفته است. همچنین رفتارهای معینی مثال قمار، غذاخوردن، کار کردن، ورزش کردن و خرید کردن نیز دارای اعتیاد بالقوه هستند و این حقیقت، اخیراً مورد تأیید بیشتری قرار گرفته است. مثلاً ثابت شده است که کارکرد گریزناپذیر این رفتارها می تواند اثراتی همچون اثرات مواد مخدر، الکل و دیگر مواد اعتیادآور داشته باشد. این فرآیندهای مشابه، در برخی ابعاد اینترنت نیز نمود دارند. اینترنت می تواند جایگزین های آشکاری برای اخلاق پدید آورد. تقریباً ۳۰ درصد کاربران اینترنت اعتراف کرده اند که از این شبکه برای تغییر دادن برخی حالات اخلاقی خود و تسکین دادن یک حالت اخلاقی منفی استفاده می کنند.

در مورد پدیده رفتار اینترنتی، تحقیقات ابتدایی رفتارشناسی، بر تعاریف مفهومی حسن استفاده و سوءاستفاده از اینترنت متمرکز بودند و نشان دادند که الگوهای سوءاستفاده از اینترنت، همانند موارد مشابه اعتیاد به قماربازی وجود دارند. از تحقیقات محدود در این زمینه، به وضوح مشخص شده است که ما درباره رابطه انسان و اینترنت آگاهی خیلی کمی داریم. فرضیات تئوریک فراوان هستند، اما ما تازه شروع به فهم کاربرد بجا و نابجا از اینترنت کرده ایم. دلایل پزشکی، حقوقی و حتی لطیفه وار فراوانی درباره بی همتا بودن دنیای آن لاین وجود دارند اما، هنگامی که ما تجزیه و تحلیل خود را نسبت به این عرصه جدید و جالب گسترش می دهیم، به این نتیجه خواهیم رسید که سوءاستفاده از اینترنت، زیرمجموعه های فراوانی دارد که بدون شک برخی از آن ها ناهنجاری هایی در ردیف دیگر اعتیادات، همانند قمار و خرید و مصرف افراطی سایر چیز ها هستند.

شاید بتوان گفت که مشکلات مربوط به اینترنت دو نوع هستند: اولی به عنوان یک مشکل اولیه تعریف شده است که در آن، خود اینترنت کانون الگوی اعتیادی قرار می گیرد و دومی در جایی است که یک مشکل موجود (رفتار اعتیادی) به واسطه استفاده از اینترنت وخیم‌تر می‌شود.

اینترنت صرفاً کسب هرچیزی را ساده تر و در نتیجه سوءاستفاده از آن را بسیار آسان تر می سازد. سهولت دسترسی، هزینه پایین،گمنامی، عدم محدودیت زمانی، نبود کنترل و کمبود مسئولیت ها، همگی از عوامل تشویق افراد به استفاده از اینترنت به شمار می‌آید. گونه های قدیمی رفتارها و مصارف اعتیادی همچون قمار، خرید کردن و بورس بازی در مقایسه با سرعت و کارایی اینترنت، رنگ باخته اند.

با ورود هزاران عضو جدید در هر روز و حدود ۷۰۰ میلیون نفر کاربر در سراسر دنیا، اینترنت در حال شکل دادن یک انقلاب ارتباطی، اجتماعی و اقتصادی است. اینترنت اکنون در اوج قله انقلاب دیجیتالی قرار دارد و هرگونه انقلاب جدیدی، بی گمان مشکلات و دشواری های جدید می آفریند. به نظر می رسد که اینترنت دارای قدرت تخریب روان ها است و می تواند کاملاً شیوه های ارتباطی، اجتماعی و داد و ستدی ما را دگرگون سازد. همچنین این شبکه قادر به تغییر جهت دادن نقاط تصمیم گیری روانی انسان است و می تواند بر رفتار ما حکومت کند. ما چنین پدیده ای را در رفتارهای قماربازان در کازینوها نیز می بینیم؛ در آنجا محیط فیزیکی جایگزین فضای روانی و رفتاری قماربازها می شود. به طور خلاصه، افراد همان طور که در کازینوها به عوامل موقعیتی پاسخ می دهند، در محیط اینترنت نیز واکنش مشابهی از خود بروز می دهند.

البته جذابیت و کارایی اینترنت به هیچ وجه قابل انکار نیست. کلیه حالات ارتباطی، دربردارنده تلاشی برای ایجاد رابطه با موجودات انسانی دیگر هستند. هر نوع ارتباطی، از جمله اینترنت، شامل ایجاد یک تجربه بشری واقعی در روابط بین شخصی است. در هر حال، در بسیاری از مواقع به نظر می رسد که تکنولوژی موجب انحراف، مزاحمت یا بی اعتبار شدن تجارب ارتباطی عمومی می شود. ما به لحاظ ژنتیکی به روابط و تعاملات اجتماعی و فیزیکی متمایل هستیم؛ حال سوال اینجاست که روابط مجازی از طریق اینترنت، چگونه مشابه و هم تراز روابط واقعی و طبیعی هستند؟ آیا این یک رفتار صحیح روان شناختی و اجتماعی است که با شخصی در چین به گپ اینترنتی پرداخت یا با او نامه نگاری اینترنتی نمود، اما حتی نام همسایه خود را نیز ندانست؟ اینترنت می تواند به آسانی در روابط انسانی جدایی بیفکند.

برخی از ویژگی های ارتباطی بی نظیری که در پتانسیل اعتیاد به اینترنت مثمر ثمر هستند، شاید تا حدودی با سرعت، در دسترس بودن و حجم انبوه محرک هایی (اطلاعات) که به صورت آن لاین رد و بدل می شوند مرتبط باشند. پتانسیل اعتیادآورنده مواد مخدر، براساس سرعت جذب آن مواد به بدن انسان است، اما در مورد اینترنت، این سرعت و در دسترس بودن آن است که آن را اعتیادآور می کند. اگر این فرضیه درست باشد، پس ما باید با افزایش سرعت مودم ها و سهولت دسترسی، منتظر سطوح بالاتری از استفاده های اعتیادی اینترنت باشیم.

قدرت محتواها به عنوان پتانسیل تحریک برانگیزی، مطالبی است که به صورت آن لاین مورد مطالعه قرار می گیرند. این احتمال وجود دارد که شاید ما با چندین زیر مجموعه از اعتیاد اینترنتی و سوءاستفاده از اینترنت روبرو باشیم و این احتمال قوی هم وجود دارد که درجاتی از سطوح مشترک بین اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به قمار و اعتیاد به خرید و مصرف (بریز و بپاش) وجود داشته باشد.

به نظر می رسد که نبود هرگونه چارچوب اجتماعی خرید کردن در خریدهای اینترنتی، جای هیچ گونه قضاوت یا خویشتن داری را باقی نمی گذارد. ویژگی های سهل الوصول بودن اینترنت و کلیک بر روی گزینه دلخواه، برای بسیاری وسوسه کننده است و آن لاین بودن فاکتور نزد مشتری در تجارت الکترونیکی، احتمال خرید را افزایش می دهد. افزون بر این، در اینترنت نیز برای مشتری، حق پشیمانی قائل شده اند و این امر نیز به نوبه خود احتمال خرید را افزایش می دهد. در واقع، همان جنبه هایی که باعث جذابیت اینترنت می شوند، امکان سوءاستفاده از آن را نیز تسهیل می کنند.

همه این جذابیت ها را باید به تکنولوژی گوشی های هوشمند اضافه نمود. گوشی ها و تبلت هایی که هر روز در دسترس تر می شوند و با قابلیت های بدون محدودیت بستری برای به کار گرفتن اینترنت می شوند. سرهایی که هر گوشه و کنار روی یک صفحه چند اینچی گرم است و به کلی فارغ از دنیای اطراف خود می باشد گواه این مدعاست.

 

تکنولوژیِ خوب؛ بشرِ بد

قبل از هر چیز به تصاویر زیر دقت کنید:

dont-blame-technology-2017-1917-16325709.png

 

breakfast-300x300.jpg

 

طبیعتا انسان تشکیل شده از یک سلسله نیازهاست که هر تحرکی را تحت الشعاع قرار می دهد. نیاز به معاشرت یا اجتماع، نیاز به خرید کردن هر چیزی، نیاز به سرگرمی، نیاز به همدم، نیاز به صحبت کردن، نیاز به دانستن، نیاز به غذا و پوشاک و هر نیاز دیگری که می شود برای انسان متصور شد. به طور کلی باید گفت که انسان برای رفع نیازهای خود زنده است. میکوشد تا برطرف کننده نیازهای خود باشد تا زنده بماند. وقتی که از اعتیاد به رفتار ها صحبت میکنیم مرادمان زیاده روی در برطرف کردن یک نیاز است که احتمالا در مرحله اعتیاد دیگر نامش رفع حاجت نخواهد بود و با نام عادت نامیده خواهد شد.

 

با مقدمات بالا باید گفت که بشر در هر دوره از زندگی راه هایی را برای سهل الوصول شدن احتیاجاتش کشف و اختراع کرده است. آن چیزی که امروز تکنولوژی نامیده میشود و با مظاهری چون اینترنت و موبایل و... شناخته می شود، ارتقاء یافته ترین شکل این چرخه بسیار قدیمی است.

ناگفته نماند مقایسه اعتیاد به اینترنت با اعتیاد به مواد مخدر یا قمار کردن ضعف در تحلیل صاحب نظریه را می رساند. چرا که معلوم شد تکنولوژی و اینترنت فی نفسه مفید و اغراق در استفاده آن را قبیح مینمایاند. اما قمار، مواد مخد، الکل یا هر اعتیاد آور دیگری فایده ندارد و برای اعتیاد ساخته شد. یا اینکه فایده و ضررش در کفه های ترازو اصلا قابل قیاس نخواهند بود.

لذا باید گفت راه ساماندهی زندگی بشر اصلاح خود بشر است نه محدود کردن ابزار در دسترس آن. (مراد از بشر انسان بالغ و عاقل است که تشخیص خوب و بد از هم را دارد). و الا اگر جامعه شناسان قرن پیش نگاه آسیب شناسانه امروز را داشتند، از کتاب خواندن یا روزنامه یا هر منبع مکتوب دیگری به عنوان یک آسیب اجتماعی یاد می کردند. اگر کسی که همیشه در حال کتاب خواندن است را سرزنش نمیکنیم باید برای کسی که همیشه در حال نگاه به تبلت هست را نیز به عنوان یک انسان شریف و فرهیخته به حساب بیاوریم. چرا که اگر شخص اول با کتاب خواندن در حال رفع نیاز به دانستن در خود است، شخص دوم نیز با استفاده از تبلت به مراتب اولی نیازهای فراوانی از خود، از جمله نیاز به دانستن را رفع خواهد کرد.

بیایید به جای سرزنش کردن تکنولوژی، اینترنت، موبایل، تبلت و... خودمان را سرزنش کنیم که کنترلی در مسیر رفع نیازهایمان نداریم.